Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCLXIIr
Einzelbild herunterladen
 

Uſura. iij.de labore ſuo. ex quo patet. I. nihil ponit in ſocida. nec oꝑas. nec aliqͥd aliud: ſꝫ ꝓpter fructū ſeulucꝝ obligat ſe ad ſoluendū terciaꝫ ꝑtem ouiumdictaꝝ. Ideꝫ dd̓m. ſi. P. tradit ipſi. I. c. oues paciſcens ſecum p̄dictꝰ. I. de ouibꝰ hēat medietatēin pͥncipio. in medio in fine. talis ꝯͣctus licituseſt. dummodo. P. fortuitum periculum retineatDecimo. Pone. P. tradidit. xx. oues. I. vſqꝫad duos annos: tali ꝯditiōe dictꝰ. I. teneat̉ eas eaꝝ fetus fructꝰ cum diligentia paſcere ẜuareſuis expenſis. fetuū v̓o fructuum eaꝝ medietatēipſe. P. fidelit̓ ꝯſignare dare atꝫ in fine terminiipſas eaſdem oues vl̓ alias eis occaſione tꝑis extabūt ipſi eidem aſſignare. ſi tn̄ ipſe vel aliq̄ illaꝝ.aut ipſaꝝ fructus vel fetus culpa. aut dolo ipſiusIo. vel eius nūcij ꝑierint vel deuaſtati fuerint addamnū ipſiꝰ. I. ſpectet. ſi v̓o diuino iudicio. vl̓ caſu fortuito hoc euenerit ad ip̄m petꝝ hēat ꝑtineredūmodo ipſe Io. p̄dicto. P. de hmōi faciat plenāfidem. talis ꝯͣctus vr̄ licitus. qꝛ ſatis vr̄ eqͣ bonaꝯditio vtriniſqꝫ.Undecīo. Pone ẜm Bal. in. l. j. C. ſocio. Dedi oues in ſocidam ad qͥnquēnium de ꝯſuetudine eſt in fine qͥnquēnij diuidant̉ oues fructꝰeaꝝ. interimoues naturalit̓ ꝑierunt. Nunqͥd ruſticus ad aliqͥd obligatꝰ eſt mihi. Dicendum intali caſu ꝯtingere p̄t triplex damnū. Primo ex natura. in hoc caſu: qꝛ fuiſſent ꝑiture etiam penesme. reſtituere tenet̉ etiam ſi fuiſſent eſtimateNam in ꝯͣctibꝰ ordinatis ad dn̄ium trāſferendum. eſtimatio emptōꝫ facit. vt. ff. ſocio. l.duobꝰ. §. damna. ff. locati. l. iij. hoc regulā traditam. ff. de ꝯͣhe. emp. l. manuſata. §. nemo. Sꝫcundo pōt ꝯtingere tale damnuꝫ ex fortuna. vn̄ ſiꝑierunt caſu fortuito: cui reſiſti potuit. tex. dicitin p̄dicto. §. damna. periculum eſt cōe. ꝓinde ſioues eſtimate erant. xx. lib. ruſticus tenet̉ mihi reſtituere. x. Nam ſi nil reſtitueret: totū damnū vtiqꝫ foret meū qd̓ eſt ꝯͣ. d. §. damna. dic̄ damnūeſt cōe. Et ex hoc patꝫ alit̓ iudicamꝰ de caſu fortuito. al̓r de caſu naturali. Tercio ꝯtingere pōt exculpa. vn̄ ſi culpa ruſtici damnū illud ſuꝑueniret:ipſe ad emendā tenet̉ totiꝰ .ſ. qͣntitatis. qꝛ an̄ tp̄usdiuidende ſocietatꝭ oēs oues erāt mee: lꝫ eſtimatetradite fuerīt. Si v̓o poſtqͣꝫ oues eqͣlit̓ ꝑtiri dēbātdamnū int̓uenit ruſtici culpa. tūc non tenet̉ mihiniſi ad dimidiam p̄cij ꝑtē. qꝛ in plus me dānificauit. Et ex his ptꝫ ẜm Bal. ſi p̄dictū damnuꝫint̓uenit ex natura: ꝑtinet ad tradētē. ſi ex fortunaꝑtinet ad tradentē recipienteꝫ. ſi ex culpa: ꝑtinettm̄ ad recipientē. hec ſan. Ber. Notandū tn̄ declaratōe totiꝰ materie. qn̄ aīalia tradunt̉ in ſocietate. tunc aliqn̄ ſunt aīalia groſſa. vt boues ſil̓ia.aliqn̄ minuta vt oues hmōi. Si groſſa. aliqn̄tur ineſtimata. aliqn̄ eſtimata. Si īeſtimata. aliqn̄ terra. aliqn̄ ſine terra. Si ineſtimata ſine terra. aut factū eſt aliqd̓ pactū: aut non. Primo caſuvr̄ pactū ſit ẜuandū. C. de pac. l. ſi paſcenda. ſit tale qd̓ arbitrio boni viri eqͣlitatem ꝯtineatꝯſiderata quātitate capitalis ex ꝑte dantis. eſtīaFo. CCLXII.tione oꝑaꝝ ex ꝑte recipientis. Nam in ꝯͣctu ſocietatis. ſꝑ arbitrium boni viri v̓ſari dꝫ. vt plus ſocietati ꝯtulerit. vel pecunie. vel oꝑe. vel cuiuſcūqꝫalteriꝰ rei. ille plus de lucro recipiat. ff. ſo. l. ſifuerint. in. l. in ꝓpoſita.Ideo inferunt q̄dam qōnes circa aīalia groſſa eſt. xij. in ordine. P. tradidit Io. bouem vitulūnutriendos vſqꝫ ad annum. hac .ſ. ꝯuentōe in fine anni vendant̉. P. ante oīa exͣhat ſuum capitale. deinde diuidat̉ lucꝝ. Dico in hoc caſu duo ſt̓nccͣia ad hoc vt ſit licitꝰ. Primū.. P. retineat inſe periculum fortuitū capitalis. Scd̓m ſi aīaliaminꝰ venderēt̉ ꝙͣ fuerīt empta tn̄ ex hoc. I. teneat̉ ipſi. P. ad ſupplendū capitali deficiēte. qꝛtūc eſſet capitale ſaluum qd̓ licet.Terciodecimo. Pone.. P. locat Io. duos bones. volens qͦlibet menſe duas minas frumentiretinet ſibi periculū dictoꝝ boum. Rn̄. talis locatio eſt licita: dūmō tm̄ ſit lucꝝ qd̓ rn̄deat vtilitati que pōt hr̄i de bobꝰ: aliter illicita eſt. Naꝫ ſi nulla vtilitas de bobꝰ adueniret. nil dare deberet. aliter meteret vbi non ſeminauit. quod vtiqꝫ iniuſtūeſſet.Quartodecimo. Pone. P. locat. I. duos boues eſtimatos hac ꝯditōe .ſ. dictus Io. laboret ſibi cum dictis bobꝰ in anno. xij. bubulcas terre. in fine anni boues vendi debeant. atꝫ. P. totum ſuū capitale pͥmo rehabere debeat. Io. hr̄edebeat medietatem lucri dictoꝝ boū. Quid iurꝭ.Dicendum talis ꝯͣctus licitus eſt: ſi ipſe. P. obẜuat duo. Primo. retineat ſibi periculum dictorum boum. Scd̓o. ꝓmittat ipſi Io. ſe ſatiſfacere de labore quem ſuſtinebit in laborando terrasſuas. Et hoc ad arbitriuꝫ boni viri. que ſatiſfactiocōputat̉ in hoc dat ſibi medietatem boum. ſꝫ ſinullum lucꝝ fieret de bobꝰ. tunc. P. recompenſare tenet̉ expenſis factis a Io. de ipſa boum ſorte. vno p̄dictoꝝ duoꝝ deficiente: contractus illicitus eſt.Quintodecimo. An licitum ſit locare boues adlaborandum ad quartam partem lucri damni.Reſpond̓. ſic: dummodo locans boues laboranti ꝓmittat competenter ſe ſatiſfacturum labore quem ſuſtinet. ſiue fiat ſatiſfactio de expenſisfactis ex ꝑte dantis. ſiue de ſorte boum ſi ibi nonfuerit lucrum. al̓s ꝯͣctus illicitus eſt.Sextodecimo. Pone. P. tradit Ioh̓. duos boues eſtimatos. xx. flor. vt cum eis laboret vſqꝫ adannum. tali vicꝫ pacto ipſe Io. teneat̉ fidelitereos nutrire expenſis ſuis. atꝫ in fine anni p̄dictosboues. vel eſtimatiōem p̄dictam cum quarta ꝑtelucri: ſi inde lucratus fuerit. vel tantū minus ipſaeſtimatione: quantum portat quarta pars damniſi inde ſuꝑuenerit damnum. teneat̉ ipſi. P. dareꝯſignare. nunqͥd talis ꝯͣctus licitus erit. Dicendū talis ꝯͣctus illicitus eſt. Erit aūt licitus ſi adderet̉ in pacto ſi damnum aliqd̓ ſine culpa ipſiusIo. aut nuncij eius interueniret. ad ip̄m. P. integre ꝑtineret: nihilominꝰ tale damnum. P. adicto Io. teneret̉ acceptare. niſi Io. iuridice faceret de hoc plenā fidē. Aduertendū eſt ēt p̄dixx iu