Societasintereſſe. Al̓s contractas non eſſet licitus. Et hocfacit ad limitatōꝫ aliquaꝝ queſtionum poſtaꝝ. jͣ.Uſura .j.Uigeſimoqͥnto. Pone. mutuat qͥs in venecijs⁊. vt exīde. cxx. recipiat in cipro hoc pacto ꝙ ſi iſtac. vel merces ex eis empte in mari vel interra periclitent̉. nō teneat̉ reddere niſi. l. Si v̓o nō ꝑielitēt̉denarij vel mercatōes: teneat̉ ad p̄dicta. cxx. Rn̄.Hoſti. ꝙ ꝯͣctus eſt vſurariꝰ: qꝛ aut recipiens expēdit pecuniā illam in mercibꝰ: aut nō. Si nō gͦ mutuans vult lucꝝ ꝙ iſte nō facit: qd̓ oīno iniuſtū eſtSi expendit. tūc certum eſt ꝙ merces ex pecuniaiſta empte ſunt ipſiꝰ mutuū accipientꝭ. in cuiꝰ dn̄ium ⁊ pecunia ipſa tranſierat. ⁊ ſic ſeq̄ret̉ ꝙ mutuans vellet lucꝝ factum ex re nō ſua: qd̓ oīno illicitum eſt. Con. Ray.Uigeſimoſexto. Pone. recipit qͥs pecuniam vltra mare vehendam ⁊ ibi reddendam ꝓ certo ſibip̄cio ꝯſtituto. Nunqͥd ꝯmittat̉ vſura. Rº. ẜm Inno. exͣ de vſur. c. fi. ꝙ non eſt vſura ſiue in ſe recipiat periculum qͥ portat eam: ſiue nō. qꝛ oꝑaꝝ ſeu cuſtodie locatio eſt. Idem Hoſti. Nec ob. d. c. fi. ꝙꝛnon eſt idem caſus: qꝛ receptum vltra ſortem: de q̄in. d. c. fi. dr̄. mutuum directe ꝯcernit qd̓ ꝓhibeturLuce. .vj. ſꝫ hic nō ſic. qꝛ non ꝓpter mutuum: qd̓ ibinon eſt: ſꝫ ꝓpter ſecuritatem factam lucrū accipit.Dicit tn̄ Inno. ꝙ vbi non acciꝑet precium tm̄ vtportet. ſed negociator mutuo dat eam. vt cum illanegociet̉ tunc eſſet vſura. quia pecunie nullus eſtfructus ſi teneatur in archa. nec deterioratur invſu.Uigeſimoſeptimo. Pone ꝙ qͥs tradat. c. mercatori: ſic ꝙ in mercādo: capitale currat ad periculum ipſiꝰ tradentis. ita ꝙ quicqͥd mercando. velalio inculpabili mō ꝑdat̉: ꝑdit̉ creditori ipſiꝰ capitalis. lucꝝ aūt eſt fixum. ⁊ in tali caſu certum eſt ꝙmercator cui capitale traditum eſt emit totum futuꝝ lucꝝ capitalis p̄dicti tanto p̄cio quantum ꝓbabilitas futuri lucri cum vtilitate ꝓpria pōt rōnabiliter extimari. Talis qͥdem ꝯͣctus ẜm quoſdameſt illicitus. Tn̄ ẜm Gir. ol. licite pōt fieri. Et hocmultiplici rōne. Primo rōne periculi. Nam in tota mercatione fiēda ex hoc capitali: capitale ad periculum tradentis currit. Secundo. rōne lucri. qꝛtotum lucꝝ qd̓ ꝓuentuꝝ extimat̉ ꝓbabilit̓ aliquēvalorem hꝫ. qͥ pōt aliquo p̄cio iuſto extimari. ⁊ perꝯn̄s etiam iuſte vendi. Tercio. rōne damni vitandi. qꝛ iſte qͥ dat ſuum ꝓprium capitale. iuſte pōt exinde exigere intereſſe. Idem ptꝫ a ſimili. Pone em̄ꝙ aliqͥs tradat alicui equum ſuum ad ſeptimanaꝫſub p̄cio ꝯpetenti: vt ꝯducat eū in p̄lijs ⁊ alijs neceſſarijs ſuis. Tandem ille cui equus traditus eſtemit totum futuꝝ lucꝝ annue ꝯductiōis eqͥ. Sic̄em̄ hic licite emi pōt: ita ⁊ ibi. credo igit̉ ꝙ rōne ꝯͣctus h̓ nulla ꝯmittat̉ vſura: niſi hoc fieret in fraudem vſuraꝝ: ita ꝙ illud capitale nō eſſet vere ẜmrem traditaꝫ ꝓ capitali: ſꝫ potiꝰ ꝓ mutuo. ⁊ ad vſurarium lucꝝ.UVigeſimooctano. Pone mercator qͥdam mittit ꝑ mare: ſeu ꝑ terrum aliquas mercantias: ⁊ nolens totaliter periculo ſe exponere q̄rit aliquem qͥde predictis mercibꝰ faciat ei ſecuritatem: vicꝫ ꝙ ſialiquo caſu ꝑdant̉ de p̄dictis omnibꝰ ſatiſfaciat eihmōi aūt ſuſcipiens periculum tale cum mercatore ꝯuenit manualiter reciꝑe aliquas pecunias ꝓ qͦlibet. c. valoris ipſaꝝ mercantiaꝝ. Querit̉ vtꝝ talis ſecurans poſſit inde licite reciꝑe tale lucꝝ. Breuiter dicendum eſt ꝙ ſic. ⁊ exꝑientia teſte ex tali ſecuritate reſultat ꝯͣmune bonum. ⁊ vtilitas maxima reipublice. Item iſte ꝯͣctus videt̉ eſſe ꝯͣctus locationis. qꝛ mittens merces illas qͣi locat ipſaꝝ cōductōꝫ illi ſecuranti vltra mare cū ſuo ꝑiculo ⁊ ec̄mercede. ſꝫ certe qd̓ dat̉ ꝓ locato merces eſt: nonvſura.Uigeſimonono q̄ro. an licitus ſit ꝯͣctus. P. tradit. I. centum ad fideliter oꝑādum in ſua arte velmercantia cum pacto ꝙ in fine anni totam recipiat ſortem cum tribꝰ ꝑtibꝰ lucri. ſi qd̓ lucꝝ fuerit factum. deductis tn̄ prius expenſis ⁊ extimationibꝰlaboris ipſius Io. Et ecōuerſo ſi damnum euenerit in mercantia vel arte vult ſentire detrimētumtrium partium ⁊ Io. iiij. ꝑtis tm̄ ſentiat. Rn̄. ſan.Ber. ꝙ non. qꝛ ſi ꝯtingat talem pecuniā ſiue merces emptas ex illa diuino iudicio ꝑiclitari: ip̄e Io.ſentiret damnum qͣrte ꝑtis: qꝛ quicqͥd ꝯtingar: qͣrta ꝑs ſortis ipſi petro reddenda eſt. ꝓpt̓ea quicqͥdipſe. P. ꝯſequit̉ lucri de illa quarta ꝑte que nō ſubiacet eius periculo: vſurarium eſt. Quod aūt recepit de tribꝰ ꝑtibꝰ que ꝑtinent ad eius periculum:licitum eſt. Erit igit̉ talis ꝯͣctus licitus. ſi addat̉ inpacto ꝙ ſi aliqd̓ damnum ſine culpa ipſiꝰ Io. enenerit ꝙ ad ip̄m Pe. integralit̓ ꝑtinebit: nihilominus tale damnum Pe. a dicto Io. non tenebit̉ acceptare niſi Io. iuridice ꝓbauerit. Et no. ꝓ declaratione p̄dictoꝝ ꝙ ſan. Ber. in maultis caſibꝰ ſupͣpoſitis ⁊ ſimilibꝰ fuit in opinione ꝙ ponens aliquam quantitatem pecunie in ſocietatem ad hocvt caſus ſit licitus oportet ꝙ retineat in ſe periculum totius capitalis. Sꝫ vt dictum eſt sͣ. glo. xiiij.q. iij. in. c. pleriqꝫ. eſt in ꝯrium. que vult ꝙ pōt fieripactum in ꝯͣctu ſocietatis ꝙ periculū capitalis ſitꝯmune. Et hoc etiam ſentit Panor. in. c. ꝑ vr̄as. d̓dona. inter vi. ⁊ vx. Et iō dicendum ꝙ ſi tale pactum fiat taliter. ꝙ medietas currat ad periculumrecipientis erit licitum. qꝛ ſi in fine ſocietatis nihilinueniret̉ niſi capitale ſolum. tūc diuideret̉ ẜm ꝙpactum factam eſt de periculo. qꝛ ideꝫ pactum qd̓factum eſt de damno intelligit̉ etiaꝫ de lucro ⁊ ecōuerſo. vt inſti. ꝓ ſocio. §. illud. ⁊ dictū eſt sͣ. q. xvij.⁊ ſe quunt̉ ꝯmuniter doc. Si aūt tale pactum nonſit factum: capitale totum in fine erit tradentis vtdicit ſan. Bern̄. qͥ intelligit talem eſſe vſurariumꝙͣtum ad lucrum illiꝰ partis que non ſubiacet periculo. ſi tale pactum faciens intendit in fine ſi nihil aliud eſſet niſi capitale: ipſum totum hr̄e.Trigeſimo q̄ro. qualiter diuidet̉ ſocietas ſi nihil inter ipſos eſt ꝯuentū exp̄ſſe. Rn̄. ẜm. d. Ang.ſic eſt diuidenda. Si totum ſocietatis eſt. ccc. egoqͥ poſui. c. primo extraham illa. c. ⁊ poſtea reſidua.ce. diuidemus inter me ⁊ eum qͥ poſuit oꝑas. Itatn̄ ꝙ qͥ plus ſocietati ꝯtulerit. vel pecunie. vel oꝑe.vel induſtrie. plus habeat. vt. l. ſi non fuerint. ⁊. l.