Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCXXIv
Einzelbild herunterladen
 

Reſtitutio. xv.quia quo ad hoc iniuſte recipit. et ſic retinere nonpōt. Qd̓ nota.Quid aūt de alijs mulieribꝰ que non cauſa queſtus: ſed libidinis male operant̉: multa muneraob hoc recipiūt dant. An huiuſmōi male ablatahincinde debeant dari pauperibꝰ. An poſſint reſtitui turpiter danti? Quidam dicūt vbi huiuſmodi turpiter data ipſo iure non applicant̉ fiſco:nec priuato: licet turpiter accipiens cogatur reſtituere turpiter danti: tamen ſi vellet: poſſet reſtituere eidem danti. Nam nullo iure hoc prohibetur: et pene ſunt reſtringende. Alijs videt̉ nonturpiter danti: ſed pauperibꝰ talia eroganda ſint:niſi ille turpiter dans eſſet pauper: illi per ꝯfeſſorem darent̉ tanꝙͣ pauperi. Tamen tenendo opi.v̓v̓. vbi reſtitutio eſt fienda certe ꝑſone: ſedpauperibus eroganda iſta reſtitutio eſt de cōſilio: de neceſſitate: preterqͣꝫ in furto. rapina. vſura.ſymonia hmōi: tūc prima opi. tolerari poſſet. Ethoc facit ad multa.Quid autem ſi ſit indebitum iure ciuili tm̄: vtſi legatum de quo potui detrahere falcidiam ẜmleges: illud integre ſolui credens ſufficere hereditatem ad omnia. An teneatur legatarius mihi reſtituere? Inno. in. c. qꝛ pleriqꝫ. de immu. ecc. tenet non: quia licet ius poſitiuum diſponat ſuꝑ huiuſmodi falcidia: equitas tn̄ naturalis oritur exdiſpoſitōne teſtatoris eſt legatario. Hoſti. dicithoc dictū Inno. ꝓcedere in herede ſoluit iurꝭignorantiā. Si errauit ī facto: ꝯpetit repetitōl. error. C. ad. l. fal. idem tenet Bar. in. d. l. error. etin aut̓. ſꝫ cum teſtator. eo. ti. vbi dicit ſi heres ſoluit ignoranter ignorantia facti in nullo ſibi preiudicat. quia etiam ſolutū repetit. d. l. error. Si v̓o ſoluit indebitum ignorantia iuris: nocet in eo quodſoluit. d. An. dicit illam. l. ꝓcedere in foro ꝯtentioſo: ſed in foro anime loquit̉ Inno. Ipſe tamen ſicdiſtinguit. aut teſtator vetat in teſtamento falcidiam detrahi. tūc legatariꝰ tenet bona ꝯſcientia illa bona: etiaꝫ ſi teſtator fuiſſet ignarꝰ ſui patrimonij: licet aliud dicat lex fori ꝯtentioſi. vt in d̓c̄aaut̓. ſꝫ cum teſtator. Mouet̉: qꝛ habemus certumfundamentū .ſ. voluntatem defuncti: nec aliqͥs error cadere pōt voluntate defuncti impleta. Si autem teſtator vetuit: tūc ſi ꝑſona ē ignara groſſa veriſil̓iter ignorans detractōeꝫ falcidie: idem dicendū .ſ. legatariū iuſte tenere in foro anime: quaſitūc ꝯſenſus teſtatoris ꝯcurrat in ſolutōne totiꝰ legati. Si aūt teſtator erat perſona inſtructa in iure:ſeu certificata de lege falcidia. tūc dicit ſe crederelegatarius teneat̉ reſtituere qd̓ habuit ꝯtra legemfalcidiam: ſiue errore facti: ſiue iuris heres ſolueritlegatū integrum: qꝛ cum poſſibile ſit teſtatoreꝫ voluiſſe vt falcidia detrahat̉: exquo erat ſciens etꝓhibuit: ꝯſultiꝰ eſt vt legatariꝰ reſtituat: vt ſic ſatiſfaciat volūtati defuncti. Naꝫ in dubijs tutior viaeſt eligenda. Et panor. in. d. c. qꝛ pleriqꝫ. dic̄. d. Antoni. hāc. q. decidiſſe ẜm tacitā voluntateꝫ defuncti: ex inſurgit obligatio naͣlis. lꝫ lex poſitiua al̓rdiſponat in foro ꝯtentioſo. Et ſic vult indiſtinctevt illa eqͥtas naͣlis p̄ferat̉ in foro aīe diſpōni iurispoſitiui. Qd̓ eſt notanduꝫ. Glo. tn̄ in. c. fi. de ſolu.videt̉ diſtinguere. aut fuit debituꝫ naturale tm̄ſꝫ ciuiliter indebitū. Et tūc: aut errore iuris fuit facta ſolutio: ꝯpetit repetitio. Aut errore facti:pōt repeti. Exemplū. heres volēs retinere falcidiāſoluit legata integra credēs ſe teneri: certe pōtrepetere: qꝛ errauit in iure. Si autē credebat hereditatem eſſe ſufficientē: tūc repetit: qꝛ errauit in facto. vn̄ error iuris excuſat: vbi debitū naturalep̄ceſſit. Secus in errore facti ꝓbabilis. Aliud ē indebitum tm̄ iure naturali: vt eſt illud quo per cyrographum quis obligatur ſpe future numeratōnis. qui tale indebitum ſoluit: repetit. Aliud ē indebitum naturaliter ciuiliter. et taliter ſolutuꝫcunqꝫ ignorantia: repetitur. vt. C. de ꝯdi. inde. l. j.Si ſciens ſe debere: ſoluit: non repetit: quia donare videtur. ff. de ꝯdi. inde. l. j. Quo tamen adſtionem noſtrā principalē: opinio. d. Antonij videtur tenenda: quia fundata ſuꝑ ratione naturaliEſtitutio. v. ſcꝫ incertoruꝫ.¶Primo querit̉ Pone expoliati igͦrāter ac heredes eorū. talia ſunt incerta etdebent̉ diſtribui in pias cauſas. An debeāt diſtribui in loco: vbi rapina vel vſura facta eſt. Ho. dicit reſtōneꝫ fiendā pauꝑibꝰ illiꝰ loci: vbi pecuīa fuit extorta: qꝛ inter illos faciliꝰ poterūt reꝑiri hr̄desilloꝝ: vel is cui damnū datū eſt. Fede. aut dicitlꝫ hoc ſit ꝯſiliū: tn̄ de neceſſitate eſt. vn̄ ſatis eſt reſtituat̉ pauperibꝰ. Qd̓ placet panor. in. c. cumtu. de vſur. Idem.Scd̓o q̄ro. nunqͥd iſta reſtitutō incertoꝝ ꝑtinat ad ep̄m. an ad alios ꝯfeſſores.. Ge. in. c. religioſus. de teſta. li. vj. q̄rit an executores deputati teſtatorē poſſint diſpenſare male ablata incerta:. ẜm Archi. ſic: tex. illū. īmo plus teſtatorhoc idē potuiſſet. hoc all̓at. c. cuꝫ tu. de vſur. EtUg. dic̄ ſe dubitare ep̄i hn̄t ſeˡ de his intromittere: niſi in defectuꝫ: vicꝫ qn̄ ē a teſtatorealiqͥs deputatꝰ ad hoc. Idē Lap. ab. dicit ep̄m ſibi poſſe reſeruare abſolutōeꝫ pctī: aūt diſpenſationē incertoꝝ. Ideꝫ Io. cal. Dn̄icus de ſctō miniate. Io. de lig. dicit opi. Archi. de iurꝭrigore ēvera: ſꝫ alia opi. Hoſ. voluit talis diſtributioꝑtineret ad ep̄m: ſeruāda ē de eqͥtate. Lap. ab. duc̄p̄dictas opi. ad ꝯcor. hāc viā. quedā ſūt maleablata incerta. in qͥbꝰ tranſfert̉ dn̄iuꝫ in poſſeſſorēnec ꝯpetit repetito. vt. xiiij. q. v. ſane. Et tūccedit opi. Archi. Quedā ſt̓ in qͥbꝰ dn̄iuꝫ tranſfert̉: ꝯpetit repetitō. vt exͣ deci. ex trāſmiſſa. Ettūc hꝫ locū opi.. diuerſitatꝭ ē. qꝛ in primocaſu: ille hꝫ male ablata pōt facere el̓ynam: et hꝫius dn̄ij: licet illicite. Et ideo ſuo pōt elemoſynā ſe vel aliū facere: diſtribuendo p̄ſertim pauperibus. vt in. d. e. ſane. In ſcd̓o v̓o caſu: pōtinde elemoſynā facere: nec hꝫ ius dn̄ij: vel ſi hꝫhꝫ ꝑfecte: quia ꝯpetit eis repetitio: vel eoꝝ heredibus: quoꝝ fuerūt male ablata. Sꝫ Ge. dicit iſtādiſtinctionem Lapi deſtruit text. in. c. ſic̄ dignuꝫ.