cōmittant ſe diſcrimini. habetur em̄ pro regula ꝙquicūqꝫ habet cōſcientiā de re ꝙ ſit aliena: tenetuream reſtituere. In hoc tn̄ videt̉ diſtinguēduꝫ. antalis raptor ſit ſoluēdo: vel ne. vt in primo caſu nōteneat̉ comedens. Hoc tamē limita. An ſit res inqua dominiū tranſferat̉: vel ne. vt in rapina ⁊ furto: in quibꝰ non tranſfert̉ dominiū. Et de talibusedere non licet. Si autē nō eſt ſoluendo: tunc autſcienter comedit. Et tunc niſi in caſu extreme neceſſitatis tenet̉ ad reſtitutionē. Si autē ignorāter⁊ bonafide: tunc nō tenet̉ de ꝯſumptis. ꝑ regulaꝫpoſitā in p̄cedenti. c.Quid autē de vxore et familia que ſcienter comedit ⁊ bibit et induit̉ de talibꝰ? Rn̄. ſanc. Ber.ẜm Ale. lom. ꝙ aut maritus eſt ſoluēdo: aut non.Si eſt ſoluendo. tūc ſi ſunt ibi aliqua bona de iuſto acquiſita ⁊ ſeꝑata: de illis viuere poteſt. Sed ſiibi ſunt aliqua bona de iuſto: ſed intermixta cumimpie acquiſitis ita ꝙ non pōt diſcernere: adhucde illis viuere poteſt. dūmodo in mēte habeat viuere de iuſto. Con. Rod̓. Idem etiā addit ꝙ licꝫtalis vxor de oue vel de boue: ſiue de quacunqꝫ rehabita de vſuris vel rapina comedere non poſſitvltra caſuꝫ neceſſitatis extreme: ſi tamē res ſit em̄pta de vſura: pōt inde comedere ſine caſu extremeneceſſitatis. Cuiꝰ ratio eſt ẜm quoſdam: quia cuꝫin vſura dominiū tranſferat̉: non eſt neceſſe reſtituere rem habitam ꝓ vſura: ſed ſolum vſurariuꝫad ſatiſfaciendum nō facere impotentē. Secūdocaſu quādo raptor vel vſurarius nō eſt ſoluendoputa qꝛ nihil habet niſi de vſura: vel qꝛ oīa bonaſua ꝓ vſuris reſtituendis obligata ſunt: licꝫ de bn̄acquiſitis habeat quedā. tūc ẜm Girar. oldo. etiāeſt diſtinguēdum. ꝙ ſi talis vſurarius habeat aliqua que non ſunt empta: vel habita de vſuris. etdos vxoris fuit ibi prius qͣꝫ p̄dicte vſure: poteſt etdebet inde ſolui: etiam dato ꝙ vir eius nō habeatſufficientiā ad ſoluēdas vſuras. Si v̓o nō ſunt ibiniſi empta vel habita de vſura atqꝫ predicte vſureibi primo fuerūt ꝙͣ ip̄ius vxoris dotes. tūc ip̄a reſtituere obligat̉ quicquid ꝓ victu ſuo ſeu quocūqꝫ alio modo accepit inde: qꝛ ei ad non reſtituēdūpreſtat cauſam efficacem. Sed omnia predicta intellige niſi in caſu dum cauſam expoliatorū agit .ſ.monēdo: ⁊ inducēdo virū pro poſſe ad reſtituēdūquia tūc non tenetur de his que expendit ſeu conſumpſit eo tempore: quo circa eius emendationēfideliter laborauit: etiaꝫ ſi reſtitutio non ſequatur.nam qui gerit alterius negociū vtiliter etiā abſentis ⁊ ignorantis: licite recipit expenſas. non tamēẜm Rod̓. de talibus pōt viuere per annū ꝑ vnaꝫadmonitionē vel duas: ſed ꝙͣdiu continue inſtatopportunis horis. Cō. his etiā Ho. et Ray. Ul.⁊ Guil. Si aūt de correctiōe vſurarij nō remaneat ſpes. ⁊ in vxorē ſuā crudelis eſt. ⁊ de impie acqͥſitis eam viuere cogit. qͥd habet agere talis vxor?dicendū ꝙ triplex habet remediū ẜm Ray. Primū ꝙ ſibi victū aliūde querat vel ab amicis vel aconſanguineis ſuis. aut proprijs manibus laborādo ſiue alio modo honeſto victum querat. Secūdum vt denunciet his qui prodeſſe poſſunt. velReſtitutio. viij. Fo. C CXIII.etiam ſi ꝓbare poteſt denunciet epiſcopo. vt compellat eum paſcere ſuam vxorem de iuſto. Sꝫ ẜmPoſtien̄. hoc remedium inane eſt. ſi vxor habetſuum maritum crudelem. Terciū remedium. vbialiud non poſſit agere. nec per elemoſynam honeſte querere. nec alio modo licito inuenire. Exquoita artata eſt: poterit inde comedere. quia temporetante neceſſitatis etiaꝫ a furto excuſaret̉ in totum.Neceſſitas enim non habet legem. Si autem periculum mortis non īmineat manifeſte aliqd̓ peccatum ꝯmittere videt̉. ꝓpterea aliqua penitentiaei ad cautelam iniungēda eſt. ar. extra de fur. ſi qͥs.Quicunqꝫ tamen talia ſumit: cum magna parcitate ſumere obligat̉. Et interim dolere dꝫ atqꝫ ꝓpōnere. ꝙ ſi poterit in futurum reſtituet quicquid inde expendit. Et hoc ſatis ſecurum eſt. Quartumremedium poteſt addi. ꝙ talis vxor res domꝰ modo licito augmentet atqꝫ conſeruet. quia hoc etiaꝫcedit in creditoꝝ vtilitatem. maxime in conſeruādo res habitas ex vſura ⁊ hmōi. vt ſunt veſtes.ſuꝑpellectilia. ⁊ iocalia: ne corrodantur a vermibꝰ⁊ hmōi. Quintum quoqꝫ ſuperaddatur. ꝙ ſi vireius habeat plura incerta: vbi ſufficiat ad ſatiſfaciendum certis. poteſt tali vxori per ep̄m ꝓuideri.Omnibꝰ autem ſupradictis remedijs poteſt vtivxor vſurarij ſi de vſuris habeat dotem. ⁊ vir nihil habet niſi reſtitutioni obligatum. Et vbi vxorpoſſet rehabere dotem ſuam. vel parafrenalia a viro. ⁊ illa tradere poteſt alicui honeſte perſone. quede honeſto lucro pecunie: de qua negociabitur illa perſona cui committetur: viuere poterit. extrade dona. inter virum ⁊ vxorem. c. per veſtras. Tamen inter iſta quinqꝫ remedia: valde precipuumeſt quod dictum eſt ſupra .ſ. ꝙ inſtet circa eius correctionem temporibus oportunis. Et licet aliquādo videat̉ deſperatus. nihilominus nunqͣꝫ eſt de.ſperandum de homine in hac vita quia accidit inpuncto. quod non peruenit in anno. In omnibus tamen caſibꝰ p̄dictis tenet̉ vxor reddere debitum viro ſuo ⁊ econuerſo: niſi ſubſiſtat aliud impedimentum.Quid autem de filijs ⁊ familia vſurarij. Reſpondeo ẜm Girar. oldo. ꝙ aut vſurarius eſt ſoluendo aut non. Primo caſu: ſi eſt ſoluendo. ⁊ habeat alia vltra ea que ſatiſfacere ⁊ ſoluere obligat̉.de illis viuere poſſunt. Secundo autem caſu quādo non eſt ſoluendo. quicunqꝫ de familia eius.quicquid ꝓ ſuo victu. vel quomodocunqꝫ aliteracceperint: ſatiſfacere obligantur. quia illum adſatiſfaciendum faciunt impotentem. ⁊ ad hoc p̄ſtant cauſam efficacem. Excuſari autem tales ⁊conſimiles poſſunt ꝓpter. v. Primo. ꝓpter ꝓcurationem .ſ. ſi cauſam expoliatorum agunt. vt ſupradictum eſt de vxore. Secundo. ꝓpter recompenſationem. quia ſi tantum ei reſtituunt quantumde ſuo receperunt: ſicut contingit in emptionibꝰ.in operis. mercantijs. commutationibus. ⁊ conſimilibus. nam ſi huiuſmodi ſeruirent vſurarijsin rebus licitis ad augmentum ſubſtantie vſurarij. merito talis merces cum expenſis per eos factis compenſatur. Tercio ꝓpter reſtaurationem.nn ij