peccant grauiter talia permittentes ad quos ſpectat cum participes ſint peccati: ⁊ tenentur ad reſtitutionem. Et cōmunitas ſeu dominus ſi indealiquid lucri haberet quo ad illam parteꝫ teneturetiā ad reſtitutionē.Sed qͥd d̓ camerarijs vel depoſitarijs cōmunitatis in diuerſis officijs vt montis vel gabellarum ⁊ huiuſmodi habentibus recipere pecuniasa perſonis vel tradere varijs hominibus pro cōmnnitate: a quolibet dante vel recipiente pecuniam ab eis exigunt aliquid. puta vnum denariumpro flor̄. nūquid eſt licitum ſi hoc habet conſuetudo loci et diu ſeruata? Archi. flo. diſtinguit. quiaaut tales ſunt ſalariati a cōmunitate ⁊ ſufficienteraut diminute. In primo caſu. non putat poſſe eosexigere aliquid vel recipere: quia ibi non videturhabere locum conſuetudo cum videat̉ introducta ex īmenſa cupiditate: et ſic potius dicenda eſtcorruptela. Et ſic credit talia ſic extorta ex debitopauperibus eroganda. xiiij. q. v. non ſane. In ſecūdo caſu videtur eas poſſe exigere ⁊ conſuetudinem eos excuſare que rationabilis eſt cum ſeruiatillis perſonis. et nemo cogitur de ſuo beneficiumfacere.Queritur vltimo. vtrum interceſſores apudpoteſtatem ciuitatis: pro accuſatis vel incarceratis: reſtituere teneātur ꝙ ſua interceſſionē adeptiſunt cum predictis? Reſpondet ſanctꝰ Ber. ꝙ ſipredicti incarcerati vel accuſati erant innocentesipſi interceſſores erant officiales ſalariati a domino ciuitatis vel cōmunitate: tenentur reſtituereeiſdem. Sed ſi non erant officiales ſalariati ſatiſfacere non tenentur. īmo etiam apud deum merentur. Si v̓o predicti accuſati vel incarcerati erantculpabiles ⁊ merito condemnandi: tūc huiuſmodi interceſſores pecuniam ab eis receptam pauperibus erogare tenentur. Etenim ip̄i iniuſte accuſati dederunt. ⁊ interceſſores turpiter acceperunt.vnde regulare eſt quando ex parte vtriuſqꝫ. ſcilicꝫdantis ⁊ recipientis turpitudo: et culpa verſatur.illud eſt pauperibꝰ erogādū.¶EſticutiO. .V. Le catiticantibꝰmonetam.Pro huius materie declaratiōe queritur quis poſſit facere vel cudere monetam? Reſpondet Panor. in. c. quāto. de iureiur. ẜm glo. inl. ij. C. de fal. mo. ꝙ nulli licet cudere monetaꝫ niſiprincipi. Inferiori autem a principe non licet ſineeius conceſſione. Et hoc ſequit̉ ibi Bar. P. ⁊ Ci.Intellige niſi ciuitas vel princeps inferior hoc p̄ſcripſiſſet per tantuꝫ tempus de cuius initio nonextat memoria. vt in. c. ſuper quibuſdam. de verborum ſigni.Secūdo quero qua pena punit̉ falſarius monete? Reſpondet Panor. ẜm glo. in dicto. c. quāto. ꝙ aut falſat quis monetā principis: intellige denouo adulterando. ſcꝫ fundendo. et comburi debet. l. ij. ſupra allegata. Aut falſat monetam ciuitaReſtitutio. v.tis ſeu alterius inferioris ab imꝑatore: ⁊ capite punitur. Sic intellige glo. in. l. j. C. eo. Aut non fabricat monetam de nouo: ſed fabricataꝫ radit. ſcꝫ miauendo vel tingit. puta monetam eream vt appareat aurea. Et punit̉ vltimo ſupplicio: vel daturad beſtias ẜm conditionē ꝑſone. vt in. l. quicunqꝫff. de fal. Et hūc intellectuꝫ ſequit̉ Bar. in dicta. l.quicūqꝫ. Et glo. in. l. ij. p̄alle.Tercio quero qua pena punit̉ qui ſcienter expendit falſam monetam? Reſpondet Panor. ꝙliber videtur teneri pena legis cornelie de fal. queregulariter eſt deportatio. ⁊ omniū bonorum publicatio. Seruus v̓o vltimo ſupplicio afficitur: dequo dicendum vt in. l. j. in fi. de fal. Et ꝙ talis expenditor teneatur hac pena. videtur tex. in. l. legecornelia. ff. ad. l. cor. de falſa. Sed Bar. dicit hocꝓcedere quando expendit numos plumbeos velſtanneos: quia de eis tm̄ facit mētionē illa lex. al̓sdꝫ puniri pena extraordinaria. Et ſic dicit ſe multos defendiſſe a pena legis cornelie. de fal. Quodeſt notandum.Quarto quero quia dictum eſt falſarium monete inferioris a pͥncipe vel monete eree ip̄ius pͥncipis ẜm alium intellectū debere capite puniri. nūquid debeat intelligi de pena mortis? So. Goff. ⁊Hoſti. referunt Io. cre. defendiſſe quēdam qͥ falſauerat monetam ciuitatis Bononie. vt non puniretur pena mortis naturalis ſed ciuilis: quia pena capitalis eſt triplex. vt in. l. ij. ff. de publi. iudic̄.jipxiDebet ergo intelligi de mitiori. Hodie tamē ſtatuta terrarum cōmuniter prouident. Et cum illaopi. Io. tranſeunt cōmuniter doc. Et de illa penatriplici capitali. videsͣ. Degradatio.Quinto quero de. q. quotidiana. tempore alicuius contractus certi debiti: currebat certa moneta que curſu temporis eſt minorata ſeu deteriorata. Nūquid ſolutio debeat fieri ẜm eſtimationeantiquam vel vt currit. Panor. vbi sͣ. concludenpe tōtraetusdo dicta doct. dicit. ꝙ duobus modis principalumoneta deteriorat̉ vel minuitur. Primo reſpectucurſus: quia ſtante eadem bonitate intrinſeca nōvalet tantū ſicut valere ſolebat. Secūdo reſpectupecunie quia eſt diminuta ī pondere: vt quia fuittonſa circūcirca. ⁊ per longū vſum eſt effecta groſſa. vtputa quia erat de ere: ſed in ſuꝑficie erat argatea: quod ex longo vſu corruit. Primo caſu diſtingue. quia aut moneta eſt reſpectu curſus in totuꝫreprobata. vtputa quia princeps interdixit in totum illius curſum. ⁊ tunc ẜm Ia. ⁊ Odo. et Bar.in. l. paulus. al̓s incipit creditoreꝫ. ff. de ſolū. et do.An. in dicto. c. quāto. ⁊ cōmuniter doct. hoc tenētſcꝫ ꝙ debet ſolui ẜm extimationē antiquaꝫ. Et dehoc videt̉ tex. in. c. olim. de cenſi. Nec ob. motiuūtenentiū ꝯͣriū .ſ. Ho. ⁊ aliquoꝝ alioꝝ di. ꝙ poteſtſolui de antiqua moneta: qꝛ ſatis eſt mutuū reſtitui in eadē ſpē ⁊ bonitate intrinſeca. Et hoc ſi debitor nō fuit in mora. Sed panor. dicit ꝙ nō ē verū ꝙ moneta iſta reprobata habeat eādem bonitatē intrinſecā cuꝫ moneta magis ꝯſideret̉ reſpectucurſus ⁊ vſus ꝙ reſpectu materie. Ant non eſt in