delinquere vel homines ciuitatis. vide notabilit̓ſupra Abſolutio .j. in excōmunicatōne de inſecutoribꝰ epiſcopoꝝ.Quid autē ſi quis cōmittit proditionē contravnum ex iſtis tyrannis italie: qui hodie regnant.Nūquid habet locum pena leſe maieſtatis? Reſpondet̉. ꝙ aut non recognoſcit ſuꝑiorem. Et tūchabet locum ⁊ de eo vt de principe eſt iudicandū.Aut recognoſcit: vt quia ē vicarius imperij. ⁊ tūclicꝫ crimen leſe maieſtatis habeat locum. vt dictal. j. in ver. cuiuſue opera. nō tamē pena incapacitatis extēditur ad filios ẜm Sali. in dicta. l. quiſqͥsNota tamen ꝙ crimen leſe maieſtatis cōmittit̉ aſubdito tm̄. iuxta notata in clemen. paſtoralis. dere iudi.Sed querit̉ cum quis poſſidet iniuſte aliquāciuitatem vel caſtrū: quia vſurpauit a vero ⁊ legitimo domino: ſi ſubditus talis iniuſte poſſeſſorisvel alius occulte operet̉ vt amittat talem ciuitatēvel caſtrum vt verus dominus illam vel illud habeat. an peccet vel incurrat crimen leſe maieſtatisRn̄det Archi. flo. in ſum. ꝙ aut hoc facit ex cupiditate vel odio aut zelo iuſticie. Si primo caſu: qͥainde conſequit̉ premiū temporale vt fieri cōſueuitin huiuſmodi. nulli dubium quin peccet mortaliter: quia procedit ex radice infecta: ⁊ ideo non pōtſequi niſi fructus mortiferus damnatōnis. Nontamē tenebitur ei qui iniuſte poſſidebat. Si auteꝫex zelo iuſto mouetur totaliter: vel etiam principaliter: ſecūdario tamen ſperat inde conſequi aliquāremunerationē temporalē nō videtur peccare: qͥaquilibet debet ꝓximum iuuare ex charitate ſicutin ꝑſona ita ⁊ in rebus. Et hoc quādo verus ⁊ legitimus dominꝰ nō poteſt alio modo recuperareciuitatem ſuam vel caſtrū ꝑ alium ſuꝑiorem. et extali ꝓditione veriſimiliter creditur nō ſequi ſcandalum vel mortē alicuius. Sed ſi hoc fieri nō poteſt ſine mortibus hominū ⁊ perturbationibus ⁊ſcandalis aliorum. nullo modo hoc attemptāduꝫeſt. Unde Ambro. ſi nō poteſt alteri ſb̓ueniri: niſialter ledat̉. melius eſt neutrum iuuare ꝙͣ grauarealteruꝫ. xiiij. q. v. deniqꝫ. Sed quia quaſi raro velnunꝙͣ iſta fieri poſſunt ſine morte hominū ⁊ huiuſmodi. ideo nemini ꝯſulendū. nec p̄dicādū.Quid de dominis terrarū qui excecant vl̓ mutilant homines ꝓpter lepores. ceruos ⁊ huiuſmodi que capiunt contra eorum volūtatem? Reſpōdet Aſten̄. li. v. ti. xxix. ꝙ mortaliter peccant ſi faciunt libidine vindicte aut amore huiuſmodi animalium aut libidine venandi huiuſmodi animalia que nullius hominis ſunt. aut ſi ꝓpter vnicumactum hoc faciant: cum nō debeāt ita ſeuere ꝓcedere niſi contra cōſuetos ad talia. Credo etiā ꝙ ſilit ꝯſuetudo loci illius ꝙ pro vno actu tanta penainfligat̉: conſuetudo eſt iniqua: nec obſeruanda.⁊ obſeruātes eā mortalit̓ peccātEſtitutio. ilij. Pereſtitutionedominoꝝ ⁊ officialiū.Utrum is qui ex aſſumpto officio tenetur alios defendere. teneat̉ ad ſatiſfaciendumReſtitutio. iiij. Fo. C CVII.damna eueniētia eo ꝙ notabili incuria vel negligentia eos nō defendat? Rn̄det̉ ꝙ ſie: vt ſunt domini terrarū: quibꝰ diſtribuūtur redditus ſui dominij vt ſubditos ſuos defendant. Similiter capitanei ⁊ ſtipendiarij ſalariati qui in iuſto bello ſuos nō defendūt: ⁊ qui etiam ex officio ſuo tenēturpupillos ⁊ viduas tueri. Hedici etiam nō ſolumcorporum ſed animaꝝ: vt confeſſores ignari. ⁊ vltro ſe offerentes ad tale officium. Notarij etiā obquorum negligentiā cauſe multotiens amittunt̉⁊ iura. Iudices quoqꝫ ⁊ aſſeſſores ꝓferentes iniuſtas ſentētias ex ignorantia: vel incuria ſtudendi.Aduocati etiā ⁊ ꝓcuratores qͥ ex defectu ſuo cauſas amittunt. Naute quoqꝫ architectores ⁊ om̄eshis ſimiles quos notabilis ignorantia ſiue ſciētieſiue artis ſue nō excuſat. arg. ad hoc extra de iniurijs. c. ſi culpa. Intellige predicta de medicis. iudicibus. aſfeſſoribꝰ. ꝓcuratoribꝰ ⁊ alijs qui locant ſeꝓ medico. iudice. aduocato ⁊ huiuſmodi. Secusſi ſe ad huiuſmodi nō locant. Et qui eos vocaretad predicta officia: licꝫ conſtaret ei de eorum imperitia: ⁊ ip̄i promitterent ſe facturos quod poſſent:vel ex quadam pietate conſulūt requiſiti iuxta qd̓melius ſciunt: tunc non tenētur niſi de dolo ⁊ lata culpa: ⁊ ei qui tales elegit imputet̉. videsͣ. Aduocatus. et. c. Medicus. Ad predicta facit tex. ſingularis cum glo. in. c. adminiſtratores. xxiij. q. v.vbi habet̉ ꝙ officiales et alij adminiſtratores quinegligunt facere iuſticiam ⁊ defendere oppreſſos.eccleſiaſticos. viduas ⁊ pupillos ſunt ip̄o iure excōmunicati poſt trinā monitionē. nec poſſunt abſolui. niſi pͥus de damno ſatiſfaciāt. Predictis cōcordat ſan. Bernardinus.Utrum ille cui princeps ciuitatis vel cōmuneꝯmiſit vt imponat collectā ciuibus. tamē qꝛ quoſdam ibi habet amicos eos generaliter nō grauatvnde ⁊ oportet alios plus grauare. An teneaturſatiſfacere. Rn̄detur ꝙ ſic: nam tenetur ad omnedamnū ex hoc eis illatum quos ſi inuenire nō poterit tantūdem pauperibus erogabit. quibꝰ etiaꝫtenetur erogare munera ſique a dictꝭ amicis ſuisaccepit. Idem Monal. in tractatu reſtitutionuꝫAddens ꝙ ſi collecta eſt antiqͣ ⁊ debita: ⁊ eam imponens ſe alleuiat: intantū tenet̉ dn̄o vel cōmunitati. Si v̓o amicū alleuiauit. tūc tenet̉ etiā dominō vel cōmuni: niſi pͥus amicꝰ reſtituerit. Si aūtē collecta de nouo iniuſte impoſita a domino. puta ad ꝓpriam vtilitatē. tunc domino obedire nondebet cōtra ꝓpriam conſciētiam in collecta iniuſta⁊ ſi aliquē grauat illi debet reſtituere. Et ẜm iuraexactores tributorū ⁊ collectarū qui aliquid etiamtenent de eo qd̓ exigunt tenētur ad duplum: vt ētex. in. l. miſſi oppinatores. C. de exact. tri. li. x. Ettenētur furti ſi plus debito exigunt ſub terrore etp̄eminentia dignitatis. etiam ꝓ alimētis ſuis ⁊ familie vel equorum. l. ij. C. de lucris aduo. Et ẜmdo. An. de bu. in. c. ij. de īmu. eccle. collecta regulariter illicita eſt: vt. l. hac edictali. §. illicitas. de pa.iura. fir. videsͣ. Priuilegiū.Quid de his qui ſine vite ſue ꝑiculo vel ſui ſtatus: vel aliquo alio diſcrimine poſſūt ꝯtradicēdonim ij