ſtatim reſtituendū: ſed ſufficit ꝙ ſtatim ex affectureſtituat: ⁊ ꝙ actu reſtituat ceſſantibus incōuenientijs hincinde. Et ex predictis etiaꝫ ſubinfert ꝙquādo ablatio fuit occulta: tunc nō tenetur ablator ſe prodere. nec ꝑ cōſequēs per ſeip̄m reſtituereſed per aliam ꝑſonam ſecretam ⁊ fidelem. Et expedit ꝙ per confeſſorē quia ſibi eſt crimen detectumper ꝯfeſſionem. vide diffuſe de iſta materia infra.Reſtitutio vltimo.Quid ſi precipit̉ a cōfeſſore ꝙ ſtatim reſtituat.An nō parens peccet mortaliter? Fran. de May.in. iiij. dicit ꝙ ſic. quia preceptū de non retinendoalienum obligat ſemper ⁊ ad ſemper: quia eſt preceptum negatiuū. Hoc dictum poteſt intelligi ꝙpeccet mortaliter nō ratione iniūctōnis facte a cofeſſore: ſed reſpectu precepti diuini ratione cuiustenetur reſtituere: etiam ceſſante mandato ꝯfeſſoris. Non autē eſt intelligendū ꝙ ratione iniūctionis a cōfeſſore facte ille incurrat nouum peccatūmortale vt dicit Pe. de pal̓. in. iiij. ⁊ archi. flo. Nāẜm eos tripliciter poteſt cōfeſſor aliquid iniūgerepenitenti. vno modo ꝑ modū cōſilij ⁊ exhortationis. vt ꝙ quotidie oret et elemoſynas faciat: et adhoc nō tenetur. Secūdo modo per modū declarationis cōmunis obligatiōis. vt ꝙ omni anno cōfiteat̉: cōmunicet in paſchate reſtituat alienuꝫ. Etſic non incurrit nouū peccatū inobedientie. Tercio per modū ſatiſfactionis ſpecialis pro cōmiſſisEt ad iſtam tenetur ex precepto. Et hoc verū propeccatis mortalibus. non autē venialibus: niſi forte ex contemptu.Quis autē teneat̉ ad reſtitutionē. Rn̄deo ẜmGco. vbi sͣ. ꝙ dānificans tam principalis qͣꝫ fautor: tam bonorū anime qͣꝫ corporis ꝙͣ fortune ⁊ infamie. vnde pͥmo dicet̉ de damnificātibus in bonis anime. ſecūdo in bonis corꝑis. tercio in bonisfortune. De damnificantibꝰ autē in bonis fame.vides. Detractio.Eſtitutio. ij. Se damnificantibus in bonis anime.Quid ſi quis retraxit aliquē a religionis ingreſſu. Rn̄. ẜm Sco. in. iiij. di. xv. ꝙ ſi qͥsretraxerit aliquem iam obligatum ad religionē exꝓfeſſione: tenetur ad reſtitutionē. ſcꝫ agere debetꝙ ille redeat. Si non pōt tenetur ipſe intrare: ſi eſtperſona idonea religioni: vt ſic ſatiſfaciat bene viuendo religioni. ⁊ orare pro conuerſione auerſi: vtRay. fecit. Si v̓o aliquem diſpoſitum ad intrandum retraxit ne intraret. ſi hoc fecit animo conſulendi proprie vtilitati. puta quia filius ⁊ ſuſtentabat eum. vel quia intrans dabat omnia ſua religioni que al̓s ſperabat ipſe habere vel huiuſmodi.Et tuc nō tenetur religioni: ſi hoc facit ſine fraudevel ſuggeſtione alicuius falſitatis. Si v̓o hoc facitanimo nocendi religioni: tunc tenetur etiam religioni nō ad equiualens: ſed ad aliqualem inductionem alterius equinalentis. ſcꝫ ad ingreſſum religionis alterius. quia intereſt inter habere ⁊ propeeſſe. Concor. Rich. in. iiij. diſt. xv. dicens ꝙ retrahens perſonam vtilem religioni ab ingreſſu reliReſtitutio. ij.Fo. CCVI.gionis intentiōe damnificādi religioneꝫ tenet̉ illireligioni ad intereſſe ad arbitrium bonorum virorum. Si autem hoc faciat non propter hoc ſed vtconſulat proprie vtilitati non tenetur religioni adaliquam reſtitutioneꝫ: ſed ꝑſone cuius profectumſpiritualiter impediuit tenetur in ſpiritualibꝰ facere reſtitutionē quā pōt.Utrum inducens aliquem ad peccandum cōſulendo. ſuadendo. ⁊cͣ. teneatur reſtitutioni. Rn̄.ẜm Sco. vbi ſupra ꝙ ſic modo ſibi poſſibili. ſcꝫ inducendo eum ad penitentiā efficaciter ⁊ actus virtuoſos. Et ſi ſola inductio non ſufficit quia faciliꝰeſt peruertere ꝙͣ cōuertere: tenetur et ꝓ ſe orando⁊ per orationes aliorum impetrare ſibi conuerſionem: dūmodo illis peccatum non pandat. Et licꝫtalis non poſſit digne ſatiſfacere tamē iuxta iudiciū ꝯfeſſoris ei eſt aliqua ſatiſfactio iniūgēda.Utrum ſeducens vel deflorans virginem: teneatur ad reſtitutioneꝫ eam ducendo. vide ſupraAdulterium.Utrum damnificans alium in bonis animevel corporis ex fraudulento conſilio: teneatur adreſtitutionem. Rn̄. ẜm Rich. vbi sͣ. ꝙ ſic. Et dicit ꝙ appellatiōe fraudulēti conſilij continet̉ malum conſiliū datum ex ignorantia qͣꝫuis bonū cōſilium dare crederet: ſi debitā diligentiā non adhibuit ad ſciendū: qꝛ negligētia craſſa ꝓpe dolū ē. dehoc videsͣ. Aduocatꝰ ⁊ Iudex .j.An autē ſacerdos abſoluens aliquem a peccato a quo nō pōt abſolui. teneatur ad reſtitutioneꝫRn̄. v̓v̓. dicit ꝙ non tenetur tamē ei notificare ꝙnon potuit eum abſoluere. Peccat tamē mortaliter ẜm Rich. de quo vides. Confeſſor j. Intellige tamē predicta ſi talis confeſſor ex ignorantia abſolueret. Sęcus ſi ſcienter et penitens patus fuiſſet reſtituere: ſi quid reſtituendū erat. Nā exquodat cauſam efficacem ad non reſtituendū videturteneri. Idem ſi abſoluiſſet ex ignorantia craſſa vl̓ſupina vel affectata.Eſtitutio. lij. De damnificatibus in bonis corporis: et ad quid teneant̉. Dic ẜm Seo. in. iiij. diſt. xv. ꝙ autintulit vltimū damnū. ſcꝫ mortē aut citra morteꝫ.Et iſtud eſt duplex. ſcꝫ remediabile ⁊ irremediabile. Exemplū mutilatio eſt irremediabile: qꝛ impedit ex toto actum humanū: qui cōpetit homī ẜmillud membrū. puta abſcidit manū dexteraꝫ. Remediabile v̓o ſiue curabile eſt: vt vulneratio velalia leſio curabilis. Si in mutilatōe hoc duplicitervel qꝛ enormis qꝛ ex toto impedit aliquē actū hūanū qui cōpeteret homini ẜm iſtam partē amputatam: vt in amputatiōe manus dextere: vt dictū ēvel non enormis .i. nō impediēs actum humanūvt eſt amputatio digiti vel ꝑtis eius. Pro primodamno .ſ. vite ablatiōe regularit̓ in multis cōitatibus ſecuta eſt lex talionis: vt homicida moriatur.Et rōnabiliter qꝛ hoc nō ſolum cōpetit ẜm legemmoyſi. ſꝫ etiā rōne naturali approbatū in. l. euāgelica. Math̓ .xxvj. Oēs qͥ gladiū accep. ⁊cͣ. Si aūthec pena nō ſit ſibi ſtatuta vl̓ forte anfugit. vel eſtmim