LudusQuo tamen ad iura ciuilia ꝓhibentia huiuſmodiludos. Dicit Alex. lon. in ti. de vſuris. ꝙ qͣꝫuis alique leges olim condite fuerint contra nimis improbum ludum. hodie tamen per contrariam cōſuetudineꝫ abolite reputant̉. quod patet. quia repetenti perdita per ludum in foro ciuili ⁊ iudiciali non datur actio: nec ſententia reſtitutionis ſibifiende. Idem tenet Sco. in. iiij. diſtinc. xv. vbi dicit. ꝙ lex ciuilis que permittit perdita in ludo repeti. ⁊ per conſeques reſtitui: ligat ſolum illos qui etſubſunt. Et forte nulli ſunt hodie: quia vbi lex illaconſueuit habere locum. municipalia preiudicantimperialibꝰ. Et plus aliqui dicūt ꝙ dato qd̓ legesille abrogate non eſſent qd̓ tamen falſum eſt. tamēadhuc tales reſtituere non tenent̉. niſi per iudicisſententiaꝫ ſint condemnati: ſicut patet de alijs penis iuris. Et ꝓ hac opinione ceſſante iure ciuili vtꝓbatum eſt. vident̉ Thom̄. ⁊ Ri. qui in hoc caſunihil dicunt de erogatione pauperibꝰ fienda. IdēIohan. and̓. ⁊ Iohannes calderi. in. c. clerici officia. de vita ⁊ honeſtate clericoꝝ. qui dicunt tutumeſſe talia pauperibꝰ erogare: non tamen dicunt fore neceſſarium. Idem Monal. Idem Aſten̄. Frāciſcus Zabare. Raimū. Petrus de palude. ⁊ Archiepiſcopus floren. Ad hoc facit theorica Guilꝙ vbi reſtitutio non eſt fienda certe perſone. ſꝫ eſtfienda pauperibꝰ. talis reſtitutio eſt de conſilio. exceptis tamen quibuſdam caſibꝰ in quibus ius expreſſe precipit reſtitutionem fieri. vt infra diceturin titulo Reſtitutionum. Sunt tamen quidaꝫ caſus in quibus ludēs tenet̉ reſtituere ea que lucratus eſt. vt ſi vicit ab eo qui alienare nō potuit. vtputa filiofami. ẜuo. monacho. ꝓdigo. furioſo. vxore nil habente preter dotem. tunc fatendum eſt ꝙtalis tenet̉ reſtituere. patri. domino. prelato. curatori. marito. ⁊ huiuſmodi. Idem ſi fraudem commiſit. puta fingēdo ſe inſcium in arte ludendi. ⁊ qͣſi hominem qui defacili poſſet decipi ſicut faciuntbarri: ſiue commiſit fraudem in ipſo ludo ſubmittendo taxillos falſos. ſeu etiam fraudulenter iactādo. ſeu malicioſe pecuniam numerando ⁊ huiuſmodi tunc perdenti in predictis caſibꝰ reſtitueretenetur ſi ſit perſona que alienare poſſit. Si auteꝫalienare non potuit reſtituet illis perſonis predictis. Si quis autem attraxit aliquem ad ludum ꝑvim aut nimiam importunitatem ⁊ vicit. ẜm Innocen̄. in ca. quia pleriqꝫ. de immu. ec. tenetur reſtituere attracto ⁊ inducto. quia attrahens fuit inturpitudine. Secus econtra. puta. quia attractusvicit. quia tunc non illi qui attraxit. ſed pauperibꝰeſt reſtituendum. Et intellige de iſta attractione:ſiue facta fuerit in principio. ſiue in medio vel fineEt his tribꝰ caſibꝰ competit reſtitutio ſiue repetitio ẜm iura. In alijs autem caſibus dicit Archiepiſcopus floren. ꝙ eſt pauperibus iſtud lucrumerogandum de honeſtate. licet alia opinio ſit ſecurior ⁊ conſulenda. non tamen videtur de neceſſitate imponenda. vt per hoc deneget̉ abſolutio nolēti hoc facere. Exquo ꝓ hac opinione ſunt tot ſancti ⁊ doc. p̄allegati.Utrum aūt in mutuo facto in ludo oriat̉ actioRn̄. ẜm Panor. in. d. c. clerici. ꝙ ſi mutuat̉ colludenti. non ꝯpetit repetitio mutuate pecunie. Secus ſi alteri: licet in ludo. ad hoc vide tex. cum glo.in. l. j. ff. de alea. ⁊ in. l. penultima. ⁊ vltima eodemtitulo.An valeat tranſactio facta in ludo. Reſpond̓.Panormi. vbi ſupra. ẜm ꝯmuniter doct. ꝙ nō. qꝛibi non poteſt eſſe lis. īmo eſt euidens calumnia.ergo non valet tranſactio. l. in ſumma. ff. de cōdi.inde.Utꝝ vendens rem in ludo teneat̉ de euictione. Rn̄. glo. in. l. ij. §. j. ff. quaꝝ reꝝ ac. non da. dic̄ꝙ non. intellige hoc. ꝙ emens rem ludentis nonpoteſt contra vendentem agere ſi ab eo euincatur.Utrum ille qui aliquando perdit. aliquandovincit poſſit facere recompenſationem. Reſpon.ꝙ aut ludus eſt cum eadem perſona. Et idem ludus. ⁊ eodem tempore. Et tunc poteſt fieri compenſatio. Idem videtur dicendum etiam ſi ſit diuerſus ludus. dummodo ſit cum eadem perſona⁊ eodeꝫ tempore. licet aliqui contra. Si autem nōeſt cum eadem perſona: ſed diuerſa. vel diuerſo tēpore. tunc non fit compenſatio. quia per interituꝫrei moroſus debitor non liberatur. l. in re furtiua.ff. de condi. fur. Ideo dictum eſt ſupra. eodē tempore. quia ẜm quoſdam ⁊ non irrationabiliter qͥsillud lucrum dicitur viciſſe in ludo. quod in fineludi ſecum reportat. ergo ſi quis altera die. vel altera vice cum eodem. aut cum altero id quod vicerat ludendo amittat. nihilominus quod prius vicerat. ⁊ pauperibꝰ dandū erat: qꝛ iſte non pauperum bona: ſꝫ ſua ludendo amiſit. Ideꝫ dic de participantibꝰ in ludo. vel concedētibꝰ eis domos adluden̄. vel taxillos. Et de tali lucro ſic participato:tenētur eodē modo quo dictum eſt ſupra. de principalibus.Sed circa predicta querit̉ de queſtione quotidiana. Pone ſtatutum epiſcopi dicit ꝙ quicunqꝫluſerit ad azarrum ſit excommunicatus. vel puniatur intantum. Modo luſi vno ſero cum pluribꝰ⁊ pluries vici ⁊ perdidi. An videantur plures ludi ⁊ plura delicta. Et an ſim pluribus excommunicationibꝰ ligatus: an vna tm̄. Reſpond̓. Bart.in. l. inficiando. ff. de fur. dicit ꝙ totum illud videtur vnus ludus: donec ſit habitus ꝓ completo ⁊ſoluto recedentibus luſoribus. vt. l. contractus.C. de fide inſtrumen. Nec poteſt dici perfecte viciſſe donec ludus non ſit perfecte completus. qꝛadhuc ſupereſt ſpes perditionis. Item circa lucꝝdico ꝙ pluralitas perſonarum cum quibus vnaſimul ego luſi non dicuntur facere plura delicta.Nam ille perſone cum quibus ego ludo non dicuntur offenſe a me. ſed magis offenditur reſpublica. ideo vnum eſt delictum. vt. l. ſi plures. ff. arfur. ce. Et per hoc dici poſſet ad aliud ſtatutumdicens. ꝙ nullus poſſit ducere vltra tres famulosAliquis duxit. xx. Reſpon. Bar. ꝙ eſt vnum tm̄delictum. nec eſt ꝓ quolibet famulo vltra dictum