Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CLXIv
Einzelbild herunterladen
 

teſtatores dicunt in teſtamentis ſuis. ſi filij eoꝝnon exequent̉ eoꝝ voluntates eos exheredantac etiam eos priuant legitima debita iure nature.An autē non exequēdo eoꝝ voluntates: maximead pias cauſas: incurrāt dictas penas. Glo. in. c.ſi heredes. de teſta. limitat autenticā hoc ampliusC. de fideicō. dicēs. filius inſtitutus implēsvoluntatē defuncti in relictis ad pias cauſas:ſolum priuatur ſucceſſione defuncti non debitoiure nature. Sed ſi relicta ſunt ad pias cauſas: priuatur etiā debito iure nature. Et licet glo. in fi.videatur hanc opinionē firmare: eam tamē ſequitur Hoſti. Fatetur tamē ſi filiū peniteret: eccleſia poſſet ſibi facere aliquā elemoſynam. Sed Panor. dubitat de hoc. quia iura loquunt̉ de relictisin teſtamēto. Sed portio debita filio debet̉ etiamextra omne teſtamentū. Eſt em̄ quaſi debitū nature. vnde iura ſolum voluerūt excludere a comodo habito per defunctū: quia exquo noluit onus: debet habere honorē: ſeu emolumentū: que ratio ceſſat in debito iure nature. quia iſta portio debetur ſine aliquo onere. vt. l. quoniā in prioribus.C. de inofficio. teſta. Item negare poſſumusquin res ſit dubia. Et in dubijs benigniorē partēſequi debemus. vt in regula odia. de regulis iurisin .vj.Circa tamen predicta diuerſarum terrarum varia eſt cōſuetudo: que ſi rationabilis ſit p̄ſcriptaſeruari debet.Ex et ꝯſtitutio. Quideſt lex. Rn̄. eſt cōſtitutio populi. in quamaiores uatu: ſimul plebibꝰ aliquidſanxerūt. di. ij. lex.Quis poteſt facere legem. Rn̄deo. lex principaliter reſpicit bonū cōmune. ordinare autē aliquidad bonū cōmune eſt vel totius multitudinis. velalicuius gerentis vicem totius multitudinis. Etideo cōdere legē vel pertinet ad totā multitudinēvel ad perſonā publicam que totiꝰ multitudiniscuram habet. Quis aūt in ſpeciali poſſit facere ſtatuta. Uideſupra Excōmunicator. Sunt autē tria neceſſariaad legem ſeu conſtitutionē ad hoc vt lex liget. Primo. ſit facta eum qui habet poteſtatē condendi. Secundo. ſit publice ꝓmulgata aut ſolenniter edita. de poſtu. prela. c. j. Tercio. per inferiores ſit ſuſcepta approbatā. iiij. diſ. leges. Et ſi tuopponas hoc videt̉ abſurdum. quia tunc poteſtas principis condentis legem penderet ab arbitrio ſubditoꝝ. Rn̄. hoc ob. quia poteſt ſuperior deputare executoreꝫ. qui compellat ſubditosad obſeruantiā legis vel cōſtitutionis. nam tunceo caſu neceſſaria erit ſuſceptio talis per ſubditos.Immo cōpellent̉ ſeruare velint nolint. Sed queritur de. q. notabili quotidiana. Epiſcopus tudertinus facit ſtatutum: excōmunicāsmulieres portantes perlas: quod a nulla mulierefuit ſeruatuꝫ. querebat̉ an omnes mulieres eſſentexcōmunicate. Quod. inducebatur. iiij. diſt. inLexiſtis.. c. ſe. que ꝓbant legem vel conſtitutionē adhoc vt liget debere eſſe receptam moribus vtentiūPer quod videtur dicendum dicte mulierespoſſent cogi vt reciperent obſeruarent dictāſtitutionem. quia ſtatuta epiſcopi debent ſeruari.de ma. obedi. c. ij. Rn̄. Car. in ꝓhemio cle. dicit cum querit̉ de receptione legis. videndū eſt anſit talis abuſio queⁱ inducat conſuetudinē. Et dicnon receptionem legis tunc excuſare recipientes. quando per conſuetudinē contrariā eſt recepta. quā conſuetudinē generalem princeps ſcit tollerat. Ita loquit̉ dicto capitulo in iſtis. capitulo ſe. Al̓s non vſus: ſeu receptio indiſtinctenihil operant̉.Uide etiam aliam queſtionē in regula. ea quefiunt. de re. iu. in. vj. per Io. an. in mercu. quamſoluetur clarius queſtio p̄cedens. Epiſcopꝰ velſuperior precipit ꝓpter honeſtatē melius ſeruandam: nulla mulier in loco ſue iuriſditionis vtaturornamētis. fucati coloris: ſiue auri: argenti velmarum vltra certam quantitatē vel menſuram.contrafacientes excōmunicauit. Queritur an contrafaciens incurrat penam. Ad partem affirmatiuam arguitur primo ſic. Iuſta epiſcopoꝝ p̄ceptaquemlibet obligant. ſed iſtud eſt iuſtum: ergo ⁊cͣ.Maior patet per dictū capitulum. ij. Minor proretin de ſta re. pebatur primo: quia illud eſt iuſtū quod diuine ſcripture concordat. ſed iſtud eſt tale. prime petri. iij.capl̓o. ergo ⁊cͣ. Secundo illud eſt iuſtum: qd̓ prohibet inhoneſtatem ad honeſtatem reducit. ſediſtud eſt tale. ergo ⁊cͣ. Tercio. illud eſt iuſtū quodꝓhibet illud quod eſt peccatum vel ꝓuocatiuumpeccati. ſed iſtud eſt tale. ergo ⁊cͣ. In contrariū arguitur. valet ſtatutum neqꝫ ſententia alicuiusſuper eo quod ad eum ſeu eius officium pertinet. ſed ornatus mulierū vel modus ornandipertinet ad epiſcopuꝫ. ſed ad virum. ergo ⁊cͣ. Secundo. ſtatuta epiſcoporuꝫ que abſorbent iuriſditionem alioꝝ: non valent. Sed iſtud eſt huiuſmodi. quia abſorbet ius maritoꝝ. ergo ⁊cͣ. Tercio. lex debet alijs ſcandalum inferre. Sed huiuſmodi ſtatutum eſt tale. quia marito ſcandalum generat. cum contra voluntatē ſuam mulier deponatornamenta mulier manet perplexa. neſciens cuidebeat obedire. Quarto. ꝓprium votum eſt magis obligatoriuꝫ. ꝙͣ ſuperioris p̄ceptum. ſꝫ mulierꝓprium votum factuꝫ etiam de licentia ſui mariti poteſt iuſte contra voluntatē mariti exequi. etgo nec p̄ceptum ſuperioris. So. diſtinguendū eſtvtrum ornatus talis ſit peccatum. Ad quod ſciendum diſtinguendum eſt inter ornamentum fucationis et veſtium. Primus ſit ſpecies fictionis adulterina fictio non poteſt eſſe ſine peccato. Ethoc ſi fucis vult fingere pulcritudinem quamhabet. quia hoc non licet. Secus ſi vult occultareturpitudinem ex aliqua cauſa maxime extrinſeca.Ornatus autē ſuꝑfluus vt veſtiū hmōi. in nonnuptis mulieribꝰ ē mortale vel veniale vel ſine ẜmintentionē. Ex quibꝰ dico ſtatutum epiſcopi excauſa factū. de ſui natura bonū eſt. Et q̄cunqꝫ