expedit tamen propria auctoritate contrauenire:niſi propter vrgentem neceſſitatem: tum propterreuerentiam ſacramenti tum propter ſcandalumſimplicium.¶ Ex predictis decidit̉ qō. an valeat iuramentuꝫqd̓ quis preſtat de non fideiubendo pro alio. Io.an. dicit ꝙ aut ſalus ꝓximi periclitat̉ niſi fideiubeatur. Et tunc nō tenet̉ ad obſeruantiā talis iuramenti: quia iuramentū nō extenditur ad hunc caſum incogitatum. Et ſi tūc cogitaſſet: iuramentuꝫfuiſſet temerariū. Et ſic nō obſeruandum. Et hochabet Panor. ꝓ indubitato in. c. ſi v̓o. de iureiur̄.qꝛ in tanta neceſſitate tenetur quis ſubuenire proximo. lxxxvj. di. paſce. īmo panor. ſentit. ꝙ tale iuramentum nō obligat: vbicunqꝫ ꝓximus vere indiget tali fideiuſſione: licet nō periclitet̉ ſalus propria: etiā tenendo ꝙ dare elemoſynā nō ſit in precepto: niſi in extrema neceſſitate. qꝛ licet fideiuſſiohoc caſu nō ſit in precepto: tn̄ eſt de cōſilio. ⁊ ē opꝰex pietate faciendū ꝓpter deum et amorē proximi.Sed nō pōt quis obligari: vt nō faciat opera pie­ 510 naliter. Ponit exemplum in vltramontano qui iutatis ⁊ ꝑfectōnis: qꝛ nō eſt veriſimile ꝙ deus taliaiuramenta recipiat ꝯtra ꝯſilium ſuum. Et idem ꝑomnia dicendū: qn̄ quis iurauit non mutuare pecuniā eadem ratōne. Et videtur innuere Panor.ꝙ in p̄dictis iuramentis: iurans poteſt auctoritate propria ꝯtrauenire: exquo expreſſe dicit. ꝙ taliaiuramenta nō ſunt obligatoria. Idem videt̉ innuere glo. Ray. que dicit ꝙ petēda eſt abſolutio a ſuperiore: qui hmōi iuramenta debet defacili relaxare. vel potius oſtendere obligatoria nō fuiſſe. Propredictis facit ſingulare dictū monal. in ti. de iuramento vbi facit regulam generalem: ꝙ vbicunqꝫquid iuratur faciendū vel vitandum: qd̓ facere vl̓vitare circumſcripto iuramento eſſet mortale velveniale: non eſt ſeruandū huiuſmodi iuramentūſed poteſt auctoritate propria contraueniri. Hecmonal. Diſpenſatio enim requiritur in iuramento licito: aut quando dubium eſt an ſit licitū. Sedvbi conſtat ꝙ tale iuramētum eſt illicitū: nulla requiritur diſpenſatio. Et ſatis videtur illicitū quā­ 17do eſt contra charitatem ꝓximi. Pro hoc facit ſin xgularis theorica Inno. in. c. venerabilem. de elecꝙ non ſolum in temerarijs iuramentis: ſed etiamin licitis et honeſtis poteſt quis venire contra ꝓpria auctoritate: inſtante neceſſitate: ſi ſuperior nōpoſſit adiri. xj. qōne. iij. anteceſſor. Idem putat: ſimagna vtilitas ſpiritualis hoc exigat. Sed hoc vl̓timum non placet Hoſti. quia proprer vtilitateꝫnon eſt periurium cōmittendum. Sed. d. Cardi.placet dictum Inno. quia magna vtilitas equiperatur neceſſitati: vt notat idem Inno. in. c. cū omnes. de conſti. Et hoc etiam placet Panormi. Ethoc quando immineret talis vtilitas pro qua ſuperior ipſum: ſi potuiſſet adiri: veriſimiliter abſoluiſſet a iuramento. Idem tenet Directoria. lib̓. ij.De hac materia vide ſingularia ſupra. AlienatioQuid ſi quis: quia iurauit facere aliquid quodeſt veniale peccatum: ideo committit illud? Rn̄.ẜm Guil̓. Hu. notauit ꝙ talis mortaliter peccat.vpia ē ꝓīſſis q̄ ſcele̓ īuletIurarenam impia eſt ꝓmiſſio que ſcelere adimplet̉. xxij.q. iiij. in malis. vt ſi quis ꝓpter hoc ꝙ iurauit ſuꝑflue comedere: vel dicere verbum ocioſum. ſuperflue comedit: vel loquit̉ ocioſe. talis mortaliter peccat. nō qꝛ ſuꝑflue comedit: vel loquit̉ ocioſe. qd̓ inſe veniale eſt. ſed qꝛ tranſgredit̉ p̄ceptum in malisꝓmiſſis ⁊cͣ. Quidam tn̄ dicunt vt. v̓ v̓. ꝙ ſic tranſgrediendo non peccat: niſi venialiter. qꝛ p̄dicta auctoritas. nō intelligit̉ ita generaliter. ꝙ extēdat̉ admala venialia. qꝛ qͣꝫtum ad illa nō eſt p̄ceptum ſedcōſilium tm̄. Idem monal.¶ Quid ſi iuramentum nō poſſit ſeruari ſine interitu ſalutis corꝑalis. an ſit ſeruandum? Panor. ind. c. ſi vero. dicit ꝙ iuramentum nō eſt ſeruanduꝫqn̄ ſine interitu ſalutis corꝑalis ſeruari nō p̄t. hacrōne. Sicut em̄ nō valet iuramentum tendens inmortem alterius. xxij. q. iiij. c. j. ita ⁊ fortius. nō debet valere ſi tendit in mortē ꝓpriam: vt in. c. ſi nonlicꝫ. xxiij. q. v. Glo. tn̄ in. d. c. ſi v̓o. hoc intelligit vorum qn̄ directe vergit in mortem. Secus ſi occaſiorat trahere moram de menſe auguſti. romie. Namſic iurans debet turamentū ſeruare ẜm gloſam qͣſivelit dicere ꝙ licet aliqn̄ ex tali mora ꝓpter intemperiem aeris cōtingat vltramontanis mors: tn̄ hocnō ſemꝑ accidit. Et ſic directe non tendit ad mortem. ſed occaſionaliter. Sed Io. an. dicit dictū gloſe verum. niſi ex imminēte infirmitate. vel cōplexion iudicaret̉ ſic iurās moriturus ex tali mora. qd̓eſt valde notandum. Et ꝓbatur rōne. nam ex hiscircūſtantijs iuramētum apparet temerariū. ideonō eſt veriſimile ꝙ deus recipiat tale iuramentumꝑ qd̓ creatura incurrat mortem. Et ꝑ hoc diceremꝙ ſi a peritis medicis diceret̉ fratrem cartuſienſisordinis nō poſſe aliter mortem euadere. niſi ꝑ eſuꝫcarnium. ꝙ non obſtante regula ſeu voto. deberetcarnes cōmodere. Sicut em̄ iuramentū non ligatꝓpter ꝑiculum mortis ita nec votū. cum paribꝰ paſſibus ambulēt: vt notat̉ in. c. j. ⁊. c. debitores. extraeo. ⁊. c. licꝫ. ⁊. c. magne. de voto. Fert̉ tn̄ ꝙ magiſterRay. de villa noua ſummus medicus fecit tractatum. in quo concluſit vitā poſſe reſtaurari ſine eſucarnium. Dicit enim ꝙ vinum mediocre: maximearomaticum. ⁊ vitella ouorum mediocriter mollique acutiſſima digeſtione conuertunt̉ in laudabilem ⁊ multum ſanguinem ſunt ad hec magis compotentia qͣꝫ carnes. Et certe ſi hoc eſt verum ceſſatprimum dictū. Sed vbi ex circūſtantijs medici dicerent cōtrarium. ꝓcederet dictū meū. Item poſſꝫcontingere ꝙ infirmo oua eſſent faſtidio. Item ꝙnon poſſet illa caꝑe vt plures exiſtunt quo caſu indubie illud eſſet tenendū. Naꝫ neceſſitas excuſatab omni precepto. vt in. c. ij. de obſer. ie. Hec Panormitanus.An aūt iurans redire ad carcerem teneat̉ redireDic ẜm doct. ꝙ ſi carcer erat iniurioſus: hoc eſt. ꝙiniuſte detinebat̉. non tenet̉ redire. Secus ſi iuſtevide hunc caſum diffuſe sͣ. Accuſatus. ⁊. c. Incarceratus.¶ Qui ſunt illi qui admittuntur ad iurandum:Rn̄. ẜm Directoriam. vbi sͣ. ꝙ oīs qui eſt doli ca