Conſuetudovnicus actus. Iteꝫ eſt contra ſubſtantiā ⁊ ſignificationē vocabuli. nā conſuetudo eſt qͣſi cōmunisaſſuefactio. Itē ex vnico actu qͣntūcunqꝫ notorionō poteſt dici cōſenſus populi. quia forte ꝑ errorēvel cauſa euitandi ſcandalū ppl̓s pͥma vice nō contradixit. Diſtingue tn̄: ꝙ aut ille vnicus actꝰ habetcām ſucceſſiuā. ⁊ ſufficit. ſi habuit cōtinuationemtꝑis. ⁊ ſic inducit̉ cōſuetudo vt in. c. cū de beneficōde p̄b. li. vj. nā ſi beneficiū ſeculare cōfert̉ regulari:⁊ poſſidet̉ ꝑ regularē tꝑe habili ad cōſuetudineminducendā efficit̉ illud beneficiū regulare. licet vnica collatio interuenerit. ⁊ econtra. qꝛ illa collatio hꝫactū ſucceſſiuū .ſ. poſſeſſionē cōtinuatā ꝑ regulareIdeꝫ dic ſi edificaretur pons in publico ⁊ haberetcām ꝑmanenteꝫ. Sed Bar. in. d. l. de qͥbus ſentitꝙ requirant̉ ad minꝰ duo actus in dicto caſu. Dicit em̄ ꝙ ſi qͥs facit pontē in platea cōis ab vna domo ad aliā. alius ſil̓r facit ꝙ eſt introducta ꝯſuetudo ẜm Guil̓. de cū. qꝛ iſti duo actus ſunt adeo notorij populo ꝙ comp̄hendit̉ tacitus eius ꝯſenſus.Secus ſi fieret in loco nō publico vel in loco nō cōuerſabili. nā ea q̄ palā fiunt. dicunt̉ frequēter fieriff. de ri. nup. l. palam.¶ An autē ad inducendā conſuetudineꝫ ſufficiatꝙ maior ꝑs populi vtat̉ illa ꝯſuetudine. Rn̄. panor. vbi sͣ. poſt glo. dicit ꝙ ſic. Intellige tn̄ de maiori ꝑte populi habēte ꝯſenſum habilē ad introducēdū legē vel cōſuetudinē. nā mulieres infantes. ⁊ furioſi nō cōputant̉ in numero. qꝛ iſti nō pn̄t legemcondere. vt in. l. j. ff. de leg. Itē intellige glo. de conſuetudine. q̄ diſtringit totū populū. Sed ſi tractaremus de ꝯſuetudine introducēda in aliquo colleglo. ſufficit maior ꝑs illiꝰ collegij. hoc tn̄ limitarem.nā maior ꝑs nō ſufficit ad introducēdū legē. quiaoportet ſaltem ꝙ ſint due ꝑtes vniuerſitatis. ſꝫ maior ꝑs iſtaꝝ duaꝝ nō ſufficit ad diſponendū. vt inc. j. de his q̄ fi. a ma. ꝑ. capl̓i. Et ideo dicerē ꝙ ſalteꝫdue ꝑtes illiꝰ vniuerſitatis ſeu collegij debēt eē ſcientes ꝙ illa ꝯſuetudo introducit̉.An aūt vnicus actus interueniēs ꝯͣ ꝯſuetudinēinterrupat ip̄am ꝯſuetudinē. Cōclude ꝙ aut conſuetudo nō erat adhuc cōpleta. ⁊ tūc interrumpit̉Ita ꝙ nō eſt opus de nouo incipere. qꝛ ꝑ hoc nonapparet de tacito ꝯſenſu ppl̓i. ꝙ velit inducere conſuetudinē. cū fecerit actu ꝯtrariū. ar. exͣ de ap. ſollicitudinē. in fi. Aut ꝯſuetudo erat cōpleta ⁊ ꝑfecta⁊ tunc vnicus actus ꝯͣrius eā nō tollit. ſꝫ oportet ꝙtollat̉ eo tꝑe ⁊ mō. quibꝰ fuit inducta. qͥa iā lex eſt.Et ideo dꝫ tolli tanqͣꝫ lex. Credo tn̄ indifferent̉ adeā tollendā ſufficere tp̄s. x. annoꝝ.xxipiConſuetudini rōnabili alicuiꝰ loci nō derogat̉ꝑ ſtatutū nouū pape: niſi illud expͥmat̉. vt extra deconſti. c. j. li. vj.Conſuetudo in delictis inducit̉ ꝑ binuꝫ actumxxv. q. ij. Ita nos. hoc tn̄ nō eſt ꝓprie ꝯſuetudo. nāẜm Panor. in. c. j. e. ti. appellatione conſuetudinisintelligit̉ de ea q̄ tenet. ⁊ q̄ iā p̄ſcripta ē. vt in. c. cūmana. de elec. De hac ꝯſuetudine in delictꝭ. vide s.ſingularia. c. Adulatio.An aūt cōſuetudo poſſit derogare legi poſitiueetiā p̄ceptiue. Rn̄. panor. in. c. j. de tre. ⁊ pace. poſtFo. XLVIII.glo. ibi. dicit ꝙ lex poſitiua etiā p̄ceptiua non obligat ad pctm̄ ſi nō fuit moribꝰ vtentiū recepta. vel ſiin diſſuetudinē abijt. Et hāc opinionē tenet Gof.et Inno. ⁊ Hoſti. in ſum. Sed in. d. c. j. tenuit ip̄eHo. ꝯͣriū. Mouet̉. qꝛ ſi eſt lex p̄ceptiua. gͦ a principio ligauit ꝯͣueniētes ad peccatū. gͦ ꝑ nō obſeruantiam nō tollit̉ eius diſpoſitio. qꝛ tp̄s nō eſt modustollendi obligationē. Alij v̓o diſtinguūt int̓ legesq̄ apponūt penas ipſo facto. ⁊ illas q̄ mandāt penas infligi. vt in pͥmis nō habeat locū cōſuetudoꝯͣria. cū ſtatim ꝯfaciēdo inciderint in penā ⁊ in factū dānatū. xxiiij. q. j. audiuimꝰ. D. an. diſtinguitꝙ aut lex p̄ceptiua emanauit in fauorē pͥuatū. ⁊ p̄ttolli cōſuetudine. Sicut pōt tolli pacto ⁊ renunciatione. d. l. de quibꝰ. Aut emanauit in honoreꝫ dei.aut fauorē publicū. ⁊ tūc ſi ſubditi nō obſeruauer̄tſciēte ſuꝑiore ⁊ patiēte. talis lex nō ligat. nec reqͥrit̉alia p̄ſcriptio. qꝛ exqͦ ſuperior videt ⁊ patit̉. nō videtur velle ꝙ lex ſua vinculū iniciat. Sed ſi ſuꝑiorignorat. tūc peccāt ꝯͣueniēdo. Sꝫ ꝯͣ Ho. ⁊. D. an.videt̉ tex. in. d. c. fi. vbi textꝰ aperte ꝓbat ꝙ oīs lexhumana pōt tolli ꝯſuetudine. dūmō ſit rōnabiliset legittime p̄ſcripta. vn̄ ibi ſolū reſeruat̉ ꝯͣ cōſuetudinē ius diuinū. nec pͥuati dicunt̉ tollere legē ſuperioris. ſꝫ ipſe ſuperior ꝯſenſum p̄ſtando huic ꝯſuetudini in eo qd̓ ſtatuunt iura. vt ꝑ cōſuetudinempoſſit tolli ius poſitiuū. d. c. fi. Et ideo diſtinguerēꝙ aūt lex p̄ceptiua nunꝙͣ fuit recepta in obſeruantia ſciente legiſlatore: valente ꝯͣdicere ⁊ nō cōtradicente ⁊ talis lex nō ligat. Et puto ꝙ nō requiraturtp̄s ad inducēdā p̄ſcriptionē. ſꝫ ſufficit binꝰ vel trinus actus in cōtrariū. qꝛ hic nō agimꝰ de p̄ſcribendo ꝯͣ legē. ſꝫ de impediēdo vinculuꝫ. nā ꝑ binū veltrinū actuꝫ apparet de ꝯſenſu ſuꝑioris. ar. d. c. Itanos. Si v̓o aliqͥ obſeruāt. ⁊ aliqͥ non. in eodē loco.tūc nō ſeruātes nō vident̉ excuſari. vt in. c. cū iamdudū. de p̄b. Intellige tn̄ hoc: qn̄ maior ꝑs ſeruat.tūc minor ꝑs nō excuſat̉. ⁊ tūc intelligit̉ illud dictūmulta ꝑ patientiā tollerant̉ ⁊cͣ. Aut ſuꝑior ignoratet tūc puto ꝙ requirat̉ p̄ſcriptio. xl. annoꝝ. dūmōcōſuetudo ſit rōnabilis. vt qꝛ fundat̉ ſuꝑ aliqͣ rōevt in. d. c. fi. Nec ob. ꝙ a pͥncipio hoīes peccauer̄tꝯͣueniēdo. nā duplex poteſt eſſe rn̄ſio. Primo ꝙ ſimoti fuerūt ex aliqͣ rōnabili cauſa nō peccauerūt:qꝛ ipſemet ſuperior indulſiſſet. Ad hoc qd̓ notaturin. c. erit autē. iiij. di. vbi tria reqͥrunt̉ ad hoc. vt lexliget. Primo ꝙ ſit facta ꝑ eum q̄ habet poteſtatemcondendi legem. Secundo ꝙ ſit publice ꝓmulgata. Tercio ꝙ ꝑ inferiores ſeu ſubditos ſit ſuſcepta.Secundo reſpondet̉ ꝙ ſucceſſores eorum qui contrauenerunt nō peccauerunt. quia potuerunt extimare: ꝙ ex aliqua rationabili cauſa illa lex non ſitin obſeruantia. Si v̓o lex p̄ceptiua fuit recepta. ſedtamen per diſſuetudinē contrauentum eſt. Dic vtſupra. Et ꝙ lex p̄ceptiua non illaqueat ſciente ſuperiore: et non contradicente. allego bonum textūcum glo. xx. diſtinc. c. j. et. c. cum olim de cle. coniū.In conſuetudine autē inducenda in ſacramentalibus exigitur tacitus conſenſus pape. aliter non ligat. Ita voluit glo. notabilis in. c. vir. de ſecundisnuptijs.