Druckschrift 
Incipit p[ro]hemiu[m] ad summa[m] codicis per d[omi]n[u]m azonem [com]posita[m] : [C]Vm post inue[n]t[i]onez scie[n]tie// sup[er]uenerit gr̃e plenitudo ...
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſe p̄ſtatuꝝ conſenſerūt uectores p̄dictioni. vl̓quia damnū datum eſt extra nauem vel cauponam vel ſtabulum. vt. ff. nau. cau. ſta. l. vlt̓ i. et.ij. ℟º. Preter hoc ſciendū eſt exercitore nauisvel caupone vel ſtabuli teneri alia actiōe in factum que ꝓrſus eſt alterius vere. eſt em̄ ex cōtractu .i. de recepto. vl̓ ꝓ eo ꝙ vere recepit ſaluum fore. recepiſſe aūt videtur hoc ip̄o qd̓ resillate ſunt in nauem. vel cauponam vl̓ ſtabulūſubaudi ſciente exercitorē. durū em̄ eſſet ignorantem teneri. vt. ff. de act̓. et obl̓. l. iiij. 8. i. ibilonge minus ⁊cͣ. Sciens ergo tenet̉ ad reſtitutioneꝫ reꝝ receptaꝝ ꝙͣuis cuiuſcūqꝫ facto etiāviatoris vel extranei perierint vel amiſſe ſint.vel leſe. niſi in caſu fortuito ꝓbau̓it exercitoramiſſionem vl̓ leſiōem reꝝ ꝯtigiſſe. vn̄ differthec actio ab actiōe depoſiti in qua venit doluset lata culpa et leuis tm̄. nec in rebus receptisattendo. ſint inferentis vel nō. Magis em̄ inferentibꝰ debent reſtitui quaꝫ his quoꝝ ſunt niſiinferentes erāt fures. et dn̄i veniant res vendicantes et illoꝝ repetitionē inhibētes. vt. ff.naū. cau. ſta. l. i. §. idem pōp. et. §. recipit. et. l. ſic̄et. l. ita. et. l. idem ait. vſqꝫ ad illum. §. ſꝫ ſi filius.Datur iſtā actio heredibꝰ et in heredes et ꝑpetuo et in ſimplum. et de peculio filij vel ẜui exercentis nauem vel cauponam vel ſtabulum ſinedomini vel patris voluntate. Sed ſi cum eoruꝫvolūtate exerceant tenētur patres vel dominiin ſolidum. vt. ff. nau. cau. ſta. l. idem. §. ſi filius.et. §. hec aūt actio. liquet igit̉ ex p̄miſſis exercitores poſſe ꝯueniri quadam ſpeciali p̄rogatiuaex duobus edictis .ſ. ex qͣſi maleficio ex illo edicto furti aduerſus nautas. Item ex contractuex illo edicto nau. ca. ſta. Poſſunt etiam terciomō conueniri iure cōmuni ꝓpt̓ ſuum maleficiumſi dicantur furtum vel damnum dediſſe. et ſiquidem actor eligat hanc viam ꝯmunem repellit̉doli exceptione vel iudicis officio ab alijs actōnibus que ſpeciali p̄rogatiua ſunt ei indulta. eteconuerſo. Si eligat illas repellitur a iure ꝯmuni. vt. ff. nau. ca. ſta. l. idem. §. vlt̓. et ſimile eſt..ff. de ſeꝑat̓. l. i. §. illud ſcienduꝫ. Vbi autem plures penales actiones cōpetunt de iure cōmunicontra eundem. ſiquideꝫ competant ex diuerſisfactis neutra alteram impediet. vt. ff. de pͥua.delic. l. nunquam. Si vero dentur ex vno facto.quatenus cōcurrunt et nō eſt in plus ſe inuiceꝫimpediunt. vt. ff. de vi bo. rapt̓. l. i. et de act̓. etobl̓. qui ſeruum. .i. ℟º. Si vero iſte actiones deiure cōmuni competentes. et ex vno facto ſintomnes ꝑſecutorie rei facta exactōne ꝑ alteraꝫaltera remittenda eſt. vl̓ tollitur. vt. ff. locati.ſi merces. §. culpe .ſ. contra eundem. Nam in diuerſis ꝑſoniſ poteſt eſſe contra. vt ſi vnus ex locato alter de tabulis exhibendis ꝓ eodem legato teneatur. vt. ff. de tabulis. exhiben. l. locum. §. condemnatio. Si vero vna ſit ꝑſecutoria

rei altera pene et ſui natura et in principio neutra ꝑ alteram tollit̉. vt. ff. de furtiſ. ſi pignore.§. cum furti. niſi forte in caſu. vt. ff. de furtiſ. ſiis cui. vel illud in condictione furtiua eſt intelligendum. vt notaui in ſumma. C. de furt̉. Caſulauteꝫ iſte d̓ nautis ſpeālis eſt. vt dixi qꝛ vna cōpetebat de iure cōmuni. altera de iure ſpecialiSi autem actio non eſt a pͥncipio penaliſ. ſed expoſt facto ꝓpter contumaciam vel inficiationem. tollitur per eā que eſt perſecutoriā rei eteconuerſo. vt. ff. ꝙ mētus cauſa. l. metum. §. licet. Illud miranduꝫ videtur. quare actiones q̄dantur contra dominum ex maleficio ſerui nondicuntur eſſe quaſi ex maleficio. ſicut et ea quedatur contra exercitores cum vtrobiqꝫ ex alterius facto quis conueniatur. vtputo hanc eſſeratōnem. quia quando cōuenio exercitorem nōteneor certi hominis factum arguere. licꝫ poſſem ſi vellem. vt. ff. nau. ca. ſta. l. licet. §. poſſumus. ſufficit enim ꝓbare qd̓ illorum facto quorum opera v̓tebatur furtum eſt factum vel damium datum Idemqꝫ in actione in factumque datur pro deiectis et effuſis ſi ꝓbetur eiectum eſſe ex eo cenaculo qd̓ inhabitabas at innoxali actione certi ſerui arguitur factum. vn̄vere eſt ex maleficio Item queri poteſt curnon teneatur iudex ex maleficio vere. ſi imꝑiteiudicat ſicut medicus quod imꝑite ſecat vel ſaltem. vt mulio qui imperite tegit mulas. vt. ff.ad. l. aquiliam. l. quā actione. §. vlti. et. l. idem..§. mulionem. Sed certe iudicare nō aſſignaturinter genera maleficiorum. niſi fiat dolo. imopotius deberet aſſignari inter generā beneficiorum. ſecare autem vel ſcindere vel rem deteriorem conſtituere vel dare actionem his faciendis per culpam vel imꝑitiam inter maleficiāſine dubio reputatur. vnde aliud eſt in illis quāin iudice Preterea ꝙ ſuꝑ eo quod dictuꝫ eſtfuturas operas extimari. queritur quomō poſſit fieri extimatio cum neſciamus quamdiu viuere debeat. ℟º. fieri extimationem pro ut fitin. l. fal. circa vſuf. vt ſi ille cui nocitum eſt minor ſit. xxv. annis. extimatio qd̓ vſqꝫ ad. xxx.annos complendos detractis feſtiuis et ſolennibus diebus. in quibus operari non licet conſtitutam quandam ſummam inſpecto quid in dieſolitus erat accipere ꝙ ſi varietas interueniatfrequentiorā ſpectabo. et ſecūdum ea dānabodelinquenteꝫ et ſiue. xxx. an. ſiue pluribus viuatnec plus nec minus habebit. Si vero ſit maior.xxx. ānis. extimabo ꝙ vſqꝫ ad. xl. an. ſit victurus. ff. ad. l. fal. hereditatum. §. et certa. vel dicquod iudex in ſententia ita dicat. Cōdemno tein operis quibus hic cariturus eſt. et dirimiturhac ſententia omnis iniquitas. Nec obſtat ſi dicas non eſt de certō lata ſententia. excuſaturenim iudex cum aliter facere non poteſt. vt. jͣ.de actione. §. curare.