Li
mentē intelligentie p̄parat mēoriā artificioſereformat. Eſt autē hec diuiſio talis. quia om̄ishomo aūt eſt ſui iuris aūt alieni aut dubij. ẜmquoſdā qui dicūt ſtatū alicuius qn̄qꝫ eſſe in fuſpēſo ſcꝫ filiuſfa. cuius pater captus eſt ab hoſtibꝰ vt inſti. quibꝰ mō. iuſ pa. po. ſoluit̉. §. ſi abhoſtibꝰ nos cōtradicimus. eſſet enim abſurdūeodē tempore nec in patris nec in ſua quēquāfuiſſe ptāte. vt. C. de ſententia paſ. l. vlt̓. Qd̓enim dicit̉ pendere ſtatus verū eſt rōe futurefictōis poſtliminij qͦd om̄ino ſperat̉ a iure vtpote benignius vt. ff. de bonis lib̓. ſi neceꝫ. §. ſideportatus. Si enim reuertat̉ fingit̉ non fuiſſe captus vt in p̄dicto. §. ſi ab hoſtibꝰ. Sed inſpectō preſenti ſtatū nūꝙͣpendet cū lex dicatcaptum ab hoſtibꝰ eſſe ſeruū vt ſupͣ de iure ꝑſonarū. g impoſſibile eſt qͦd filiū habeat in poteſtate ſua vt. ff. ad. l. iul̓. de adult̓. l. ſic eueniet. Et generalit̓ dico nulla preſentia nulla preteritapendēt et ꝓpter hͦ multi difficiies nōdiſoluunt̉. Sui aūt iuris ſunt om̄s qui nō ſunt inaliena poteſtate cognitis g perſonis que ſuntalieni iuris per cōſequētiā dat̉ intelligi oēs alias eſſe ſui iuris. In poteſtate aliena ſunt ſerui.Item filij. q̄ quid̓ ptās dn̄oꝝ cepit a iuregentium. Nam apud om̄s gētes. erat dn̄is poteſtasin ſeruos vite r nēcis. Sed poſtea iur̄ ciuiſi coartatā eſt dn̄oꝝ poteſtas. nec licet alicui ſupͣ mōdū ⁊ ſine cauſa legibꝰ cognita in ẜuos ſuos ſeuire alioquin non puniret̉ minus quā ſi occideretẜuū alienum ut. ff. e. l. i. ſi criminalit̓ agat̉. legeenim aquilia non tenet̉ quia illa nō cōtra dn̄mſꝫ dn̄o datur vt. ff. ad. l. aquil̓. Itē mela ⁊. l. obid. et de hac caſtigatōe plenius notaui. qͥd obtineat in. C. de emēda. ẜuoꝝ. Sed ⁊ ſubueniturẜuis ꝯtra dn̄oꝝ ſeuiciā. vel fam̄. vel ītollerabilēiniuriā vt poſſint adire p̄ſidem ⁊ ip̄e ſi vel durius habitos ſeruos quam equū eſt cognoueratvel infami iniuria affectos venire iubeat eosbonis cōdictōnibꝰ .i. ne in ptāte dn̄oꝝ iterumreuertant̉. expedit enim rei publice ne quis reſua male vtat̉ vt. jͣ. e. §. ij. et. ff. e. l. ij. ¶ Eſt aliꝰeffectus hmōi dn̄ice ptātis. qͥa quicqͥd̓ ꝑ ſeruūiuſte acquirit̉ dn̄o acquirit̉ vl̓ quaſi dn̄o vt bone fidei poſſeſſori vel vſuario vl̓ fructuario acquirit̉ dico principalit̓ vel ſcd̓ario vt cum ſeruus ſtipulatus eſt ſibi licere ire agere. ipſe enītm̄ ire p̄t non dn̄s eius vt. jͣ. de ſti. ẜ. §. ſꝫ cum factum et. jͣ. e. et. ff. e. l. i. et de acqui. poſ. l. qͦd ſeruus. Qualiter aūt acquirat̉ bone fidei poſſeſſoribꝰ vel fructuarijs vel vſurarijs. Dic vt notaui in. C. ꝑ quas ꝑſonas. nobis acquirit̉. Eſt ⁊tercius effectus. quia ſeruus nō torquet̉ in dominū ſuū preſentē vel p̄teritū vt. C. de q̄ſtōnibꝰ. ſeruos nō In poteſtate autē patrū ſunt filijqui naſcunt̉ ex iuſto ⁊ legitimo matrimonio. vt.ff. e. l. iij. ⁊. iiij. ⁊. v. Idem in nepotibꝰ ⁊ ꝓnepotibꝰ qͣntū ad auos ⁊ ꝓauos paternos vt ibideꝫdicit̉ ⁊ preſumit̉ eſſe filius hoc ipſo qͦd naſcit̉ex vxorē. qͥa nuptie ꝓbant filiū vt. ff. de in iusvo. qͥa ſemꝑ niſi ꝓbet̉ ꝯtrariū. vt ecce maritꝰ īꝓbat̉ non cōcubuiſſe aliꝙͣdiu cū vxorē infirmi
tate vel alia cā vel erat in ea valitudine vt generare nno poſſit vel ꝓbat̉ qd̓ fuerit abſens ꝑdecenniū. et reuerſus inuenit anniculuꝫ hic quiin domo mariti. natus eſt. licet vicinis ſciētibꝰnon eſt filius mariti vt. ff. e. l. filiū. De hac aūtpatria ptāte plenius dicet̉ in ſequēti titulo¶ De patria poteſtateVia de patria poteſtate ſuperiori titulo habuit mētōem ponit h̓ de eaVidendū ergo qualiter patria poteſtas cōſtituat̉. Et quis ſit eius effectus qͦd dicvt notauimꝰ in ſumma. C. e. titulo¶ De nuptijs Rubrica.Via patria ptās ꝑ nuptias conſtituit̉ponit de nuptijs. Videndū ergo quidſint nuptie. et vnde dicant̉. et qui poſſunt contrahere nuptias. et quibꝰ ratōnibꝰ qͥsꝓhibeat̉ cū alia perſona cōtrahere matrīo. etquoꝝ cōſenſus in cōtrahendo exigat̉. et quādo ꝑficiat̉ matrimoniū. Et quis ſit effectus. etque ſit pena cōtrahentis inceſtas nuptias. Qd̓dic vt notauimus in ſumma. C. in. eo. titu. ⁊ deinceſtis nuptijs.¶ De adoptionibus RubricaVia patria poteſtas ꝑ adoptōeꝫ cōſtituit̉ ponit de adoptōnibꝰ. ¶ Vidēdū g quid ſit adoptio. Et qualiter diſtinguat. et quis ſit eius effectus. qͦd dic vt notauimus in ſumma. C. e. ti. eo attento qͥa qd̓ dicit lex adoptatum ab auo materno tranſire inpoteſtatē ſuam. quia in eius perſonā cōcurrūtnaturalia. ⁊ adoptōnis iura naturalia enim iura intelligo naturalia. hoc eſt quia ab eo ducit originem. nam ſecus eſt ſi daret̉ fr̄i. vel ſimilibꝰ in adoptōem. Item qͦd dicit̉ jͣ. e. ſi adopto aliquē loco nepotis. quaſi natū ex filio. filius debet cōſentire ne ei inuito ſuꝰ heres agnaſcat̉ ita p̄t intelligi ac ſi diceret. hoc enim contingēt. licet ei moleſtū ſit futurū. et ſi quidē cōſentiet filius poſt morteꝫ ſui patris in ſuam recidit h̓ nepos poteſtatē. nec agnaſcit̉ auo fuheres ſi autē filius non cōſenſerit mortuo pr̄enon recidit hͦ nepos in poteſtatē filij ⁊ agnaſcet̉ auo ſuus heres vt dictū eſt. vel tanquā filius vel tanꝙͣ nepos licet in filiū nō adoptauerit ip̄m vel tanquā nepos quia eū ſibi heredeꝫfieri videt̉ auus voluiſſe. licet pla. dixerit ꝯtraVel licet iſte nepos mortuo auo nō recidat inpoteſtatē ſui patris nihilominꝰ tn̄ ē eiꝰ filiꝰ vtff. e. l. cum nepos. et. l. ſi quis et. l. ſi is qui. Itēno. qd̓ adoptio non iure facta poteſt cōfirmari a principe non tamen ſolet fieri niſi adhibitis his qui lederent̉ cōfirmatōe adoptōnis. vtff. e. l. arrogatio non iure ⁊. l. nam ita.