j
Quibꝰ modis ius patrie ptātis ſoluiturxpoſuimus quēadmodū dn̄ica et pͥmaptās conſtituat̉ et quēadmodū dn̄icatollat̉. Nūc audiamus quēadmodūptas patria diſſoluat̉. Et certe diſſoluit̉ tribusmodis. ſcꝫ morte naturali. et morte ciuili et dignitate. Item emācipatōe morte naturali. vtſi pater qui habet filiū in ptāte morit̉. Nā eiusfilij incipiūt eſſe ſui iuris. Mortuo vero auo paterno nepōtes eius non fiunt ſui iuris imo recidūt in poteſtatē ſui patris. ſi tamē pater eoꝝviuit. nūc cum morit̉ auus ⁊ nullo tꝑe exiuit deeius poteſtate ꝑ emancipatōem vel aliū mod̓niſi cōtra exierit ꝑ ep̄aleꝫ dignitatem. tūc enīꝑ in̄ eſt ac ſi remanſiſſet in ptāte ſui patris. vtꝯͣ. e. in prin. et. ff. de adop. ſi pater et in auten.ꝯſtitutio que dignitatibꝰ. Itē morte ciuili. vtcum pater damnat̉ in metalluꝫ vel in opus metalli vel deportat̉ in inſulā. Nā ſi releget̉ nihilominiꝰ retinet liberos in ptāte ſua. vt. jͣ. e. §. cūautem ⁊. §. pene. Item quādoqꝫ ꝓpter delictuꝫetiā ſine āmiſſiōe ciuitatis vt ſi cōtraxerit inceſtas nuptias. vt in auten. de inceſtis nuptijs. 8.ſancimus. Dignitate aūt om̄i mō ſoluit̉ patriaptās q̄ liberaret aliquē curialem a curiali cōdictōe vt ſi fieret patricius ꝯſul p̄fectꝰ p̄torio. p̄fectus vrbis prefectus oriētis qui auguſtalisforte dicit̉ queſtor magiſter militū patronusfiſci princeps agētiū in rebꝰ magiſter ſcrinij.memorie principis magiſter ſacri ſcrinij libellloruꝫ. magiſter ſacri ſcrinij memorie principismagiſter ſacrarū epl̓aꝝ ⁊ ſacraꝝ cog̓tōnum ⁊diſpoſitōnū. vel ſi fiat ep̄us vt in. C. de decur̄..l. vl. et. jͣ. aut̓. cōſtituto. que digni. § penul. Emancipatōe ſoluit̉ patria ptās vt ſi pater corācōpetenti iudice relaxat filiuꝫ a ptāte ſua de qͣquid ipſa ſit. Et vnde dicat̉. et qualit̓ fiat. Dicvt notaui in ſumma. C. de emācipatōe. De adoptō. nō dico qͥa ibi non tollit̉ ſed magis tn̄ fert̉ptās. Item nec de ſentētiā qͥa licet contra medet̉ nihilominꝰ tamē in ptāte mea remanet vtff. de cōdictōe. in̄. iul̓. licꝫ quātū ad me ꝓ emācipato habeat̉.¶ De TutelisRima diuiſio perſonaꝝ fuit illa. Om̄shomīes aut ſunt liberi. aut ſunt ſerui.Scd̓a fuit alia quedam ꝑſone ſui iurisſunt quedā alieno iuri ſubiecte. Nunc autē primi mēbri ſcd̓e diuiſiōis aſſignat diuiſionem talem. qͦd eaꝝ perſonaꝝ que non ſunt in poteſtate aliena. quedā in tutela vel in curatōe ſunt.quedā neutro iure tenēt̉. Videamuſitaqꝫ quidſit tutela. et vn̄ dicat̉. Et cui det̉ tutor. qͦd dicvt notauimus in fumma. C. de teſtā. tu. vſqꝫ adillum. §. datur tutor.¶ De his qͥ dari tutores ī teſtō poſſunt
Via teſtamētaria tutela dignior eſtceteris .ſ. legi tima vel datiuā p̄mittithic de teſtamētaria tutela ſcꝫ qui poſſunt dari tutores in teſtamēto. Videamus qquis poſſit dari. et a quo. et in qua voluntate.et qualiter. qd̓ dic vt notaui in ſumma. C. d̓ teſtamentaria tu. §. datur tutor vſqꝫ in fi. ſumme¶ De legitima agnatoꝝ tutelauoniam deficiēte tutela teſtāria ſuccedit ea que dicit̉ legitima. de ea videāꝰquibꝰ deferat̉ iure agnatōnis directoet quādo. et qͦd ſit eius officiū qͦd dic vt notamus in ſumma. C. de legitima tu. vſqꝫ ad illum.§. ex ſentētia et. §. defert̉ et. §. eſt autē.De capitis diminutōne RubricaAbita mētōe capitis dimininutōis incidēt̓. de ipſa facta quadā digreſſiōeponit rubricā. Videamꝰ ergo quid ſitcapitis diminutō. Et qualit̓ diſtinguat̉ Et quiſſit eius effectus. Eſt autē capitis diminutō pͥoris ſtatus ꝑmutatō vt. ff. e. l. i. et. jͣ. e. in prin.et ita cap̄. ponit̉ ꝓ ſtatu. Status aūt a quibuſdā dicit̉ hoīs ꝯdictio in qͣ plurimum p̄t vt ait.pla. Vel aꝑtius dico ſtatū appellat ciuitatē etlibertatē vel ciuitatē ſolā vel pr̄iam ptātē velſuā ꝓpriā ptātem ſiue ius. Tria enim ſunt precipua q̄ habemus ciuitatē ⁊ libertatē ⁊ familiāVn̄ diſtinguit̉ capitis diminutō. qꝛ alia eſt maximā. eſt alia media. alia mīma. Maxīa eſt cumqͥs amittit libertatē ⁊ ciuitatē. vt ſi damnet̉ inmetallū vel in opus mētalli vel ſi maior. xx. an.patit̉ ſe venūdari ad p̄ciū ꝑticipandū vel ſi manumiſſus reuocat̉ inſeruitutē ex ingͣtitudīe vt.jͣ. e. 8. i. Minor aūt ſiue media capitis diminutoeſt cū libertas retinet̉ ⁊ ciuitas amittit̉ vt inhis qui deportāt̉ in inſulā. Mīma capitis diminutio eſt cū libertas et ciuitas retinent̉. ſꝫ ſtatus hoīs circa familiā ꝯmutat̉ ſiue qꝛ pͥmo erat ī aliena ptāte ⁊ emācipat̉ ſiue qꝛ pͥmo eratſui iuris ⁊ poſtea adoptat̉ vel arrogat̉ vt. jͣ. e..8. ij. ⁊. iij. ẜuus tn̄ manumiſſus nō d̓r capite diminui qꝛ an̄ manumiſſiōem ꝓ nullo vel ꝓ mortuo reputabat̉. hodie enī incipit ſtatū hr̄e vt.jͣ. e. 8. ſeruus aūt. et. ff. e. l. liberos ⁊. l. hodie.Videret̉ tn̄ ꝙ iſtā diffinitō nō eſſꝫ ꝯu̓tibilis cūſuo diffinito. pr̄e eī alicꝰ mortuo ꝑmutat̉ ſtatꝰfilij qꝛ incipit eſſe ſui iuris. et ſine capitis diminutōe. vt. ff. ad mac̓. l. ſi filius. 8. vlt̓. Sꝫ rn̄deo.Diffinitō ſic eſt intelligēda cū ꝑmutat̉ ſtatus.facto hoīs interueniēte vel in ꝯdēnādo vel inemācipādo vel arrogādo vel adoptādo vl̓ inſe venūdando vel in reuocādo ex ingͣtitudinēvel indignitatis collatōe vt ſi dignitate aliqͥsmutet ſtatū. Effectꝰ āt capitis diminutōis māximꝰ eſt. Nā ſiquidem fuerit capitis diminutōmaxīa vel media certū eſt talit̓ capite minutū