Li

¶ De colluſione detegerd

qꝫ deductis ⁊ ī medio iure collocatis eoꝝ ꝓpͥetatēvterqꝫ contendat vt. jͣ. e. l. vl. ⁊ sͣ. ti. i. l. i. §. ſuꝑ.Quid ſi p̄dicto hom̄i in libertatē ꝓclamante aliquid abſtulerit pendente iudicio ille qui poſſideteū certe an̄ decidi ſtatꝰ ꝯuenit cauſam atqꝫ ita p̄bebit̉ audiētia directoꝝ negocioꝝ vt. jͣ. ti. ꝓximo. l. vlt. In ſcd̓o aūt caſu .i. cū qͥs delibertate petitur in ẜuitutē ſuꝑ rebꝰ quas habet reſtituēdisſi ſuccubuerit in cā debet dare fideiuſſorē ſi p̄t alioquin cōmittet̉ iuratorie cautōni. vt. sͣ. ti. i. §. oēs¶ Si aūt iudicio pendēte actor aliquid ei abſtulerit ſtatim ea tenet̉ reddere. Si tamē reus ſatisdederit de rebꝰ reſtituēdis ſi ꝯdēnatus erit in cāliberali. Sꝫ ſi n̄ ſatis det debet res ſequeſtrari vttamē ex eis. ſubminiſtret̉ ei alimonie ⁊ litis fumptus. vbi autē ante lit̓. ꝯteſt. libertatis aliquiddiripit ⁊ poſtea cū ꝓ ſubtractis ꝯuenit̉ obijcit q̄ſtōem de ẜuit̓. ⁊ ſine fideiuſſore fiet reſtitutio rerū maxīe ſi iam fuerat ꝓ eis dānatus. vt. jͣ. ti. i. l.vlti.¶ De ordine cognitionuꝫE liberali cauſa qͣliter agat̉. cͣ. plene dictū eſt. Sed quia liberalē q̄ſtc̄em cū alijsſepe contingit moueri. Et querit̉ de quaprius ſit cognoſcēdū vel ꝓnūciandū. Ideo ponitde ordine cognitōnū .ſ. liberaliū tantū porro. ⁊.de ordine iudi. generalior traditur doctrina deordine cauſaꝝ omniū liberaliū ⁊ nō liberaliū Hicaūt. t. ſpēalis eſt. ꝓpter libertatis querelas inductus. ¶ Sciendū eſt igit̉ in his quia ſi vnus ꝯtraaliquē mouit q̄ſtōem libertatis. et aliaꝫ ciuilē q̄ſtionē de hereditate. vel de quauis alia. vel etiāaccuſatōe criminis alicuius. et de libertate. ſemꝑpͥmo de libertate cognoſcēdū eſt et ꝓnūciandumcum hͦ queſtio ſit preiudicialis. vt diximus. cͣ. delibera. cā. ¶ Idem eſt et ſi ab vno alicui moueat̉de libertate ꝯtrouerſia. Ab alio vero moueaturqueſtio ciuilis vel etiā criminalis. Nam et tūc prius erit ꝓnūciandū de libertate et cognoſcēdumvt dictū eſt vt. jͣ. e. l. ſi heredit̓. et. l. ſi crimē et. l.ſi res ⁊. l. cū ſtatꝰ. h̓ ita niſi libertas ex teſtamēto petatur. Cuius teſtamēti cognitō pendet velfutura ſperātur ꝓpter ꝯtrouerſiā heredit̉. Tūcenim de he̓ditate prius cognoſcet̉ vt. ff. de pet̓.heredit̓. l. ſi quis libertatem. ¶ Vbi auteꝫ me cōuenis ciuilit̓. vel etiā accuſas criminalit̓. Et egoin modum exceptōis te repello. quia ſeruus meus vel etiā ſeruus cuiuſdam tercij de libertate. ſicut de qua ibet exceptōe prius cognoſcēdum eſtSed nunꝙͣ ꝓnunciandū eſt. ſicut nec de qualibꝫ exceptōe vel incidenti queſtōne ſed ꝓnunciabit̉ deprincipali et ita per ꝯſequētiā plerūqꝫ de incidēti ꝓnūciat vt. jͣ. e. l. i. ⁊. ij. ⁊. l. ſi ſtatus. Alij dicūtſemꝑ ꝓrūciādū de incidēti queſtōe. niſi ꝯdictioꝑſone puta impuberis vel pedanei iudicis aliudinducat. Ego diſtinguo int̓ emergētes ⁊ incidētes q̄ſtōes vt notauimus. ⁊ͣ. de ordine ip̄oꝝ.

¶AVoniaꝫ in iudicio liberalis cauſe ſepe fitcolluſio. Ideo de colluſiōe detegēda videamus .ſ. ꝑ quos fiat colluſio. Et quare etqn̄ ꝑmiſſum ſit colluſionē detegere et que ſit perna colludentis. Fit autē colluſio ꝑ ꝓcuratores etaduocatos cauſaꝝ qui ſe ſuperari in lite patiunt̉ſed et ꝑ principales ꝑſonas ſimilit̓ fit in criminibꝰ. de qua colluſiōe vel preuaricatōne tractat̉ ⁊imponit̉ pena in. ff. de p̄uaricatōe. In ciuilibꝰ autem cauſis colluſio fit impune niſi in hoc caſu. puta ſi me agente cū alio tāquā ipſe eſſet ſeruꝰ meus vel libertus paſſus ſum eum ꝓnūciari ingenuum ꝯfitēdo cōtra me in iudicio quod eſſet ingenuus. Tūc enim ne per tales ita degeneres inqͥnaret̉ ampliſſimꝰ ordo ſenatoꝝ. vel ꝯſimiliū in dignitate poſitoꝝ. ad quā iſti iudicati ingenui eligerent̉ ſtatutū eſt in ſenatus cō. domiciani temporibꝰ. vt ſi quis ꝓbaſſet per colluſiōem hūc hominē iudicatum ingenuum ſi iſte hō erat ſeruusfiet eius qui detexit colluſiōem vt. ff. e. l. i. Si aūterat libertus fiet eius qui detexit colluſionē. vtff. de in iuſ uoc̓. l. adoptiuū. 8. patroni. Et eſt hecdetectio faciēda intra quinquēniū ſi tamē ille viuat qui in genuus pronunciatuſ eſt. Nam eo mortuo non licet ammō quere̓ de ſtatu eius et lite cepta in uita eius. vt. ff. e. l. ij. in prin. ⁊ ne de ſtatudefunc. poſt quinquennium querat̉. l. i. §. ſed int̓dum. Quinquēniū cōtinuū numerandum eſt niſiimpubes ſit ille cuius ſtatuſ retractat̉. Tunc enīquia in pupillari etate nō poteſt de eius ſtatuori. non curet quinquēniū interim vt. ff. e. l. ij. §. i.hec ita. ſi domino vel patrono colludēte extraneis velit detegere colluſionē. Nam ſi ꝑ colluſiōeꝫextranei ſeruus meus vel libertus pronūciet̉ ingenuus imperpetuum poſſum admitti ad retractandam eam ſentenciaꝫ vt. ff. e. l. cum nō iuſtonon inſtum enim cōtraditorem dico omnem preter eum cuius eſt ſeruus vel libertus. Et nota ꝙmedio tempore anteꝙͣ det egat̉ colluſio poſt ſentenciam de ingenuitate latam vtiqꝫ quaſi ingenuus accipit̉. ſꝫ detecta colluſione accipiet̉ vt lib̓tinus. vel vt ſeruus. vt. ff. e. l. penul̓. ¶ Vbi aūtdomino vel patrono colludente plures extraneivolūt detegere colluſionem iudex cauſa cognitaꝯꝑatis omnibꝰ moribꝰ et etatibꝰ. et ꝯſiderato eocuius interſit magis vnū eorum eliget. ſi tamē ſittalis cui per edictum poſtulare licet vt. fi. e. l. vltima ⁊. l. ij. §. vlt̓.