vj
Qe de ſtatu defunctorum poſt quinquennium queraturVfficient̓ de cauſa ſtatus diſſeruimꝰEt quia ſtatū ꝑſone viuentis ⁊ mortue tuet̉ p̄ſcriptio tꝑis. Ponamꝰ pͥusde ea p̄ſcriptione que tuet̉ ſtatum defuncti Sciendum eſt igit̉ de ſtatu defūcti agi poſſe infraqͥnquēnium a die mortis ſue ꝯputandū nō poſtea. diſtīctione adhibita vtrū in det̓iorem cōdictōeꝫ. quā erat ip̄e defūctus tꝑe mortis. velit quis retractare ſtatū defuncti an in meliorē. Si indet̓iorem aut ideo qꝛ dicit eum fuiſſein poteſtate patris cū vixit tanꝙͣ emācipatusaut quia dicat eum fuiſſe ſeruū vel libertū cuꝫvixit tempore mortis tanquā ingenuus In pͥmo caſu etiā poſt qͥnquēnium poteſt fieri queſtio de emancipatione facta fuerit vl̓ nō. veliure ꝓceſſerit an n̄ ut. jͣ. e. l. ꝙ eſt. niſi q̄ſtioneꝫde emācipatione ſuadeat differri etas filij impuberis eiꝰ qͥ dicit̉ emancipatꝰ ut. ff. d̓ carbo.edicto. l. deceſſit. ergo curſu quīquēnijnō tollitur q̄ſtio emā. ſꝫ alia ratione. tolli poteſt. ut qꝛemancipatus diu tanquā emācipatus patre viuente vixit et non ꝯtradicente. tūc em̄ ip̄e pater adu̓ſus factum ſuum. cui cooꝑatur temporis curſus venire ꝓhibetur. ut. ff. de adoptiuis. l. pꝰ mortē. In ẜo aūt caſu nulli pͥuato vl̓mairoi vl̓ mīori Item nec rei. p. licet poſt quiquēnium q̄ſtionē mouere ut. jͣ. e. l. ſi is ⁊. l. ſi mater tua ⁊. ff. e. l. i. §. vl̓t. et. l. nō eſſe. Et hoc itaſi bona fide erat in poſſeſſione ingenuitatis tēpore mortis. nec habet locum hͨ quīquēgeniuꝫſi defūctus in fuga ꝯſtitutus vel conu̓ſatus ⁊latitās deceſſit ut. jͣ. e. l. vl̓ti. Si aūt ante qͥnquēnium fuerit liſ. ꝯtͣ. et legitime bene poteſt ꝑficipoſt quīq̄nniuꝫ. nō legitime aūt facta ꝯteſtatio ꝓ nulla habet̉ ut. jͣ. e. l. p. Sed ⁊ ſi ꝯteſtatiofuerit facta in uita defuncti. ⁊ deſtitit ille quiincuit litē. ut longo ſilentio videat̉ cauſa finita triēnio .ſ. ꝑinde eſt. ac ſi nihil factū ſit et itanihilomīꝰ curret quīquēnium ut. ff. e. l. ij. §. p̄ſcriptio Intraquīquēnium aūt ſemꝑ admittitur actor niſi cum defūctus vixit ut ingenuuset ꝓnūciatus eſt ingenuꝰ ut dixi in ſuꝑiori. t.Idem eſt cum nō poteſt q̄ri de ſtatū eiꝰ qui deceſſit. jͣ. quīquēnium niſi ⁊ q̄ratur de ſtatu eiusqui deceſſit ante quīquēnium ut jͣ. e. l. i. et. ij. ⁊ff. e. l. i. §. ſꝫ nec eius ⁊. §. ſꝫ interdum Et hͦ cumꝓpter nūmariam q̄ſtionem d̓ bonis diſcepaturut jͣ. e. l. quāuis. principaliter em̄ ꝓpter corpusopus mortuū agi nō poteſt ut. jͣ. e. l. ꝙͣuis ⁊. ff.e. l. vlti. ⁊ sͣ. de liberali cauſa principaliterSi v̓o in meliorem ꝯdictōꝫ quis velit retractare ſtatum defuncti veluti ꝓ ſeruo dicatur lib̓tus. vel ꝓ libertino ingenuus licet hoc. jͣ. quinquēniun ⁊ poſtea ut. ff. e. l. i. §. vl̓t. ⁊ pnl̓t.Illud notandū. ꝙ hec p̄ſcriptio ſine poſſeſſione procedit.
¶ De longi temporis p̄ſcriptione quepro libertate et non aduerſus libertatem opponitur.Ęquit̉ videre de p̄ſcriptōe que ſtatumet libertatem viui tuet̉. Sciendumeſt igitur. quia ſi quis fuerit in poſſeſſione libertatis ꝑ. xx. an. ⁊ ſine int̓pellationeāmodo ꝯueniri non poteſt nec exigitur in hactali p̄ſcriptione. t. ſed tm̄ bonafides .ſ. ꝙ putetetur ſe eſſe liberum vndecunqꝫ et quaſi poſ ſ.quod fuerit in poſſeſſione libertatis. nec em̄ ēvere poſſeſſor quia nemo ſeip̄m poſſidet ut. jͣ. e.l. preſtat Qd̓ aūt d̓. xx. an. dixi exaudiunt quidam int̓ pn̄tes Nam inter pn̄tes dicūt ſufficere. xx. an. ne ſit deterior ꝯdictio ſib̓tatis quaꝫaliarū rerum. ꝙ ſi. placet dicatis. videt̉ tamenꝯtrarium. qꝛ hic nō exigitur. t. et ideo ꝓlixiustempꝰ quā alias eſt exigendum Quid ergo ſimala fides aſſit. ⁊ fuerit quis in poſſeſſione libertatis. xxx. an. certe defendet ſe in libertatēſpatio. xxx. an. ſi tn̄ erat aſcripticiꝰ videt̉ ꝙ exigatur ſpacium. xl. ann. ut. jͣ. de p̄ſcrip. xl. an. l.om̄es ⁊ de ānali excep. l. i. et d̓ ag̓. ⁊ cē. l. cumſcimꝰ ⁊. l. cum ſatis. Porro ꝯtra libertatē nulla p̄ſcript̓. obijciturūt. jͣ. e. l. vl̓t. liber em̄ hō expoſt facto fit ſeruꝰ ꝑ hoſtium capturā. ſuāqꝫauariciam. nūquaꝫ aūt tꝑe¶ De peculio. eius qͥ libertatē meruitAbito tractatu d̓ hoīs manumiſſi ſtatu de eius peculio loquam̉ Eſt aūtdiſtīguendū vtrū quis manūitat̉ intviuos. an in vltima volūtate Si int̓ viuos videtur ei ꝯceſſum om̄e peculiū eſſe hͦ ip̄o qd̓ nō admittit̉ niſi in quibus caſibꝰ facta eſt manumiſſio int̓ viuos ꝑinde habet̉ ac ſi facta ſit in codicillis ut. sͣ. lat̓. lib̓. toll̓. §. ſcīmus et. §. ſꝫ ⁊ ſi quisSi aūt quis manumittat̉ in vltima volūtate remaneret peculium penes ſuceſſores manumittētis. niſi ſpecialit̓ fuerit datum manumiſſo. eteſt ratio ſcd̓m quoſdam. qꝛ in pͥmo caſu manumiſſor eſt habiturus oꝑas. vnde benigniꝰ cumeo agere p̄ſumitur. In. ſecundo aūt caſu nihiloīno eſt habiturus ab eo vel ea eſt ratio. quiacum is qui manumittit inter viuos. largam etamplam licentiam habeat aufferendi peculiūnec auffert tacite videtur ꝯcedere. ſꝫ is qui lib̓tatem relinquit poſt teſtamentum vel cōdicillum ꝯpoſitum ideo non videtur tacite ꝯcederequia ſepiſſime contingit ut poſtea nec vellepoſſit nec nolle. ⁊ eſt ar. tͣ. qui te. fa. poſ. l. haccō. §. at cum ⁊ in autn̄. de triente ⁊ ſemiſ. §. illud qͦꝫ ibi aūt ꝓ tumultū mortis ⁊cͣ¶ De ſenatuſcōſulto claudiano tollēdo