vij

modus ſi dn̄s inſtr̄a ex qͥbꝰ ẜuus on̄debat̉ vel dederit ẜuo vel corrupit corā. v. teſtibꝰ ſeruꝰ oli latinꝰ libertꝰ hodie ciuis erit rhomanus. Pret̓ h̓ſure autēticoꝝ qͥ ſuā ācillā credēti liberā tradidit in mr̄ioniū vt liberā aut ſciēs eā duci taceatex ſtudio dn̄iū eius amittit. eaqꝫ rapit̉ in īgenuitatē. Si v̓o nec dn̄i volūtas. nec dn̄i taciturnitatſtudioſa int̓ueniat. et qͥs cogitau̓it ſe libe̓ cōiūgiꝑ ſe. Illa v̓o ſit famula mr̄io. nō tenet. Et eadeꝫſunt in ẜuo vt in aūt. de nupt̓. §. ſi v̓o ab inicio. p̄th̓ ſunt alij modi qͥbꝰ ẜui fiūt liberi vt dicemꝰ. jͣ. ꝓquibꝰ cauſis ẜui ꝓ p̄mio accipiunt liber.¶ De ſeruo cōi manumiſſo.E ẜui ꝓprij mānumiſſiōe dictum eſt. Nūcde ꝯmuniū ẜuoꝝ manumiſſiōe ꝓponit qͣliter poſſit ꝓcede̓ et certe olim non pot̓atvnꝰ ex dn̄is ẜuū cōem manumitte̓ imo ꝑs mānumittētis accreſcebat ſocio vt inſtit̓. de donat̉. 8.erat. Hodie āt licꝫ vni dn̄oꝝ mānumitte̓ ẜuumcōem et int̓ viuos et in vltīa volūtate et directoet ꝑ fidei ꝯmiſſuꝫ ita tn̄ ſi manumiſſus vel manumittēs. vel he̓s mānumittētis ſoluat vel offeratꝑ publicas ꝑſonas p̄ciū ꝑtis alioꝝ dn̄oꝝ vel eisnolentibꝰ acciꝑe ſigillo imp̄ſſo in edem ſacrā deponat. Hinc eſt qͦd vnus dn̄oꝝ īſtituit ẜuū cōemhe̓dē nō vt ꝑ eū q̄rat̉ he̓ditas alijs cōdominis. ſꝫvt ip̄e ſit liber et he̓s. licꝫ ip̄i ẜuo p̄ciū ſui offerreet ſic nec̄e hn̄t alij ꝑtes ſuās vende̓. vt jͣ. e. l. i. j.℟º. §. ſinaūt ſociꝰ et. ff. de he̓ditate inſti. l. pigno.ri. p̄ciū aūt ẜui ſtatuit̉ in lege. xx. ſolidoꝝ ſi ſeruꝰ erat ſine arte nͥ eſſꝫ minor. xx. ānis. tūc enī extimat̉ in. x. ſol̓. vel niſi eſſet eunuchꝰ. tūc enī maior. x. ānis extimat̉ qͥnqͣgīta ſol̓. licꝫ ſit ſine arteSi aūt ſit cū arte extimat̉. lxx. ſol̓. Si āt eunuchꝰſit minor. x. ānis extimat̉. xxx. ſol̓. Seruꝰ āt qͥ nōeſt eunuchꝰ extimat̉. xxx. ſol̓. ſi artifex ē nͥ ſit nōtariꝰ. tūc enī extimat̉ in. l. ſol̓. n̄ ſit medicꝰ. vt. jͣ. e..l. i. 8. ne aūt et tūc extimat̉ vſqꝫ ad. l. ſol̓. Porrolib̓tati p̄ſtādū videt̉ q̄dā dilatio de iure poſſe opponi. Nā ſi ẜuꝰ rōcinijs erat ſuppoſitꝰ ne rōcimaꝑeāt vel impediat̉ lib̓tas p̄ſes ſtatuet tꝑs infraqͦd rōcinia fiāt et debita ex eā reddant̉ et ſic ip̄ead lib̓tatē ꝑueniat vt. jͣ. e. §. ſinaūt ẜuus. Peculiūaūt diuidit̉ int̓ om̄s ẜm portōnem dn̄ij vt. jͣ. e. l. i..§. vl. Quid ſi vnꝰ pͥmo petijt manumittē ẜuū cōmunē. Et poſtea alius idē poſtulat pͥor eſt enimp̄ferēdꝰ. vel ſi om̄s ad idem officiū pietatis ſimulꝓſiliūt et ex poſt facto ꝓſiliūt. tūc om̄s ꝯpellunt̉manumitte̓ ſine p̄cio vt. jͣ. e. l. i. §. vl. Que āt dictaſunt in vno ex ſocijs mānumittēte ẜuū cōem ẜuātur et in eo qͥ ẜuo cōi ꝑtē quā habebat in eo ſibilegauit. licꝫ enī dubius ſit iſte ẜmo volu̓it eum liberū eſſe an ſocio ꝑ eū ꝑtē ſuā acquiri tn̄ in benigniorē ꝑtē interp̄tat̉ vt uoluerit eū liberū eſſe.et he̓des teſtatoris tenēt̉ ſocijs eiꝰ dare p̄ciū. vtjͣ. e. l. vl. Illud g circa p̄dicta puto qͦd quilibꝫ ẜuus p̄dicto p̄cio nō debꝫ extimare. Quid enim ſiẜuus ſit adeo inutilis vt ip̄m potiꝰ nō hr̄e ꝙͣ hr̄eexpediat. vel viliſſimi p̄cij eſt fiat extimatio cōiopiniōe. Ideo enī facta ē extimatio a. l. ne vltraeā aliqn̄ ꝓducat̉ nōne infra poſſit ſubſiſte̓. Item

notabile circa p̄dicta. qͦd qͦs cogit̉ vēdē qͦd eſtꝯtra regulā vt. sͣ. de ꝯtrahē. emp. l. inuitū. Itēnotabile eſt qͦd qͥs ẜuū cōem manumittit vt ꝓprium. Illud extra hͦ notādū ē ꝙ ẜuꝰ cōis qn̄qꝫ vtriqꝫ duoꝝ exiſtit nec̄ariꝰ he̓s vt ſi ābo īſtituerāt eūhe̓dē ſub ea ꝯdictōne. vel ābo ſimul ruinā opp̄ſſip̄ierūt vt. ff. de here. inſti. l. duo ſocijDe ſeruo pignori dato manumiſſoE qͥs putaret obligatōem ẜui ſic̄ ⁊ cōionō impedire manumiſſiōeꝫ Ponit de ẜuo pignori dato manumiſſo. Videndūg qn̄ poſſit mānumitti. Eſt āt diſtinguēdū vtrūeſt obligatꝰ generalit̓ puta obligauit om̄ia ſuabona an ſpēalit̓. Si generalit̓ ſiue exp̄ſſim ſit obligatꝰ ſiue tacite p̄t manumitti niſi ſit a creditorep̄cluſus loco pignoris vel niſi debitori manumittat in fraudē creditoris cū ſciat ſe nō eſſe ſoluendo vt. jͣ. e. l. ij. et. iij. deriſus ē enī nerua. qui ꝑ feneſtras putabat ẜuos p̄cluſos obpēſiōem manumitti poſſe vt. ff. in qͥbꝰ cauſis py. ꝯtrahit̉. l. pnl̓.qͦd quidā intelligūt de feneſtra incorporali. q. d.ꝑ qͣſdā ſuas excegitatas ſubtilitates qͣs ignorāmus. Ego puto qͦd de feneſtra corꝑali loqt̉. ſic̄ponit caſus in. ff. de pig. act. ſi qͣſi. In caſu auteꝫſciendū ē qͦd ꝓpt̓ pͥuilegiū pupilli qͦd maiꝰ ē quāfiſci. qͣntū ad hāc ꝑtē qͦd res vel ẜui tutoris ſibipignori obligati vl̓ empti de pecunia pupilli manumitti vel alienari nō pn̄t in p̄iudiciū pupilli vt.jͣ. e. l. ſi tutor Vbi aūt ſpecialit̓ eſt ẜuꝰ obligatꝰnō p̄t mānumitti niſi volēte creditorē. Sed tam̄ip̄e mānumiſſor reuocare manumiſſiōeꝫ nō p̄t vtjͣ. e. l. iij. et. l. iiij. et notabile ē. qͦd creditor p̄t cōſentire licꝫ ſit minor vt. ff. de manu. vni. l. ſi pr̄. 8.vl. Itē ꝯfirmari p̄t lib̓tas ex eo qͦd poſtea creditori ſolutū eſt debitū vt. jͣ. e. ſi creditoribꝰ. Itē nōtabile eſt. qͦd lib̓tas directa relicta ẜuo pignorato trahit̉ ad fidei cōmiſſariaꝫ lib̓tatē vt. ff. defidei ꝯmiſ. lib̓. gn̓alit̓. §. ſi qͥs ẜuo¶ De ẜuis rei publice manumittēdis rhomanorum vel cuiuſſibes ciuitatisE ſeruis ſinguloꝝ dictū eſt. Nūc aūt tractat de ẜuis vniu̓ſitatis cuiuſqꝫ .i. reipubiice rhomanoꝝ vel cuiuſlibꝫ ciuitatis. Vn̄vidēnd̓ eſt qͣlit̓ taliū ẜuoꝝ fiat mānumiſſio. et certe vectibilit̓ quidam in ciuitate rhomanā ſpāliter legē tulit de ẜuis eis manumittēdis .ſ. vt decuriōes vrbis rhomē debeāt ꝯſentire. Et Sicunt̉decuriones ẜm qͥſdā ꝯſiliarij ciuitatis .i. qͥ vocanad ꝯſilium ſic dicti. qͥa decuria ſunt. Itē debꝫ alium ẜuū loco vel vice ſui dare rei pub. Sic aūt facta manumiſſio nō irritat̉. licet is fugerit quē ꝓſe dederat. Et qͥd āplius dicā hͨ ſufficit dice̓ qͦd n̄irritat̉ niſi titulꝰ int̓ueniat iure cōi. i. cā ꝓpt̓ quāreuocet̉ in ſeruitutē ſolitis modis. Qd̓ aūt in ciuitate rhomanā dictū eſt ec̄ ad ꝓuīcias porrigit̉ſi tn̄ decretū decurionū p̄ſes eiuſdē ꝓuincie ꝯprobauit vt. jͣ. e. i. i. et. l. ij. et. iij. et idem intelligo in ẜuis cuiuſlibet vniuerſitatis vel collegij. vt. ff. demanū. q̄ ẜm adi. ꝑti imponunt̉. l. i.De his qui a no dn̄o māuniſſi ſunt.