¶ Ii
recuꝑat vet̓em tutelam. Si aūt vocet̉ ad nouēꝫtutelam habet anni vacationē. vt inſtit̓. e. §. it ēqui reipublice. et. jͣ. e. l. fi.¶ De excuſatione veteranorumOn ſolū circa alia. ſed etiā circa tuteleexcuſationē veterāno ſubuenit̉. diſtingue̓ tn̄ in veterano ſit a mllicia dimiſſus ignominie cā. an honeſte. an cauſarie Ml̓taet em̄ ſunt̉ generā miſſionū. vt diximꝰ. sͣ. de hisqui no. infa. l. ij. Ignominioſe aūt miſſus nō habet excuſationē tutelaꝝ niſi vrbicarum quia ingredi eis vrbem nō licet. Dimiſſus eſt aūt d̓ milicia poſt. xx. an. vel poſtea quā ꝯpleuit tempusmilicie habet ꝑpetuā excuſationē niſi vocet̉ advnam tutelā filioꝝ cōueterani ſeu militū illamem̄ ſolā cōpellit̉ agnoſcere ¶ Qui aūt dimitritur de milicia. jͣ. xx. annū aliqua iuſta cauſa interueniēte. puta ꝓpt̓ infirmitatē corporis. ſiquideꝫſolutus eſt a milicia. jͣ. v. annos. nullā ſibi vendicat īmunitatē. qui aūt ſoluit̉ milicia poſt quinqꝫannos habet īmunitatē vniꝰ anni. qui aūt ſoluitur poſt. viij. annos habet triennij īmunitatemqui aūt ſoluit̉ poſt. xij. an. habet triennij īmunitatem. qui aūt ſoluit̉ poſt. xvi. an. habꝫ quādriēnij īmunitatē. et qui ſoluit̉ poſt. xx. an. habet excuſationē ꝑpetuā vt dictū eſt. et ꝓbant̉ h̓. ff. e.ſed et milites. §. i. ij. iij. iiij. v. et. jͣ. e. l. i. et. ij.¶ Qui numero liberoꝝ ſe excuſantſeTiam ꝓpter liberos. quis meret̉ exſiue ſint naturales ⁊ legitimi ſiue legicuſationem ſiue ſint ſui ſiue emācipatitimi tm̄ dati tn̄ in adoptiōeꝫ naturali patri velauo materno vel etiā pat̓no. nō ita ſi dati eſſentextraneo. tunc em̄ ꝓficerent patri naturali velparenti qui dedit eos et liberoruꝫ appellationeꝯtinent̉ h̓ nepotes ex filio. ſed nō nepōtes ex filia. quia illi ſecūtur familiā pr̄is nō matris. Itēꝯtinent̉ lib̓i ſuꝑſtites tantū. defuncti ē m̄ non ꝓſunt. niſi vbi in acie amittuntur. hi em̄ qui ꝓ republica ceciderint in ꝑpetuū viuē intelligūtur.Item cōtinent̉ nati nō naſcituri ⁊ exigit̉ rhomenumerꝰ liberoꝝ triū. In italia aūt. iiij. In ꝓuincijs. v. ad excuſationē. vt. jͣ. e. l. i. ⁊. ij. et inſtit̓. deaccu. in pͥn. et. ff. e. l. ij.¶ Qui morbo ſe excuſantVidam rōne morborum excuſant̉ vtluminibus capti. ſurdi. muti. furioſi etꝑpetua valitudine tenti. vt. jͣ. e. l. i. etnō tantū excuſantur a noua tutela. ſed etiā a veteri videtur qd̓ poſſint ſe excuſare. vt. ff. e. l. pꝰſuſceptam turelam et forte verbū excuſationisimpropͥe hͦ ponit̉ cū iſti etiā ſi velint nō poſſinteſſe. vt. ff. de tutel̓. l. i. §. penl̓. et vlt̓. et. sͣ. qui dare tu. l. luminibus¶ Qui etate ſe excuſant
Tatis rōne quis excuſat̉ a tutela velcura. ſi maior eſt. lxx. an. vt. jͣ. e. l. j. ſedin ꝑſonali publico munere videtur ſtatui templis. lv. annoꝝ. vt. jͣ. qui ve. e. l. vl. lib̓. x.¶ Qui Numero tutelarumSt alia cauſa excuſatiōis ſi habet al̓stria onerā tutele vel cure nō affectate vt int̓im ꝙͣdiu adminiſtrat eas tutelas excuſet̉ in quarta vt tn̄ plurimi tutela pupillorum vel cura eorūdem bonorum veluti fratrū ꝓ vna ꝯputet̉. vt inſti. e. §. ſunt tria. et ē visfacienda in eo qd̓ dictū eſt tria onerā tutele nōem̄ dicit̉ qd̓ tres rutele excuſent. Quid em̄ ſi leues vel leuiſſime ſint Tres igit̉ oneroſe excuſabunt aliquē. et ita demū ſi nō ſunt affectate. vbiaūt affectate ſunt nō vident̉ oneroſe eſſe. ſicut ⁊dicit̉ in eo qui affectauit reipublice cauſa vt nōreſtituat̉ vt. ff. ex qui. cau. ma. l. qui dati. Et eſtſciendum qd̓ videt̉ habere alias tria onera turele ſiue habeat ꝑ ſe. ſiue habeat ꝑ ſe ⁊ ꝑ patremſiue habeat quis ꝑ ſe et ꝑ filium qui eſt in ptāteſua et qui volūtate patris adminiſtrat. Secus ſiadmīſtret ſine volūtate ſua. ſic ergo tria oneratutele in domo vnā ſufficit eſſe. vt. ff. eo. l. diximus. 8. vl. et. l. tria onera in domo ¶ Imꝑfecteaūt vacationū ſpecies licet ꝑmixte non ꝓficiuntad excuſationē. Qui ergo habet duos filios etduas tutelas nō meret̉ excuſationē. vt. jͣ. e. l. i. et.ff. e. ſi ſpādonem. §. qui multa licet al̓s dicat̉ etꝓbetur qd̓ q̄ non ꝓſunt ſingl̓a multa iuuant. vtff. de vſuris ſi ſtipulatus. et. sͣ. de ꝓba. inſtrumēta et in aut̓. de fide inſtru. §. ſi vero. neqꝫ ad nūcrator. et qd̓ dixi in tribus tutelis vel curis dicēdum eſt et ſi vnā fuerit tutela et due cure vl̓ ecōuerſo nec diſtinguo. ſit quis curator minoris. anfurioſi. vt. ff. e. l. ij. §. vl.¶ De curatore furioſi vel prodigiIctum eſt de curatoribꝰ minoꝝ. Sehuit̉ videre de curatore eaꝝ ꝑſonarū que ꝓpter furorē vel ꝓpt̓ ꝓdigalitate rebꝰ ſuis ſuꝑeſſe nō poſſunt. videndū ergoquibus furioſis vel ꝓdigis ex lege. xij. ta. dent̉curatores. Et a quibus dent̉ et qualiter et qͥ dentur curatores. qͣnta ſit eoꝝ poteſtas ⁊ qualiterfiniat̉. ¶ Dantur aūt curatores furioſis vl̓ ꝓdigis maioribus tantū. xxv. an. vt. jͣ. e. l. i. Mnoribuꝫ em̄ dant̉ tutores vel curatores rōne mīorisetatis. vt. ff. de tutel̓. l. qui habet. i. ℟º. Eſt aūtille ꝓdigus qui neqꝫ tempꝰ neqꝫ finē expenſaꝝHꝫ. Sed bona ſua dilacerando diſſipando ꝓfundit et ei inter dicit̉ bonorū ſuoꝝ adminiſtratōa iudice. ꝑ. l. xij. ta .ſ. querelam mat̓. vel aliquo ꝯgnatoꝝ ꝓponente d̓ ꝓdigis qui et ſi mentis fuecōpotes ex ẜmonibus videantur tn̄ ſic tractarebona ſuā vident̉ vt niſi eis ſubueniat̉ deducant̉in egeſtatem. Nam qd̓ ad bona ip̄oꝝ ꝑtinet furioſum faciūt exitum. vt. ff. de tu. et cura. da. ab