generatio ſic erit Cuꝫ eſſet deſponſata mater ieſuMH.ria Ioſeph priuſꝙͣ cōuenirēt īuenta eſt habens ī uterode ſpiritu ſancto Ioſeph aūt uir eius cuꝫ eſſet iuſtus etnollet eaꝫ traducere uoluit occulte dimittere eam hæeautē eo cogitāte ecce angelus dn̄i in ſomnis apparuitei dicens Ioſeph fili dauid ne timeas accipere mariaꝫcōiugē tuaꝫ. Quod enī natū eſt ī ea et de ſpiritu ſanctoeſt. Ecce inquit habes deſpōſatā nō cōmendatā ut diciſEt utiqꝫ nō ob aliud deſponſatā niſi quādoqꝫ nupturāNeqꝫ eniꝫ de nō cōuenturis euangeliſta dixiſſet. Priuſꝙͣ cōuenirēt: quia nemo de nō pranſuro dicit ante qͣpranderet. Deinde ab angelo uxorē appellataꝫ et cōiūctā. Audiamꝰ nūquid ſcriptura pronūtiet Exurgēs īquitIoſeph a ſōno fecit ſicut p̄ceperat ei āgelus dn̄i et accepit uxorē ſuaꝫ et n̄ cognouit eaꝫ donec peperit filiū ſuūLurramꝰ per ſingula: et īpietatē iiſdē quibꝫ ingreſſa eſtueſtigiis ꝑſequētes pugnātia īter ſe dixiſſe uerba doceamus. Peſpōſatā cōfitetur et ſtatī uxorē uult eſſe quaꝫcōfeſſus eſt ſponſaꝫ. Rurſuꝫ quaꝫ uxoreꝫ nominat: dicit nō ob aliud deſponſatā niſi qn̄qꝫ nupturaꝫ. Et ne parū hoc arbitremur habes īquit deſpōſatā nō cōmendatā ideſt necdū uxorē necdū maritali uiculo copulatā. ineo uero quod ait neqꝫ eniꝫ de nō cōuenturis euangeliſta dixiſſet. Priuſꝙͣ cōuenirēt quia nemo de non pranſuro dicit anteꝙͣ pranderet doleā ne an rideā neſcio imperitiæ arguā an temeritatis accuſeꝫ? Quaſi ſi quis dixerit anteꝙͣ ī portu prāderē ad Aphricā nauigaui nō poſſit ſtare ſententia niſi eo in portu prandenduꝫ qn̄qꝫ ſit.Aut ſi uelimꝰ dicere Paulus apoſtolus āteꝙͣ ad hiſpanias pergeret roma ī uincula cōiectus eſt. Aut certe illud Heluidius anteꝙͣ pœnitentiā ageret morte præuētꝰeſt ſtatī aut paulopoſt uincula ad hiſpanias ſit eundumaut Heluidio pœnitentia agenda poſt morteꝫ Cuꝫ ſcriptura dicat In inferno aūt quis cōfitebitur tibi aut nonpotius ſit ītelligēduꝫ quod ante præpoſitio licet ſæpe cōſequentia indicet tamen n̄ nunꝙͣ ea tatuꝫ quæ prius cogitabantur oſtendat unde nec neceſſe ſit ut cogitata fiātcuꝫ aliud ideo interuenerit ne ea quæ cogitata ſūt fierētIgitur cū euangeliſta dicat Priuſꝙͣ cōuenirēt proximūnuptiaꝝ tēpus oſtendit: et in eo iam rē fuiſſe ut quæ prius ſponſa fuerat eſſe uxor inciperet. Quaſi dixerit anteꝙͣ oſcula amplexuſqꝫ miſcerēt: anteꝙͣ rem agerēt nuptiaꝝ inuenta eſt habens in utero. Inuenta ē aut a nulloalio: niſi a Ioſeph qui ſponſæ uteꝝ tumenteꝫ pene iaꝫlicentia maritali et curioſis oculis deprehēdit. Non tn̄ſequitur ut prioribꝫ docuimꝰ exēplis euꝫ cū maria conueniſſe poſt partū: cuius cōueniēdi deſideriū uteri conceptione ſublatū eſt. Quod aūt in ſomniſ dꝛ̄ ad Ioſephne timeas accipere mariā uxorē tuā Et rurſū exurgensautē Ibſeph a ſomno fecit ſicut præcepit ei āgelus dn̄iet accepit uxorē ſuaꝫ: nullū debet mouer̄ quaſi ex eo ꝙuxor eſt appellata ſponſa eſſe deſierit cū hāc eſſe ſcripturæ diuinæ cōſuetudinem nouerimꝰ ut ſponſas appelletuxores ſicut in ſequentibus deuteronomii teſtimoniisapprobatur Si quiſ inquit inuenerit uirginē deſpōſatāuiro in campo et uiꝫ faciens dormierit cū ea moriaturQuia humiliauit uxorē proximi ſui. Et in alio loco. Siaūt fuerit adoleſcētula deſponſata uiro: et inuenerit hōeaꝫ ī ciuitate et dormierit cū ea educetis utrūqꝫ ad portū ciuitatis illius et lapidabūtur lapidibꝫ et morienturAduleſcētula quidē q nō proclamauit ī ciuitate: uir ātqꝛ humiliauit uxorē proximi ſui et eradicabitiſ malignūex uobiſmetip̄is. necnō et alibi. Et qͥs ē ille hō cui dſpōſata ē uxor et nō accipiet eam Dadat et reuertatur ī domū ſuaꝫ ne forte moriatur ī bello et forte hō alius accipiat eaꝫ. Si cui aūt ſcrupulꝰ cōmouetur quar̄ deſpōſataet nō potius ſine ſponſo: ſiue ut ſcriptura appellat marito uirgo cōceperit ſciat triplicē fuiſſe rationē. Primo iu69per genelogiaꝫ Ioſeph cuius maria cognata erat origoquoꝫ mariæ mōſtraretur. Secūdo ne iuxta legē moyſiut adultera lapidaretur a populo. Tertio ut ad ægyptūfugiens haberet ſolatiuꝫ cuſtodis potiuſ ꝙͣ mariti. Quiſeniꝫ ī tp̄e illo credidiſſet uirgini de ſcō eaꝫ ſpū cōcepiſſeueniſſe ad eam āgelū Gabrielē dei detuliſſe mādatumac nō magis q̄i adulteram iuxta exēplū Suſannæ ſn̄iæoīuꝫ cōdēnaſſent: cū hodie toto iā edēte mūdo argum̄tētur iudxi Eſaia docēte de maria: et uirginitate eius ecce uirgo ī utero cōcipiet et pariet filiuꝫ ī hebræo iuuēculam ſcriptū eē nō uirginē ideſt haalama nō bethola: aduerſus quos ī alio loco cōpetētius diſſeremuſ. Peniqꝫexcepto ioſeph et Heliſabeth et ip̄a maria et paucis admodū ſi quos ab his audiſſe poſſumus exiſtimare oēsieſum filiū exiſtimabāt ioſeph: ī tm̄ ut ēt euāgeliſtæ opinionē uulgi exprimētes q̄ uera hiſtoriæ lex ē pr̄em eumdixerint ſaluatoris ut ibi Et uenit ī ſpū i tēplū haud dubium quin Symeon. Et cū īducerēt puerū ieſū penteſeius ut facerēt de illo ſecūdū cōſuetudinē legis. et alibiEt erāt pr̄ illius et mr̄ admirātes ſub his q̄ dicebātur d̓eo: et rurſum et ibāt ꝑentes eius ꝑ ānū ī hieruſalem inſolēni die paſchæ Ac deinde. Et cōpletis diebꝫ cū reuerterētur remāſit puer ieſus ī hieruſalē et nō cognouerūtꝑentes eius: ip̄a quoqꝫ maria ad gabrielem reſpōderatdicēs quō fiet hoc qr uiruꝫ nō cognoui? quid de ioſephloqͥtur auſculta Fili quid feciſti nobiſ ſic. Ecce pr̄ tuuſ etego dolentes quærebamus te. Nōne hic pleriqꝫ iudæoꝝ argumētātur? nō eniꝫ ludētiuꝫ uox ē Euāgeliſtæ patrē dicūt patrē maria cōfitetur. Nō quo ut ſuperius indicaui uere pater Ioſeph fuerit ſaluatoris ſed quo ad famam mariæ cōſeruandā pr̄ ſit ab omnibus exiſtimatusQui anteꝙͣ moneretur ab angelo Ioſeph fili dauid netimueris accipere mariaꝫ coniugē tuā quod enī ī ea natum eſt de ſpiritu ſancto eſt: cogitabat occulte dimittereeam. In tantuꝫ ſuum nō eſſe qui conceptus fuerat confidebat. Sed iaꝫ ſatis docēdi magiſ ꝙͣ reſpōdedi ſtudiodſputatū ē: cur ioſeph pater dn̄i cur maria appellata ſitconiunx: In quo et hoc breuiter cōtinetur cur fratreseius quidā eſſe dicantur. Deꝝ quia ſuuꝫ locū huic quæſtiunculæ reſeruamꝰ et ad reliqua feſtinat oratio: Nūcillud eſt diſſerendū quomō ſcripiura dicat: Exurgēſ aūtIoſeph a ſomno fecit ſicut præcepit ei angelus dominiet accepit uxorē ſuā. et nō cognouit eam donec peperitfiliuꝫ: et uocauit nomē eius ieſuꝫ. In quo primū aduerſarius ſuperfluo labore deſudat cognoſcendi uerbumad coitum magis ꝙͣ ad ſcientiam eſſe referendum quaſi hoc quiſꝙͣ negauerit et eas ineptias quas redarguitaliquando prudens quiſpiam poterit ſuſpicari. Deinde uult docere ꝙ donec ſiue uſqꝫ aduerbium certumtp̄s ſignificant quo cōpleto fiat id qd̓ uſqꝫ ad illud ip̄isqd̓ p̄ſcriptuꝫ eſt nō fiebat uelut ī p̄ſenti. Et nō cognoſcebat eaꝫ donec peperit filiū: Apparet īquit cognitā eē ppartū cuius cognitionē filii tm̄ differebat generatio. Etad hoc approbādū cōgerit dͦ ſcripturis exēpla ꝙͣ plurīamore audabitaꝝ gladiuꝫ ī tenebriſuētilans: et ligux ſonū ad cōfodienda ſui tm̄ corporis mēbra concutiens.Ad qd̓ nos breuiter reſpōdemus et cognoſcebat et uſꝫſermonē ī ſcripturis ſcīs dupliciter ītelligi. et de eo qͥdēqd̓ ſcriptū ē cognoſcebat quoqꝫ ad coitu eē referēdumip̄e diſſeruit nullo dubitāte quin ad ſcientiā ſæpe referatur. Ut ibi remāſit puer ieſus ī hieruſalem et nō cognouerunt parentes eius. Nūc illud ē oſtendendū: ut quōibi cōſuetudinē ſcripturæ ſecutus ē ſic ēt hic donec eiuſdē ſcripturæ auctoritate fungatur q̄ ſæpe certū tp̄ſ ut ip̄ediſſeruit in eius aſſumptione ſignificat: ſæpe īfinituꝫ uteſt illud qd̓ deus ad quoſdā loquitur ī prophetis Egoſuꝫ ego ſuꝫ: et donec ſeneſcatis ego ſuꝫ. Nunquid poſtquāilli ſenuerūt deus eē deſiſtet. Et ſaluator ī euāgelioP. 4