Druckschrift 
1 (1476)
Entstehung
Seite
49
Einzelbild herunterladen
 

um ſuſpicatur. Si doctiſſimus præceptor in qualibeturbium fuerit nec uxorem relinquere: nec cūr farcinaire pōt: Pauperē alere difficile ē: diuitē ferre tormiuꝫ.Adde nulla ē uxoris electio: ſꝫ qualiſcūqꝫ obuenerithn̄da. Si iracūda: ſi fatua: ſi dformis: ſi ſuꝑba ſi fœtidaquodcūqꝫ uicii ē poſt nuptias diſcimus. Equus aſinusbos: canis et uiliſſima mācipia: ueſteſs quoqꝫ et lebetesſedile ligneuꝫ: calix urceolus fictilis probātur prius: etſic emūtur. Sola uxor on̄ditur ne ante diſpliceat ꝙͣducatur. Attēdēda eſt ſemꝑ eius facies: et pulchritudolaudāda: ne ſi alterā aſpexeriſ ſe eſtimet diſplicere: uocāda dn̄a: celebrādus natalis eiuſ: iurādū ſalutē eius utſit ſuꝑſtes optādū: honorāda nutrix eiuſ: et gerula: ſeruus prnus et alūnus: et formoſus aſſecla: et procuratoꝝcalamiſtratus et ī lōgā ſecurāqꝫ libidinē: et exectus ſpado: ſub quibꝫ noīnibꝫ adulteri deliteſcūt. Quoſcūqꝫ illadilexerit īgratis amādi: ſi totā ei ⁊gēdā domū cōmiſeriſſeruiēdū ē. Si aliquid tuo arbitrio rſeruaueris fidē ſibihabere putabit et in odiū uertitur ac iurgia: et niſi cito cōſulueris parabit uenena: Anus et aurifices et ariolos et inſtitores gēmaꝝ ſericarūqꝫ ueſtiū ſi ītromiſerisꝑiculū pudicitiæ eſt: ſi prohibueris ſuſpicionis iniuria.Verū qͥd prodeſt etiā diligēs cuſtodia uxor ſeruariēt īpudica poſſit: pudica debeat? Infida .n. cuſtoſ ēcaſtitatis neceſſitas: et illa uer pudica dicēda ē cui licuitpc̄ar̄ ſi uoluit. Pulchra cito adamatur. fœda facile cōcupiſcit Difficile cuſtoditur qd̓ plureſ amāt: moleſtū ē poſſidere qd̓ nemo dignetur haber̄ inore tn̄ miſeria deformiſ habetur ꝙͣ formoſa ſeruatur. Nihil tutū ē ī quototius populi uota ſuſpirāt. Alius forma: alius īgenio:alius facetiis: alius liberalitate ſolicitat. Aliqn̄ expugnatur qd undiqꝫ īceſſitur. Quod ſi propter diſpēſationemdōus et lāgoris ſolatia et fugā ſolitudinis ducūtur uxores ulto melius ſeruus fidelis diſpēſat obediēs auctoritati dn̄i: et diſpenſationi eius obtēperās ꝙͣ uxorin eo ſe exiſtimat dn̄am: ſi aduerſū uiri faciat uolūtateꝫideſt qd̓ placet qd̓ iubetur. Aſſider̄ aūt egrotāti magispoſſint amici et uernaculæ bēeficiis obligati: ꝙͣ illa quæbonis īputet lachrymas ſuas et hæreditatiſ ſpe uendatilluuieꝫ: et ſolitudinē iactās languētis aīum deſperatione cōturbet Qd ſi ipſa languerit ægrotādū ē: et nūꝙͣ abeꝰ lectulo ⁊cedēdū: Aut ſi fuerit bōa et ſuauiſ uxor tm̄rara uiſa ē: ꝑturiēte gēizꝰ: ꝑiclitāte torq̄mur: Sapiēs āt nunꝙͣ ſolus eſſe poteſt hꝫ enim ſecum omnesqui ſunt quiqꝫ unquam fuerūt boni et aīuꝫ liberū quocūqꝫ uult trāſſert: qd̓ corpore pōt cogitatiōe cōplectitur: et ſi hoīm inopia fuerit: loqͥtur deo. Nūꝙͣ mīuſſoluſ erit ꝙͣ ſolus fuerit. Porro liberoꝝ uxorē ducere: ut uel nom nr̄m ītereat uel hēamus ſenectutisp̄ſidia et certis utamur hæredibꝫ ſtolidiſſimum ē: Quidenī ad nos ꝑtinet recedētes ē mundo ſi noīe nr̄o aliusnoīnetur: et filius ſtatiꝫ uocabulū pr̄is referat: etinnumerabiles ſint eodē appellētur noīe? Aut ſenectutis auxilia ſūt nutrir domi aut prior te forte moriatur: aut puerſiſſimis moribꝫ ſit: aut certe ad maturaꝫætatē uenerit: tarde ei uidearis mori. Hæredes aūt meliores et certiores ſunt amici: et propīqui quos eligasiudicio ꝙͣ quos uelis nolis hēre cōgaris: licet certa ſithæreditaſ: uiuis bene abuti ſubſtātia tua ꝙͣ tuo labore q̄ſita in certos uſus reliq̄re. Hæc et huiuſmōi Theophraſtus diſſerēs: Quē ſuffundat chriſtianoꝝ quoꝝcōuerſatio ī cælis ē: qui quottidie dicūt cupio diſſolui et chriſto. hæredē nimirū deſiderabit hoīeꝫ cohæreſchriſti et optabit liberos: nepotūqꝫ ſerie delectabitur:quos forſitā ſit occupaturus antichriſtus: cuꝫ legamusMoyſen et Samuelem filiis ſuis alios p̄tuliſſe: necputaſſe liberos quos uidebāt deo diſplicere. Zicero rogatus ab hircio ut poſt repudiuꝫ terētia ſororē eius duceret oīo ſuꝑſedit facere dicēs poſſe ſe uxori et philoſophiæ ꝑiter oꝑā dare. Illa īterim cōiūx egregia etde fontibꝫ tullianis hauſerat ſapientiaꝫ nupſit Saluſtioinimico eius: et tertio meſſalæ coruino: et q̄i quoſdaꝫgraduſ eloqͥntia deuoluta ē. Socrates xantippen et miro neptē Ariſtidis duas hēbatuxores crebro interſe iurgarēt et ille eas irridere eſſet ſolitus propter ſefœdiſſimū hoēm ſimis naribꝫ recalua fronte piloſiſ humeris et reꝑādis cruribꝫ diſceptarēt: Nouiſſime uerterunt in īpetū: et male multatuꝫ fugientēqꝫ p̄ſecutæſunt diu. Quodā aūt tēpore cuꝫ īfinita cōuitia ex ſuꝑiori loco īgerēti xātippe reſtitiſſet a qua perfuſus īmudanihil reſpondit āplius ꝙͣ capite deterſo Sciebā inqͥt futurū ut iſta tonitrua himber ſeq̄retur. Lucii ſyllæ feliciſſi habuiſſet uxorem metella cōiunx palā erat īpudicaet quia nouiſſimi mala nr̄a diſcimus id athenis cantabatur et Sylla ignorabat ſecretaqꝫ domus ſuæ primumhoſtiū cōuitio didicit. G. pompeioMutiā uxorē īpudi quā pōtici ſpadones et mithridaticæ ābiebāt cateruæ euꝫ putarent cæteri ſciētē pati īdicauit ī expeditionecommilito: et uictorē totius orbis triſti nūtio cōſternauit. Marcus cato cēſorius habuituxorē arctoriā Paulaꝫ humili loco natā uinolētā īpotētē et qd̓ nemo poſſitcredere catōni ſuperbā. hæc ideo ne quis putet ſi pauperē duxerit ſatis ſe cōcordiæ prouidiſſe: Philippū regem macedonū cōtra quē Demoſthenis philippicæ tonant ītroeutē ex more cubiculū uxor excluſit irata: quiexcluſſus tacuit et iniuriā ſuā uerſu tragico cōſolatus ēGorgias rhetor libruꝫ pulcherrimū cōcordia græcis īter ſe diſſidētibꝫ recitauit olympiæ cui malāthiuſ inimicus eius hic nobis īqͥt cōcordia p̄cipit ſe et. uxoreꝫ et ācillulaꝫ tres in una domo concordar̄ potuitxmulabatur qͥppe uxor eꝰ ācillulæ pulchritudini et caſtiſſimū uirū quottidiāis iurgiiſ exagitabat totæ curipidistragœdiæ ī mulieres maledicta ſunt. Unde et Permioneloquitur malaꝝ me mulieꝝ deceper conſilia. In lieptivebe ſemibarbara et poſita ī ſolitudine: moris eſt ut nurus ſocrū altera die ollā mutuā poſtulet: illa ſtatī negat. ut ſciat illud uerū terētii cōſulto ābigue ext liQuid hoc ē Oēs ſocrus oderūt nurus? Legimus quē apud romanos nobilē amici arguerēt: quareuxorē formoſā caſtā et diuitē repudiaſſet protēdiſſe pe et dixiſſe eis et hic ſoccus queꝫ cernitis uidetur eſſeuobis nouus et elegās: ſed nemo ſcit p̄ter me ubi memat. Scribit Herodotuſ mulier ueſte deponat uerecūdiam. et nr̄ comicus fortimatū putat qui nūꝙͣ uxo duxerit. Quid referā Paſiphen clytemeſtras et eriphilas: quaꝝ prima deliciis affluens quippe ut regisuxor tauri dr̄ expetiſſe cōcubitus: Alia occidiſſe uirumob amorē adulteri. Tertia prodidiſſe āphiarauꝫ: et ſaluti uiri monile aureū p̄tuliſſe. Quicquid tragœdiæ tumētet domus urbes regnaqꝫ ſubuertit: uxoꝝ pellicūqꝫtētio ē. Armātur parētū in liberos manus nephādx apponūtur xpulæ et ꝑꝑunius mulierculæ raptū europæatqꝫ aſiæ decēnalia bella cōfligūt. quaſdā īpudiataſ aliero nuptiaꝝ die ſtatī nupſiſſe legimus: uterqꝫ rep̄hēdendus maritus et cui cito diſplicuit et cui cito placuitEpicurus uoluptatis aſſertor: quāꝙͣ Getrodorus diſcipuluſ eiꝰ leonciā habuit uxorē raro dicit ſapiēti īeūdacōiugia qꝛ multa īcōmoda cōmixta ſunt nuptiiſ: et quo diuitiæ et honores et corpoꝝ ſanitates: et cætaraidr̄a noīamꝰ: nec bona nec mala ſūt ſꝫ uelut īmeditulliopoīta uſu et euētu uel bona uel mala fiūt. Ita et uxoreſſitas ī bonoꝝ maloꝝqꝫ cōfinio. Graue āt uiro ſapiēti uenir ī dubium. Utrum bonam an malā ducturuſ ſitRidicule Chryſippus ducendā uxorē ſapiēti præcepitne Iouem gamelium et genedilium uiolet. Iſto enimmodo apud latinos ducenda uxor erit quia iouē