LiberOctauus
eo in agere ꝯſtituit. et ſic mouēs primū penetrat mouēsꝓximū ita ꝙ proximū mouens moueat in virtute pͥmimouentis. ⁊ ideo dici poteſt ꝙ celū mouet̉ īꝑatiue a deoſcꝫ a primo motore extra genus. ſed executiue ſiue miniſterialiter a primo motore in genere mouet̉. Ad ſecūdum dd̓m eſt. ꝙ intellectꝰ nō eſt in magnitudine aliquaꝑ extēſionē. ⁊ iō nō eſt in magnitudine eo mō quo accipit hic virtutem eſſe in magnitudine. Nam illa virtusdicitur eſſe in magnitudine que coextendit̉ ip̄i magnitudini Etiam intellectus poſſibilis qui dicitur potentiainfinita reſpectu intelligibiliū eſt potentia paſſiua ⁊ nonactiua de qua hic eſt ad ꝓpoſitū. Alij aūt dicunt ꝙ aliqͣvirtus dicit̉ tripliciter eſſe infinita. vnoº intenſiue ⁊ ſic illa virtus dicit̉ eſſe infinita q̄ habet infinitos gradus intenſionales. et hͦ mō in magnitudine finita nō pōt eē virtus infinita ⁊ hoc mō intelligit̉ ẜm eos dcm̄ Areſto. Secūdo mō extēſiue ⁊ ſic illa virtus dicit̉ infinita q̄ hꝫ infinitos gradus extēſionis. et hoc modo in magnitudine finita nō p̄t eſſe virtus infinita. qꝛ ꝟtus alicuius magnitudinis nō pōt eſſe magis extenſa qͣꝫ ip̄a magnitudo. ⁊ſic bn̄ dicit ph̓s. Tertio mō obiectiue ⁊ hoc duplicitervno mō actiue. et dicit̉ illa virtus eſſe infinita obiectiueactiue q̄ p̄t agere in infinita obiecta. ⁊ hͨ mō ignis d̓r eſſeinfinite virtutis qm̄ p̄t agere in infinita obiecta hoc ē ininfinita ꝯbuſtibilia ſi ſibi apponātur qͣꝫuis ſit in aliqͣ magnitudine finita. Alio mō paſſiue. ⁊ d̓r illa virtus infinita obiectiue paſſiue q̄ pōt in ſe recipere infinita intelligibilia ſil̓r materia. qꝛ pōt in ſe recipere infinitas formas ⁊iſtis vltimis mōis vt ip̄i dicūt nō intelligit̉ dcm̄ ph̓i.Ad tertiū dd̓m ē. ꝙ celū in ꝓpria ꝟtute nō hꝫ potētiā admouendū ꝑ tēpus infinitū. ſed hꝫ potentiam pͥmi motoris rōne cuius ꝓpter infinitā duratiōem motus celi nonarguit̉ infinita virtus eius. ſed ſolū infinita virtus ip̄iusmotoris. et ita etiā hꝫ ſolū ꝟtutē ad durandū ꝑ tēpus infinitū in ꝟtute alterius ſcꝫ pͥmi entis ⁊ nō hꝫ durabilitatem a ſeip̄o. ideo in ip̄o nō eſt ꝟtus infinita. Et ꝙ illudſit de intentōne ph̓i pꝫ. qꝛ ſicut ſe hꝫ pͥmus motor ad motus inferiores. ita ſe habet pͥmū ens ad oīa entia ſequentia ip̄m. qꝛ ẜm areſto. oīa entia dependent ab vno pͥmo.ſꝫ ẜm ip̄m ceſſante primo motu ceſſant oēs inferiores etin ꝟtute eius hn̄t duratōem. ideo ceſſante pͥmo ente auteiꝰ influxū ceſſarēt oīa entia. et ꝑ ꝯn̄s oporteret ꝙ ī virtute eius ſolū habeāt duratōem in eſſe. Ad quartumdd̓m eſt. ꝙ ph̓s hic loquitur de potentia ad operari etnon ad eſſe. modo materia ſolū dicit potentiam ad eſſe.Etiam potentia materie eſt ſolū potentia paſſiua ⁊ nōactiua de qua eſt ad ꝓpoſitum.Tertium dubium elt.An ꝓiecta qn̄ iam diſtant a ꝓijciēte moueant̉ a ꝑtibusmedijs ſucceſſiue motis. ⁊ nō a virtute in ipſis aut ī medio generata. Et videt̉ ꝙ nō. qꝛ ꝑtes aeris aut medijnō mouent ꝓiectū niſi ꝓut ſunt mote a pͥmo ꝓijciēte. igrtur ſi ꝓiectū moueat̉ ab illis ꝑtibus ⁊ nō ab impetu generato ab ip̄o. ſequit̉ ꝙ ceſſante ꝓijciente ꝓiectū nō mōuebit̉. Cōſequētia ptꝫ. qꝛ ille ꝑtes aeris ceſſante ꝓijciente nō amplius mouebunt̉ Scd̓o mediū in quo mouet̉ꝓiectū impedit motū ipſius ꝓiecti. igitur ꝑtes eius nōmouēt ip̄m ꝓiectū. An̄s ꝓbat̉. qꝛ oē reſiſtens ſue diuiſioni impedit trāſitū corꝑis ꝑ ip̄m. ſed mediū eſt reſiſtēsſue diuiſioni. igit̉ Tertio. aer qͥ eſt facilit̓ diuiſibilis nō
p̄t ſuſtinere corꝑa grauia ī ip̄o. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō poſſꝫ moueretalia corꝑa grauia q̄ ſic ꝓijciuntur Quarto ſi ponaturcādela ꝓpe motū lapidis illa candela nō extinguit̉ ⁊ tn̄ ſifieret magnus motus in ꝑtibꝰ aeris ſic ꝙ ꝓiectū moueretur ad motū illaꝝ ꝑtiū oporteret ꝙ candela extingueret̉igit̉ ꝓiectū in diſtantia a ꝓijciente nō mouet̉ in ꝑtibꝰ medij ſucceſſiue motis. ſꝫ oꝫ ꝙ moueat̉ ab īpetu ſibi īpreſſo.Solutio ꝓiecta mouere a virtute ſibi imp̄ſſa aut ip̄i medio dupliciter p̄t intelligi. vno. mō ꝙ in ꝓiecto generet̉ab impetu ſibi īpreſſo ſubiectiue ſicut d̓t buridanꝰ ꝙ actualiter in ip̄o generet̉ q̄dā qͣlitas a qua mouet̉ ꝓiectumqn̄ eſt in aliqͣ diſtantia a ꝓijciente et etiam in ip̄o medioſed hoc nō eſt verū. Nam nullus motus violentus fit apͥncipio intrinſeco et paſſio vim cōferente. motus autemꝓiectionis eſt violentus. igit̉ nō fit a principio intrinſecoet per ꝯſequēs nō fit a tali impetu generato ſubiectiue inꝓiecto. Etiam qꝛ ille īpetus eſſet habitus aut diſpō. qͥaillud ponentes dicunt illū īpetū de prima ſpē qualitatis.ſꝫ neutrū illoꝝ eſt dd̓m igit̉. Non habitus qꝛ tūc ſequeret̉ ꝙ lapis poſſet mouere ſeip̄m ꝑ talem īpetū. qͥa habitus eſt quo hn̄s habitū oꝑat̉ dū vult. Nō diſpō cum expluribꝰ diſponibꝰ generet̉ vnus habitus ſeq̄ret̉ ꝙ ꝑ talēīpetū lapis acqͥrere poſſet vnū habitū quo moueret̉ ſuiſum aut lateralit̓ qd̓ ē ꝯtra ph̓m ſcd̓o ethicorū dicentē. ſilapis milleſies ꝓijceret̉ ſurſum nunqͣꝫ aſſueſceret ad talēmotū nec haberet inclinatōnem ad ip̄m. Secūdo mōpōt intelligi ꝙ ꝓiectū moueat̉ a virtute recepta ī medioaut in ꝓiecto intentionaliter. ⁊ hoc dupliciter. vnoº ꝙ ſimul ⁊ ſemel illa virtus intentionaliter generet̉ in diuerſis ꝑtibꝰ aeris. ſicut dixit plato. ⁊ ꝙ tm̄ ibi eſſet vnū mōuens ſcꝫ primū ꝓijciens qd̓ influeret talem virtutē ꝑtibus ſequētibus et illud dici nō pōt. qm̄ ꝓiectū nō mouetur a ꝟtute ꝓijcientis imp̄ſſa ſil̓ cuilibet ꝑti medij. ſicꝙ primū moues ſꝑ reqͥrat̉ in tali motu. Naꝫ ſic ſequeret̉ꝙ ceſſante primo mouente ꝓiectū nō moueret̉ amplius.qꝛ ceſſarēt oēs alie ꝑtes q̄ nō mouerēt niſi ẜm ꝙ ip̄is influeret̉ ꝟtus a ꝓijciente. ꝯn̄s eſt ꝯtra experiētiā. qm̄ primo ꝓijciente corrupto adhuc ꝓiectū p̄t mouere. Alioᶜp̄t intelligi ꝙ talis ꝟtus generet̉ in diuerſis ꝑtibꝰ aerisſucceſſiue. ſic ꝙ pͥmo moueat̉ vna ꝑs ⁊ deinde illa parsmota mouet aliam. ⁊ ſic deinceps donec ceſſat virtꝰ primi mouentis ſiue impellentis. ⁊ ſic ꝓiectū in diſtātia aꝓijciente mouet̉ a ꝑtibꝰ medij ⁊ a ꝟtute generata ſucceſſiue in ipſis. qꝛ primū mouēs ſicut dictū eſt mouet vnamꝑtem medij et per hoc ꝙ mouet dat ſibi virtutem mouēdi ſequentē et alia aliam ⁊c̄ijs. Ad obiecta in oppoſitum dd̓m eſt ꝑ interemptōem an̄tis qꝛ aliquapars aerꝭmouet inqͣꝫtum mouetur ab alia ꝑte ⁊ nō ꝓijciente ideonon oportet om̄es ꝑtes moueri a proijciente ⁊ ceſſanteꝓijciente tunc ceſſat ꝑs ſibi īmediata moueri ab ip̄o. nōdum tn̄ ceſſat mouere ꝑtem ſequentem qͥa quando iameſt in termino ſui motus adhuc poteſt mouere ꝑtem ſequētem propter inudationem ſuarum ꝑtiū qm̄ non eſtſimile de corporibus ſolidis et fluxibilibusAd ſecūdum dd̓m eſt qͣꝫuis tale mediū quo ad ꝑtesanteriores reſpectu ꝓiecti īpediat motuꝫ eius ẜm ꝙ ſuediuiſioni reſiſtunt notamē ꝑtes ſequentes ꝓiectū ẜm ꝙmote ſunt a ꝓijciente et etiam a natura qꝛ ſequūtur proiectū īmediate ne generet̉ vacuū in loco vn̄ receſſit mouens ip̄m ꝓiectū. Aut dd̓m eſt. ꝙ mediū dupliciter accipit̉. vno mō ẜm ſe ⁊ ſic nō ꝓmouet motū ſed potius impedit motū. Alio mō accipit̉ inqͣꝫtum in ſe recipit vir-