LiberOctauus

potentia finita q̄ eſt in corꝑe finito menſurabit ꝑ equalitatem potentiā finitā corporis infiniti. ſed illud eſt īpoſſibile. vt declaratū eſt ſupra. qꝛ et ſi in corpore minori p̄t eēmaior potentia qͣꝫ in maiori. tn̄ in corpore minori eiuſdemgeneris ſiue ſpēi non poteſt eſſe potentia maior vel equalis ei que eſt in maiori. ſicut in paruo aere nō p̄t eſſe tantavirtus ſicut in magno aere. ergo multo fortius in corpore finito nō p̄t eſſe potentia equalis ei que eſt in corpore īfinito. Ex his pꝫ. ꝙ nō ꝯtingit aliquo mō ꝙ potētia terminata ſiue finita ſit in magnitudine infinita. neqꝫ ꝙ potētia ſit infinita in magnitudine finita¶ De his aūt que ferūtur bene ſe habet dubitare quādam dubitatōnem pͥmū. Si em̄ omneqd̓ mouet̉. mouetur ab aliquo quecūqꝫ nō ipſaſeipſa mouent qūo mouent̉ aliqͣ ꝯtinue nō taugēte eo qd̓ mouet vt proiecta¶ Iſtud eſt ſecūdum capl̓m in quo ph̓us determinat devnitate pͥmi motoris. Et diuiditur iſtud capl̓m in duaspartes. In quarū pͥma mouet incidentaliter vnā queſtionem quā etiam ſoluit. In ſecūda parte ph̓s oſtendit ꝙ ꝑmus motor ſit vnus infatigabilis mouens motu regulari ⁊ vniformi. ⁊ ꝙ nullā habeat magnitudinē ibi ¶ Quoniā aūt) Quātū ergo ad pͥmū querit a quo mouent̉ proiecta. dicens pͥmo ꝙ ipſa nō mouent ſeipſa. qꝛ nō ſunt animata nec mouent̉ a motore extrinſeco. qꝛ mouens extrinſecū ⁊ effectiuū debet eſſe ſimul cū moto. vt dcm̄ eſt in ſeptimo huius. ſed ꝓijciens nō eſt ſimul cū proiecto. ſꝫ oīnoab eo ſeparatū. gͦ proiecta nō mouent̉ a motore extrinſeco¶ Si aūt ſimul mouet ⁊ aliud aliqͥd mouensvt aerem qui motus mouet. Sil̓iter impoſſibile pͥmo nō tangente neqꝫ mouente moueri ſꝫſimul om̄ia moueri ⁊ quieſcere. cū pͥmū mouēsquieſcit. ⁊ ſi facit ſicut lapis vt mouere quodmouet aliud¶ Hic ph̓us remouet quandā falſam ſol̓onem ipſiusPlatōnis. que fuit. ꝙ ꝓijciens ꝓijciendo moueret aeremꝓximū. ⁊ ille aer ꝓximꝰ moueret ꝓiectū vſqꝫ ad finē abſqꝫmotu aeris ꝯſequēter ſe habentis. ſed hoc eſt falſum. qꝛ ſiaer proximus ipſi proijcienti moueret ꝓiectū tm̄. tūc ꝓiectum moueret̉ tm̄ in aere proximo. ⁊ nō in aere ꝯſequenterſe habente ad ipſum qd̓ falſum eſt. Et ſi dicatur ꝙ in talimotu nō eſt niſi vnū pͥmū mouens. ſed eſt ⁊ aliud mouēsa pͥmo mouente. ſicut aer qui mouet̉ a manu ⁊ chorda etmouet lapidem aūt ſagittā ꝓiectam. tūc adhuc videt̉ ſeqͥimpoſſibile. qꝛ in ſeptimo huius determinatū eſt ꝙ quando pͥmū mouens qd̓ nō ꝯtingit motū nō mouet. tūc nonꝯtingit moueri ab aliquo ſecūdoꝝ mouentiuꝫ. ſed potiusẜm ea que ſunt determinata cōtingit ſimul om̄ia moueripͥmo mouente aūt ſimul om̄ia quieſcere cuꝫ pͥmū mouēsquieſcit. aut etiā ſi facit lapis dictus magnes mouere qd̓mouet. tūc clare videt̉ ꝙ pͥmo nō mouente nihil mouet ſecūdoꝝ mouentiū. qꝛ licꝫ lapis magnes moueat acuꝫ autaliud ferrum ⁊ aliud motū a magnete moueat aliud. tamen ſubtracto magnete pͥmo lapide a pͥmo ferro motoper lapidem. ferrū qd̓ ſecūdo mouet nō mouebit. ⁊ ſic adhuc ſeqͥtur ꝙ pͥmo nō mouente nō manebit motus ꝓiectionis ⁊ vniuerſaliter om̄is expulſionis. et illud videt̉ manifeſte. qꝛ manu quieſcente ⁊ chorda arcus ſtante adhuc

mouetur lapis aut ſagitta. Et ex hoc videt̉ adhuc ꝙ adhoc ꝙ ſit motus ꝯtinuus nō oportet motorē ꝯtinue mōuere. ⁊ per ꝯſeques doctrina in ſeptimo phyſicorū habitanulla eſſet ⁊ vana. vt apparet.¶ Neceſſe autē hoc qͥdem dicere ꝙ primū mouens facit poſſibile ⁊ mouere aut aerem huiuſmodi aūt aquā. aut aliud aliquid tale quod aptum natum eſt mouere ⁊ moueri. ſed nō ſimulpauſat mouens ⁊ qd̓ mouet̉. Sed qd̓ mouet̉quidem ſimul. cū mouens quieuit mouens adhūc eſt. vn̄ mouetur cū alio habituꝫ. et in hoceadem rō eſt. pauſat aūt cum minor fuerit virtus mouendi in habito. Tandem aūt quieſcitcum nō amplius faciat qd̓ pͥus mouens ſꝫ motum ſolū Hec aūt neceſſe eſt ſimul pauſare hocquidem mouens. hoc quidem autem motumet totum motum¶ Hic ph̓s ponit verā ſolutōem queſtionis mote dicēsꝙ motus ꝓiectiōis nō ſit ꝯtinuus. ex eo ꝙ mouens pͥmūin illo motu non ꝯtinue mouet. ẜm veritatem em̄ motusꝓiectionis fit hoc mō. ꝙ pͥmū mouens nō ꝯtinue vſqꝫ adterminū motus mouet. ſed ſuam virtutem ⁊ robur motu ſuo agit in hoc qd̓ eſt poſſibile ſuſcipere vim ⁊ robur ſuum. ⁊ hoc in quod agit eam eſt aer aut aqua aut aliquidtalium qd̓ aptū natum eſt de facili moueri ⁊ mouere ſicutnubes aut nebula aut cetera corpora que media ſunt īteraerem ⁊ aquam. Et d̓t dn̄s Albertus. ꝙ motus ꝓiectorum fit in illis potius qͣꝫ in alijs ꝓpter tria que maxime aqͣet aer in ſe ipſis habent. quoꝝ primū eſt ꝙ nullius ſunt figure terminate. qꝛ ꝑ hoc ſunt om̄is figure ſuſceptibilia. ⁊tūc nccārio erūt humida. ſicut aqua ⁊ aer. Secūduꝫ eſt ꝙtalia ſunt quoꝝ vna parte mota nō neceſſe eſt aliā parteꝫmoueri. ⁊ hoc habent iſta corpora inquātum ſunt ſpūaliaſic em̄ accidūt corpori qd̓ proijcit̉ in ipſa. ⁊ tūc vna ꝑs inundat ſupra aliam ⁊ expellit vna aliam donec ceſſet violētia. vt videtur manifeſte in lapide ꝓiecto in aquaꝫ qui circulū aque a ſe expulſe facit. ⁊ ille alium maiorem. ⁊ ſic circuli creſcūt donec deficit violētia. Et ꝙ aer ⁊ aqua cedūtcorpori in ſe proiecto hoc habent inqͣꝫtum corpus. qꝛ duocorpora nō poſſunt eſſe in eodem loco. Et ꝙ pars mūdatſupra partem ⁊ nō extendit eam ꝯtinue. hoc eſt inqͣꝫtumeſt ſpūale corpus aliquo modo. qꝛ ſi eſſet terminatū parsextenderet partē vſqꝫ ad circūferentiam vltimam celi. ettunc tumultuaret celū ad iactuꝫ lapidis mnaerē aūt aquāſed hoc eſt incōueniens. ⁊ ideo pars ſtat ſupra partē ⁊ ceſſat motus. Tercium eſt vicinitas talium corporū ad materiam ex qua vicinitate omnes motus de facili recipiuntEt ideo concedendū eſt ꝙ proiecta mouentur ab aliquoextrinſeco ſibi. ſed tamen non ſimul pauſant ſecūdū ⁊ tercium mouens pauſante pͥmo mouente. Cuius eſt exēpluꝫin circulis in aqua. Nam lapide proiecto in aquam ſtantem adhuc circulus vnus mouetur ad ſecūdum circuluꝫet ſic deinceps. ⁊ ſic id qd̓ mouetur eſt mouens ꝯſequētercum pͥmū mouens quieſcit in om̄i tali motu. ⁊ ideo in talibꝰ habitum qd̓ eſt ꝯueniens primū motū mouetur ab ipſo. ⁊ in hoc ſecūdo mouente eſt eadem rō. qꝛ illud ꝯſequēter mouet terciū mouens ⁊ terciū ꝯſequenter quartuꝫ et