Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberOctauus

tunc ſequeret̉ graue prohibitū maneret ſurſuꝫ qd̓eſt impoſſibile. qꝛ lapis ſurſum ꝓiectus anteqͣꝫ deſcēderet in pūcto reflexionis quieſceret et tn̄ ibi nullū eſſethibens Tertio qꝛ ſi ponat̉ molaris cadat deorſuꝫet muſca moueat̉ ſurſum et obuiat molari tūc̄ in punctoreflexionis muſca qͥeſcit. qꝛ ſi muſca quieſcat ſuſtinebit molarem ſurſum et prohibebit motū eius qd̓ eſt impoſſibile. igitur oportet ſꝑ mobile ī pūcto reflexionisquieſcere Quarto pila ꝓiecta ad parietem reſilit ſinequiete igitur. Solutio qꝛ ſi alias motus rectuspoſſet perpetuari et continuari aut hoc eſſet quia fieretſupͣ magnitudinem rectam infinitā aut finitam pluriesper reiteratōnem. neutrū aūt illorum eſt dd̓m. igit̉ Nonprimuꝫ. qꝛ nulla eſt magnitudo infinita. vt patuit tertiohuius. ſcd̓m qꝛ motus reflexionis poſſunt interſe ꝯtinuari nec facere vnū motū. igitur illo motꝰ recti pn̄t ad inuicē ꝯtinuari Ad obiecta in oppoſitūAd primū dd̓m eſt. eſt ſil̓e de motu circulari demotu recto. Nam motus circularis reiterari pōt ſupraeandē magnitudinē ſine reflexione in illa eſt ſemꝑquies media et diſcōtinuatio motuū. Ad ſcd̓m dd̓mē interemptōeꝫ ſecūde ꝯn̄e. qꝛ qn̄ in motu violēto graue detinet̉ ſurſum tūc ibi eſt impediēs ſcꝫ ꝟtus mouentis violente que eſt adhuc equalis in reſiſtēdo vt virtusnature ipſius mobilis. ideo mobile mouet̉. Nam aportione equalitatis nulla eſt actio. Unde in tali motuviolento virtus mouentis violenter excedit ꝟtutē mobilis et tūc mouet. diminuit̉ cōtinue efficit̉ ſibi equālis tūc amplius mouet ſꝫ īpedit motū alteriꝰ et tūcefficit̉ minor et ſic natura mobilis mouet iterū ip̄m mobile Et ſi tūc querat̉. ſi lapis ſurſum ꝓijciatur. an qͥeſcat ſurſum ante reditū Et videt̉. qm̄ eſt aliqua quietis lapidis ſic proiecti. Et ſi dicatur eius ſitaliqua cauſa. arguit̉ non Nam aut illa eſt ꝓijciensaut natura ꝓiecti. neutrū illorū eſt dd̓m. ꝓijciens qͥamouet ſurſum. non natura ꝓiecti. qꝛ illa mouet deorſuꝫAd hoc dd̓m eſt. nec ꝓijciens eſt cauſa quietꝭ necnatura ꝓiecti. ſed adequatio ꝟtutū ſcꝫ ip̄ius ꝓijciētis etnature ꝓiecti. Unde graue proiectū ſurſum habet ſe intriplici diſpōe. primo ẜm dn̄atur virtus ꝓijcientis ſupra natura ꝓiecti. et ſic in eo eſt motus ſurſum. Secūdo qn̄ ceſſat illa virtus ꝓijcientis ſupra naturā proiectinec tn̄ ꝓiectū ꝑfecte accepit ꝯditōem ſue ꝓprie nature etſic eſt quies lapidis ſurſum. qꝛ nec excedit virtus ꝓijciētis lapidē nec adhuc lapis accepit cōditōem ſue ꝓprie nature. et ſic nec eſt motus ſurſum nec deorſum. Tertio qn̄natura lapidis vincit virtutem ꝓijcientis. ſic ē motusdeorſum ẜm naturā lapidis Ex quibus patꝫ. adequatio virtutū ſcꝫ ip̄ius ꝓijcientis et ꝓiecti eſt caquietis ſurſum Ad tertiū dd̓m eſt. illo caſupoſito muſca in illo pūcto reflectōnis quieſcit motu per ſe et ꝓprio.nec tn̄ ſequit̉ molaris ibi quieſcat qꝛ muſca mouet̉accn̄s ad motū molaris et non motu proprio. vn̄ eſtincōueniens idem ẜm eundē motū moueat̉ accn̄stn̄ ſe quieſcat. vt in naui mota. et inter illos duosmotus per ſe ip̄ius muſce eſt quies intermedia. et tp̄usmēſurans illam quietē. Et ſil̓r ſi faba fuerit ꝓiecta in occurſum lapidis molaris interuenit quies. nec tn̄ ex hocoportet fabā ſuſtentare molarem īmo anteqͣꝫ tangatlarē faba quieſcit. qꝛ in deſcenſu molaris multus aer colligit̉ et ſpiſſatur circa lapidē deſcendētē et in illo aere ſpiſſato quieſcit faba. De ſagitta etiā ꝓiecta verſus lapi-

dem cadentē poteſt dici quieſcit. qm̄ facit effectū realēcauādo lapidē ſi fuerit acuta. In hoc videtur eſſe drn̄a.qꝛ faba quieſcit anteqͣꝫ tangit lapidē molarē: qꝛ p̄tpter magnū impetū aeris ꝑtingere ad molarem. ſꝫ ſagitta emiſſa ab arcū quieſcit poſtqͣꝫ molarem tetigit. qꝛ mouet̉ ab arcu magna violentia et hoc ſi ſit acuta Autdd̓m eſt. eſt duplex reflectio alicuius corꝑis. q̄daꝫ eſt ſe qn̄ ſcꝫ corpus hꝫ reflexionē gr̄a ſuijp̄ius et gratiaalterius. ſicut lapis ſurſum proiectus reflectit̉ gr̄a ſui etnon gratia alterius corꝑis aduenientis ſiue ei occurrētꝭet in tali reflexione neceſſe eſt interuenire quietē Alia eſtreflexio que fit ꝓpter aliqd̓ aliud mobile qd̓ facit alteruꝫredire motu reflexionis. ſic faba ꝓiecta in occurſum lapidis deſcēdit ꝓpter lapidē cadentē ſil̓r muſca aūt aliqͦd hmōi Ad qͣrtū dd̓m eſt. qͣꝫuis pila ſic ꝓiecta nonquieſcit in pūcto reflexionis quietē ad ſenſuꝫ ꝑceptibiliquieſcit tn̄ vtiqꝫ quiete ꝑceptibili intellectū Et ſignūhuius eſt. qꝛ ſipila fuerit maculata maculat pariētē. ſedmanifeſtū eſt maculatio p̄t fieri in inſtanti Seddiceres. ſi poſſꝫ quies illa ꝑcipi ſenſu. igitur nec intellectu. qꝛ nihil ē in intellectu quin pͥus fuit in ſenſu Adhoc dd̓m eſt. licet p̄t ꝑcipi ab intellectu ad ſenſum reflexo. pōt tn̄ vtiqꝫ rōne oſtēdi apud intellectum ſicut intextu diffuſe eſt oſtenſum. Eſt tn̄ notandū ſi muſcaaſcenderet lanceam rectam poſtea alius verteret lāceā talis motus eſt reflexus qm̄ ad motum reflexū requirit̉ fiat reditus per idē ſpaciū a quo fuit exitus .ſ.muſca reuertit̉ iuxta hypoteſim idē ſpaciū. qꝛ aſcēdit aliā ꝑtem ſpacij et ideo etiam eſt vnus motus.Quartum dubiumAn ad ꝓbādū motꝰ reflexus ſit ꝯtinuꝰ ſuꝑ aliqd̓ſpaciū reqͥrat̉ vera ꝯtrarietas Soª venerabilis do. al. qꝛ ad verā ꝯtrarietatē duo requirunt̉. primū eſtmotus ſint cōtrarij. Scd̓m eſt. corꝑa mota ſint diſtincta ꝯtrarijs qualitatibꝰ. ſꝫ ſufficit ꝓpoſito motus ſeinuicem ſiſtant in vno mobili ſuccedentes in diuerſis mobilibꝰ ſibi directe obuiantes. etiam ſi corpora ſint contraria. qꝛ illo habito habetur ille effectus eſt poſſeſimul eſſe ẜm vnū ꝯtinuū tp̄s. et vnū eſſe in vno ſubiecto ita fiat interruptio illū effectū ꝓbatur motꝰ reflexos eſſe ꝯtinuos ẜm tempus.Quintum dubium eli.Quis d̓r motus mixtus. Soº al. motus d̓r dupl̓rmixtus. vnoº d̓r mixtus eſt in linea giratiua finē velprincipiū copulat. aut in linea curua. illa formaliter ꝯponit̉ ex recto et circulari Rectū em̄ hꝫ linea curua formaliter per hoc eſt terminata pūctis. Formaaūt circuli hꝫ in hoc habet ꝯuexum ꝯcauū ſicut oēsarcus circuli. qꝛ illa ſunt de rōne circuli. ſic talis motꝰeſt rectus. ẜm ꝑtem rectā. circularis ẜm ꝑtem curuam.Alio d̓r motus mixtꝰ pōt eſſe in circulo vel rectomixtus decirculari et recto. ita vnꝰ ſit vincens et aliꝰvictus et alius ſit in potentia et tūc illa mixtura ſꝑcedit. qꝛ neceſſariū eſt om̄e quod eſt potentia exeat aliquādo in actum. iſta aūt potentia nunqͣꝫ pōt ꝓcedere inactū et ſic eſt motus victus ſed vincens.CSextum dubium ſ.