Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicoꝝAreſtotelis

Maior eſt ph̓i ſexto phyſicoꝝ dicentis. ꝙ cōtinua ſuntquorū vltima ſunt vnum. illa aūt q̄ ſunt ſpecie differētianon poſſunt habere vnū et idem vltimū. igit̉ motus ꝯtrarij nō poſſunt adinuicē cōtinuari Qinor patet Nā idēnō ꝯtrariat̉ ſibijp̄i. motꝰ circularꝭ eſt ab eodē ad idē. igit̉motus celi non hꝫ ꝯtrariū. vt patebit latius primo celi.Etiaꝫ diſtantia cōtrariorū mēſurat̉ linea recta. igit̉ nonpōt motus circularis habere ꝯtrariū qꝛ talis motus nōfit ſupra lineā rectā ſed circularem Cōcluſio eſt ph̓i intextu et ſequitur ex premiſſis.Ad obiecta īoppoſitūAd primū dd̓m eſt ꝙ aliquē motū eſſe finitū tripliciterintelligi p̄t. vnoº ex ꝑte ſubiecti. qꝛ ſcꝫ eſt in ſubiecto finito. ⁊ ſic oīs motus eſt finitus. eo ꝙ nulla eſt magnitudo infinita. Alioº p̄t intelligi ex ꝑte termini ad queꝫ. qͥaſcꝫ hꝫ terminū ad quē determinate eſſentie ⁊ determinate ſpēi. ⁊ ſic oīs motus eſt finitus. et ſic etiā motꝰ circularis hꝫ terminū qui eſt vbi Tertio mō intelligitur motūeſſe finitū duratōe ⁊ ſic motꝰ circularis nō eſt finitus ſꝫꝑpetuus ẜm ꝯtinuatōem nulli tꝑi deficiens. Sꝫ diceres. ſi motus circularis eſſet perpetuus aut infinitushoc eſſet ꝑ reiterationem. talis aūt impedit motus perpetuitatem vt dicit phyloſophus in textu Ad hoc dicendum eſt. ꝙ qͣꝫuis in linea recta reiteratio perpetuitatem impediat. ex eo ꝙ ſit ꝑ eandē viā. nequaqͣꝫ tn̄ ī lineacirculari cū non ſit ꝑ eandē viā Eſt tamē notandū ꝙ motus circularis duobꝰ modis accipit̉. vnoº ẜm ſuā totalitateꝫ. et ſic eſt vnus motus numero. ſicut qd̓libet ꝯtinuūd̓r vnū nūero inqͣꝫtum eſt indiuiſum in ꝯtinuitatis forma. Alio mō accipit̉ ẜm diuerſas et ꝑtiales reuolutiones et ſic differūt a ſeinuicē nūero potentiali. qͥa nō hn̄tdiſtinctōem actualē ad īuicē ſicut ī ſil̓i d̓r ꝙ lignū bipedale eſt vnū nūero actuali ſꝫ nō nūero potētiali. eo ꝙ ī duasꝑtes eſt diuiſibile. et prima pars eius nō eſt ſecūda licetactu ſtent ſub vna forma vnius ꝯtinui. Etiaꝫ licet q̄libet ꝑticularis circulatio ſit finita. eo ꝙ fit in tempore determinato. totus tn̄ motus celi ex oībꝰ circulationibꝰ eſtcontinuus et perpetuus et non fit in determinato tꝑe ſꝫinfinito et ꝑpetuo. Ad ſecūda ꝓbatōnem dd̓m eſt. ꝙmotus et mobile eodē modo ſe habent ad eſſe finitū etad eſſe infinitū ẜm qͣꝫtitatem extenſionis in ſubiecto cuꝫvtrūqꝫ ſic ꝯſideratū ſit finitū. ſꝫ duratiōe īfinitū qm̄ mōtus circularis durat ī īfinitū cū ſuo mobili et ſic licet mobile ſuū ſit finitū ẜm terminos ſue qͣꝫtitatis. ip̄m tn̄ mouet̉ motu infinito ẜm duratōem motus circularis Adtertiā ꝓbatōem dd̓m negando ꝙ habeat pͥncipiū et finēẜm actū. qꝛ ꝓprie loquēdo nō habet principiū neqꝫ fineꝫex eo ꝙ in illo motu nō eſt ꝓprie aſſignare pͥncipiū et fineſed dūtaxat ẜm ſil̓itudinē Ad ſecūdū patuit ex dictisAut dd̓m eſt ꝙ terminꝰ accipit̉ duobꝰ modis. vno mōꝓ termīo ſpecificante. ⁊ ſic̄ oīs motus hꝫ terminū. qꝛ eſtin aliquo predicamēto et in illa ſpē p̄dicamēti ẜm ſe autreductiue ⁊ illo modo terminꝰ circularis motus eſt vbiſicut cuiuſlibet alterius motꝰ localis. Alio mō capit̉ terminus ꝓ termīo durationis. ⁊ ſic motus circularis nonhabet terminū. qꝛ durat ꝑ infinitū tp̄s ⁊ ſic nō eſt terminus duratōis ip̄ius motus circularis ẜm ſnīam areſto.Ad tertiū dd̓m. ꝙ qͣꝫuis in generatiōis motu īueniat̉ꝑpetuitas ſuppoſita eternitatē mūdi nō tn̄ īuenit̉ ibi ꝯtinuitas ſimpliciter ex eo ꝙ in ꝯtinuitate requirit̉ vnitas

mobilis et ꝯtinuitas tꝑis circa eūdem motū ſꝫ in motugeneratōnis nō eſt vnius generatio ſꝫ pluriū. nec in corrūptione eſt vnius corruptio. ſed eſt vnus motꝰ nūerocircularis in celo. Ad quartum dd̓m eſt. ꝙ nō eſt ſil̓ede reflectōe et circulatōe qm̄ reflexio eſt ab vno in aliudet non ꝯtinue. circulatio aūt eſt ab eodē in idē ꝯtinue. etper ꝯſequēs vnus motus Ad quintū dd̓m eſt. qͣꝫuislinea recta in eē linee ſit ſimplicior circulari. nō tn̄ motusrectus eſt ſimplicior motu circulari. qͥa motꝰ circulariscopulat finē principio eo ꝙ eſt ab eodē ad idem. ſꝫ motꝰrectus hꝫ diuerſa actu finē et principiū. ſicut multotiēsſupra dictū eſt. Etiam magnitudo circularis ſimpliciter ꝑfectior eſt magnitudine recta. qm̄ magnitudo circularis exſe habet ſuum ꝯplementū. eo ꝙ ſibi non pōt fieriadditio. magnitudo vero recta ex quo non habet ſuumcomplementum ei poteſt fieri additio. Sed diceresprotrahatur linea recta ab oriente vſqꝫ ad occidens ei nōpoteſt aliquid addi igitur. Ad hoc dd̓m eſt ꝙ licettali magnitudini de facto non poterit fieri additio ꝓptertotius vniuerſi finitatē. tn̄ qͣntū eſt ex natura illius magnitudinis bn̄ p̄t fieri additioIncidunt dubia quoꝝPrimū eſt. An motus circularis ſit vnꝰ. Et videt̉ꝙ nō. nā in motu circulari ſunt plures circulatōnes. ſedplures circulatōes nō ſunt vna circulatio. igit̉ motꝰ circularis nō eſt vnus Soº ꝙ ſic vt ptꝫ per ph̓m in tex.Et ad obiectū in oppoſitū eſt dd̓m. qͣꝫuis in motu circulari ſint plures circulatōes. ex oībꝰ tn̄ illis p̄t fieri vnusꝯtinuus motus id eſt nō interruptus quiete media qm̄ille ꝑticulares circulatōnes pn̄t inter ſe ꝯtinuari et facere vnū totū in nūero qꝛ termini eorū nō ſunt cōtrarij. ſecus aūt eſt de alijs motibus.Setudum dubium eſt.An in motu circulari ſit principiū et finis. Et videturꝙ ſic qm̄ oriens eſt principiū motus celi et occidēs eſt finis motus celi Soꝰ ph̓i ꝙ nō in hoc differēs a moturecto Et ad obiectū in oppoſitū dd̓m eſt. ꝙ motꝰ circularis dupliciter pōt capi. Uno mō ẜm ſe ſiue ex partemobilis et ſic̄ in motu circulari nec̄ eſt principiū nec mediū nec finis. Alio mō pōt capi ẜm ordinē ad influentiāip̄ius mouentis ſcꝫ aīe nobilis. et ſic̄ in celo eſt principiūmotus qm̄ aīa nobilis eſt definitiue in loco et in illo incipit influere ſuā virtutē. et ſic in motu circulari pōt eē pͥncipiū et finis. In linea vero recta ſumitur principiū ⁊ finis etiam ẜm ordinē ad lineamTertium dubium eſt.An motus localis rectus poſſet eſſe ꝯtinuus ⁊ ꝑpetuꝰEt videtur ꝙ ſic. qꝛ motus circularis pōt eſſe ꝯtinuꝰ etꝑpetuus. igitur motus rectus. Cōſequētia ptꝫ. qm̄ mōtus circularis nō eſt ꝯtinuꝰ et ꝑpetuꝰ niſi ẜm ꝙ fiat reiterando mobile ſupra idem ſpacium. ſed motus rectuspoteſt etiam fieri reiterādo ipſum ſupra magnitudinemigit̉ motus recti poſſunt ad inuicē cōtinuari. et per cōſequēs motus rectus erit perpetuus et cōtinuus Secundo ſic. Si motus rectus non poſſet continuari hoceſſet ideo. quia neceſſe eſt mobile in puncto reflexionisquieſcere. vt arguit phyloſophus. ſed hoc non. Namſi mobile in puncto reflexionis neceſſario quieſceret.