Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotelis.

aliquis poſſet dubitare. An vnius ⁊ eiuſdē chorde ſitvnus et ideꝫ ſonus ſꝑ aut ſit ſꝑ alius eodē mō ſe habētemouēte ſiue ꝑcutiente chordā. qꝛ ꝯſtat ꝙ cum ꝑcutiturvna et eadē nūero in monocordo chorda. ꝙ ip̄a ſonandodat ictum ad vtrūqꝫ latus hoc eſt a dextris ⁊ a ſiniſtrisqn̄ vno mō eſt tenſa ⁊ tunc propter vnū ꝑcutiens ⁊ vnūꝑcuſſum p̄t dubitari vtrū vnus ſit ſonus. et manifeſtumeſt ꝙ nō eſt vnus. ſed potius ictus erant ꝯtinui ī tꝑe ſiꝑcutiens chordā ꝯtinue ꝑcutiat ⁊ nihil interponat. Ethuis adaptatio ē ad ꝓpoſitū. qꝛ materia q̄ eſt vna ꝯtrariorū. eſt ſicut chorda ꝑcuſſa ⁊ allatio generātis in obliocirculo eſt ſicut ꝯtinue ꝑcutiens ⁊ de tꝑe nihil interponens. Et viciſſitudo materie inter ꝯtraria eſt ſicut iciſoni datus ex motu a dextris et a ſiniſtrꝭ. ⁊ ideo licꝫ motus talis nō ſit idem nūero. tn̄ tota natura eſt ſicut monocordus vnicus muſici ꝑcuſſus ꝯtinue et cantus ē idēeo ꝙ generatio vnius eſt corruptio alterius et ecōuerſo.ſed tn̄ qͥcqͥd de iſto motū ſit qui eſt inter ꝯtraria. nihil tn̄ꝓhibet quin ſit alius quidā motus qͥ nō eſt inter ꝯtraria. ſꝫ ab eodē ad idē qui eſt vnꝰ et idē nūero exiſtens ꝑpetuus qui eſt ſicut manus ꝯtinue ꝑcutiens monochordum. et hoc erit manifeſtū magis ex his q̄ poſterius ineodem libro erūt conſideranda.Moueri aūt qd̓ nō mouet̉ nullū incōueniens eſt. Si aliqn̄ quidē ſit extrinſecus mouēsaliqn̄ aūt nō. Hoc tn̄ qualiter vtiqꝫ erit inquirendū. Dico aūt vt et idem ab eodē motiuo exiſtente aliqn̄ qͥdem moueri aliqn̄ aūt nō Nihilem̄ aliud dubitat hoc dicens qua propter quidem nō ſemper alia quideꝫ quieſcūt eoꝝ q̄ ſuntalia vero mouentur. Hic ph̓s ſoluit ſcd̓am rōem dicens ꝙ nullū eſt incōueniens ꝙ aliqͥd moueat̉. qd̓ an̄ nō mouebat̉. qꝛ inter eaq̄ mouētur q̄dā mouent̉ a motore extrinſeco. ⁊ q̄dā mouentur a motore intrinſeco Q āt illa q̄ mouent̉ a motore extrinſeco nō moueantur cā eſt triplex .ſ. abſentia motoris. aut diſtantia eius ab ipſo mobili. aut pn̄tia impedimentimotꝰ in motore. aut īmobili. aut in vtroqꝫ ip̄oꝝet oppoſitis de cauſis illa mouentur. ⁊ hoc mō mouent̉naturalia poſtqͣꝫ prius nō mouebant̉. qͥa oīa mouentura generante p̄ſente et nō diſtante. aut per accn̄s a remouente ꝓhibes ſicut mouentur oīa corꝑa ſimplicia q̄ ſuntelemēta ⁊ q̄dā etiā ꝯmixta q̄ nō ſunt aīata. ſicut lapideset metalla et oīa iſta habent motores extrinſecos Qotor em̄ extrinſecus nō mouet niſi motus ab alio. et ideoſi oīa eſſent talia. tunc eſſet ꝓceſſus in infinitū. et ergo oꝫꝙ ſtet̉ in aliqͦ pͥmo motore qͥmouet ſeip̄m ⁊ non mouerab aliqua ꝟtute extrinſeca. Paturalia vero que mouentur a motore extrinſeco nō mouent̉ niſi p̄cedat alius mōtus motū eoꝝ. et ſic̄ nō hꝫ inſtantiam hoc qd̓ dictū eſt. ſimotus incepiſſet abſolute ꝙ motus eſſet an primū motum hec em̄ oīa mouentur a generantibꝰ aut remouentibus impedimēta motum ꝓhibentia ⁊ illa generantia ⁊remouētia impedimēta etiā remouent̉ et tadē ſtat illudin pͥmo motu qui acceſſu et receſſu mouet oīa hmōi Etph̓s in textu mouet vnā queſtionē et eſt iſta. Si primꝰmotor ſit ille cuius motus eſt ꝑpetuus ⁊ ip̄e mouet oēsmotores extrinſecos motu ſuo quare aliqͥd taliū motorum a motore extrinſeco mouet̉ qn̄qꝫ ⁊ quieſcit qn̄qꝫ cū

tn̄ motor primus qui mouet oēs illos motores ſempermoueat. Ad hoc d̓t ph̓s ꝙ hec rō nihil facit cōtra illosqui dicunt motum primum eſſe perpetuum. ſed potiusinuenit vnam cōmunem dubitatōnem dicentibꝰ motuꝫeſſe ꝑpetuum et non eſſe perpetuum que cōmunis dubitatio eſt. quare q̄dā ſꝑ mouentur ſicut corꝑa celeſtia ⁊ q̄dam ſꝑ quieſcūt. vt centrū totius ſphere qd̓ eſt terra etquedam aliquādo mouent̉ ⁊ aliqͥn quieſcūt ſicut intermedia inter celū et terrā ⁊ de his patebit ratio inferiusMaxime aūt vtiqꝫ videbitur tertiū haberedubitatōnem qd̓ fit cū nō inſit prius motus ꝙaccidēs eſt in aīatis. Quieſcēs aūt prius poſthoc vadit mouente exteriorū nullo ſicut videt̉Hoc aūt falſum eſt. Cōſpicimus em̄ ſꝑ aliqͥdmotū in animali naturaliū Huius aūt motusnō aīal cauſa eſt ſꝫ ꝯtinens forſitā. ip̄m aūt dicimus ip̄m mouere ſe nō ẜm oēm motuꝫ. ſꝫ ẜmlocū nihil igit̉ ꝓhibet Magis aūt fortaſſis neceſſariū eſt in corꝑe multos fieri motus a cōtinente. Horū aūt quoſdam intellectū aut appetitū mouere Illum aūt totum iam aīal mouere. quale ꝯtingit circa ſomnos. Senſibilis quidem em̄ cū neqꝫ vnus inſit motus. in exiſtentetn̄ aliquo ſurgūt aīalia iterū Sed nāqꝫ manifeſtū erit et de his ex ſequētibus. Hic ph̓s ſoluit tertiā rōem q̄ eſt de aīatis que maxime videt̉ habere dubitatōem in qua quidē rōe dictū fuitꝙ aīal aliqn̄ de nouo moueatur abſqꝫ eo ꝙ ſit motuꝫ abextrinſeco inqͣꝫtum oculariter videt̉ ꝙ aīal quieſcēs pͥuspoſt hoc vadit ita ꝙ nihil exterius videt̉ ip̄m mouere.Sed ph̓s hoc dicit eſſe falſum qꝛ in ꝑuo mūdo nō incipit motus niſi etiā p̄cedat motus alius. qꝛ cōſtat ꝙ aīalſꝑ ab aliquo moueat̉ qꝛ calor naturalis ſꝑ agit viuēte aīali. ⁊ calore naturali amplius nō agente inducit̉ mors Calor aūt ille multarū indigentiarū cauſa eſt. vti famis ſitis ⁊ loci calidioris et fridioris motus vel quietis vel fomentoꝝ vel extinguentiū vel refrigerātiū ip̄m. et ille indigentie mouēt phātaſiā et appetitū aīalis. ⁊ ille appetitus mouet vlterius aīal vt moueat̉ ẜm locū. iō falſum eſtꝙ aīal nō habeat motorē extrinſecū qͥ moueat ip̄m Mouet̉ āt aīal ab aere ip̄m ꝯtinente in quo fiūt oēs qͣlitatesceleſtiū corporū ⁊ aliorū ꝯtingentiū aīal ⁊ aer ſic alteratus alterat corpꝰ aīalis ⁊ ille alteratōnes mouent appetitum in aīali. ⁊ intellectū practicū in hoīe. Sed verū eſtꝙmotus illiꝰ quo mouet̉ aīal a calore naturali vel a circūdante aere nō eſt cauſa ip̄m aīal ſed potius motū eſt abip̄o. ⁊ cōtinens vel aer eſt cauſa motus illius. ſed tn̄ aīalcū ſic motū illo motu tūc vlterius mouet̉ ab appetitu admotū ꝓgreſſiuū ẜm locū. Sed diceres ſuꝑius dictū eſt.ꝙ aīal intra ſe habet principiū ſui motꝰ qd̓ eſt aīa. igiturnō mouet̉ aīal ab aliquo extrinſeco Ad quod reſpondetph̓s ꝙ aīal non mouet ſeip̄m motore ſibi intrinſeco ẜmomnem motum. ſed tātū ẜm motum qui eſt ẜm locum.et igitur nihil prohibet cum dicitur animal mouetur aſeipſo ẜm locum quin moueatur multis modis ab extrinſeco circundante aere. ſed potius motū eſt ab ipſiset continens. aut aer eſt cauſa motꝰ illius Sed cum mō