OctauusLibel

riti. ⁊ ſic mūdus incepit in nūc initiante qd̓ non hꝫ ante ſetempus. Et ſic d̓t do. Al. ꝙ veritas in hac materia eſt ꝙoīa ſunt ſimul creata. ⁊ ꝙ tp̄s coeuū eſt celo ⁊ eius motuiet a motu celi fit motus materie actiuoꝝ ⁊ paſſiuoꝝ q̄ ſigenerabilia ⁊ corruptibilia. ⁊ hanc ſententiā ꝯfirmāt multi peripatetici. ¶ Sed diceret aliqͥs. ſi eſſet pͥmū nūc. tuncante hoc nihil eſſet. ſed ante d̓t tp̄s. gͦ ante pͥmū nūc eſt tēpus. Ad hoc dd̓m eſt. ꝙ ante accipit̉ dupl̓r. Uno mō affirmatiue. ⁊ ſic ẜcat tp̄s. ſicut d̓r iohānes venit ad domūante petrū. hoc eſt in tꝑe ante petrū. ⁊ ſic pͥmū nūc inceptionis mūdi ⁊ tꝑis nō definit̉ ꝑ ante. Alio mō accipit̉ negatiue ẜm ꝙ negat tp̄s. ⁊ ſic ponit̉ ante in definitōe pͥmi nūcqd̓ eſt initiū totius tꝑis. ¶ Concl̓o ſeqͥtur ex p̄miſſis. ꝓcedit em̄ ph̓us ex pͥncipijs nature. ⁊ illo mō mūdus in eēnō ꝓceſſit. ſed quodā altiori mō ex ſimplici oꝑatiōe pͥmecauſe q̄ ineſſe ꝯſtituit nō ſolū rem ipſam. ſed etiā rei pͥncipia. quare d̓t rabi moyſes ꝙ cauſa erroris quorūdā ph̓oruꝫ circa inceptiōeꝫ mūdi fuit qͥ idē iudicabat de mō inceptionis quo pͥncipia exiūt in eſſe. ⁊ quo ꝯpleta ex pͥncipijsincipiūt eſſe. ⁊ ideo p̄dicto mō rōcinātes ſil̓es ſunt puerocuidā cui cū diceret̉ modus ſue natiuitatis. ſcꝫ ꝙ nouemmenſibꝰ fuiſſꝫ in vtero matris arguebat in ꝯtrariū. qꝛ hōꝑfectus ſine reſpiratōe viuere nō poſſet. puer em̄ ille deceptus fuit putans eſſe eūdem modū inceptōis hoīs ⁊ hominis iam ꝓducti ⁊ viuentis. ſic etiā ph̓i decepti ſunt putantes eūdem eſſe modū pͥmarie inſtitutōis ⁊ ꝓpagatōisgenerabilium ⁊ corruptibiliumAd obiecta in oppoſitūAd pͥmū pꝫ ſol̓o ex ꝯcl̓one ſecūdi diſcurſus. ⁊ an̄ ſui productionem mūdus ſiue motus fuit poſſibilis. nō qͥdeꝫ inpotentia reali ⁊ phyſica. ſed logica. ¶ Ad ſecūdū dd̓m ēꝙ omnis motus clauditur inter duos terminos ẜm ſe totum aut ẜm ſuas partes. ſed hoc nō oportꝫ ꝙ om̄īs motẜm ſe totū claudit̉ inter illos terminos ſicut eſt de motucirculari celi Et qͣꝫuis partes illius motus ſint inter illosduos terminos. tn̄ poſſunt ꝯtinuari inter ſe ⁊ facere vnūtotū numero. qꝛ illi termini nō ſunt ꝯtrarij. ideo ex duobus terminis p̄t fieri vnus. licꝫ ex diuerſis motibꝰ qͥ ſuntinter duo ꝯtraria nō poſſit fieri vnus motus. cū non poſſint ꝯtinuari ¶ Ad terciū dd̓m eſt ꝑ interemptiōem minoris. nam ſi animal incipiat moueri oportet ꝙ fiat aliquamutatio in toto animali ab extrinſeco. a quo poteſt cauſari alteratio in aīali aūt ab obiecto appetibili. aut ab aliquo ſimili. nec ſimile eſt de toto vniuerſo ⁊ de omnibꝰ eiꝰpartibꝰ. qꝛ totū vniuerſum habet aliquas partes que mouentur a ſeipſis. qm̄ nūquam quieſcut. ſed etiā alique partes eius mouentur a pͥncipio extrinſeco. ⁊ in his que mouentur ab extrinſeco non eſt inconueniens ꝙ qn̄qꝫ moueantur ⁊ quādoqꝫ quieſcāt ẜm ꝙ extrinſecū mouens qn̄qꝫapplicatur quandoqꝫ nonUtrū conſideratio deperpetuitate motus valet ad primū principiuꝫcognoſcendum. quod duratōe eternitatis preceſſit mundum¶ Contra primū arguitur ſic pͥmū pͥncipiū eſt penitꝰ immobile. de. illo em̄ qd̓ eſt oīno immobile nō hꝫ ꝯſiderarephyſicus. ergo nō poteſt ex motu cognoſci. Minor pꝫ ꝑ

ph̓m ſecūdo huius vbi d̓t ꝙ de mouentibꝰ nō motis nonhabet ꝯſiderare phyſicus ¶ Contra ſecūdū arguit̉ interilla que ſemꝑ fuerunt nō ꝑ̄ceſſit aliud. ſed tam motus qͣꝫpͥmus motor ſemꝑ fuerunt. ergo ⁊c̄. Minor patꝫ qm̄ inqualibet parte tēporis fuit motus. ergo motus ſemꝑ fuitet ſi motus ſemꝑ fuit tūc etiā pͥmus motor ¶ Secūdo ſicſi pͥmus motor p̄ceſſiſſet motū duratione. aut hoc fuiſſetꝑ tempus finitū aut per tēpus infinitum. ſi ꝑ tempus finitum. tūc ſequeret̉ ꝙ pͥmus motor quandoqꝫ incepiſſet. ſiper infinitū tēpus. tūc motus nūquam incepiſſet. qꝛ oportuiſſet illud tempus finiri ad tempus inceptōnis motus¶ Tertio ſic. qꝛ aut deus producere potuit mūdū ⁊ motum ab eterno. aut nō potuit. ſi nō potuit. tunc nō fuiſſetſemꝑ omnipotēs. qd̓ falſum eſt. ſi potuit ip̄m ꝓducere abeterno. tūc aut voluit ipſum ab eterno ꝓducere aut nonvoluit. ſi voluit tūc ab eterno ꝓduxiſſet. qm̄ quecūqꝫ voluit fecit. ſi nō voluit ⁊ poſtea voluit. tūc fuiſſet mutatio ineius volūtate. qd̓ eſt impoſſibile. cū volūtas eius ſit īmutabilis. ¶ In oppoſitū pͥmi eſt ph̓us in textu. In oppoſitūſecūdi eſt. nam pͥma cauſa menſuratur eternitatate. mundus aūt tꝑe. ſꝫ eternitas eſt menſura duratōis altior ⁊ pͥor qͣꝫ tp̄s. Et pro intellectu queſtionis ponūtur duo diſcurſus. Quoꝝ maior pͥmi eſt iſta.¶ Primū principiū a priori nec per ſeipſum cognoſcere poſſumus. ſed inueſtigamus ipſuma poſteriori per effectꝰ Minor Primi motoris effectus poſſet ꝯuenienter dici motus ꝑpetuus Concluſio Igit̉ eius cognitio valet ad ſcientiā de pͥncipio primo qͣꝫuis ſint viealie quibꝰ ip̄m poſſumus cognoſcere.¶ Maior quo ad primā eius partem patꝫ. ſcꝫ ꝙ ip̄m cognoſcere non poſſumus a priori. Nam quo nihil eſt pͥusa pͥori nō eſt cognoſcibile. primo em̄ pͥncipio nihil eſt pͥusetgo a pͥori ipſum nō eſt cognoſcibile. Nec etiā primū pͥncipiū eſt cognoſcibile a priori. quaſi ꝑ pͥncipia notionaliaque ſunt ens neceſſariū. quēadmodū quidam dicūt ponētes deū ſub latitudine entꝭ ꝯp̄hēdi. hoc em̄ falſuꝫ eſt. naꝫſuꝑ ens eſt tranſcendēter acceptū ⁊ ſupra totā eius latitudineꝫ. Cognitio em̄ a pͥori eſt ꝑ pͥncipia rei cognoſcibilisa poſteriori vero eſt ꝑ effectus ⁊ iſtud verum eſt loquēdode cognitōe inqͣꝫtum ſe tenet ex parte cognoſcibilis. Sedex ꝑte cognoſcetis ſic diſtinguunt̉. vt ſcꝫ dicat̉ cognitio apͥori. q̄ ē ꝑ pͥncipiū cognoſcendi qd̓ eſt ꝓpria ſil̓itudo rei cognoſcibilis. Sed a poſteriori d̓r illa q̄ nō eſt ꝑ ꝓpriā ſil̓itudinem ſed ꝑ ſil̓itudinē effectus Et pͥmū pͥncipium a ph̓ovocatur pͥmus motor. ⁊ ab autore libri cauſaruꝫ vocaturpͥma cauſa. ⁊ duodecimo metaphyſice vocat̉ pͥmus princeps. ⁊ a theologis vocat̉ deus. Secūda pars pꝫ. qꝛ infinitū a finito in ſe intelligi nō poteſt. pͥmū em̄ pͥncipiū eſt infinitū. ergo ip̄m ꝑ ſeipſum cognoſcere nō poſſumus Maior pꝫ. qꝛ neceſſariū eſt eſſe ꝓportōem intelligentis ⁊ intelligibilis. finiti aūt ⁊ infiniti nulla eſt ꝓportio. ⁊ qͣꝫuis pͥmūpͥncipiū ꝑ ſe ip̄m cognoſci non p̄t a nobis naturaliter. eſttn̄ ꝑ ſeipſum cognoſcibile nō a poſteriori. cognitōe ſcꝫ quaidem eſt pͥncipiū cognoſcēdi ⁊ ip̄m cognitū. ⁊ hoc ꝓuenitꝓpter ſimplicitatē ⁊ ꝑfectōnem eſſendi. pariformiter ſicutlumen corporale eſt pͥncipiū videndi ⁊ illud qd̓ videt̉. vn̄lumen nō videt̉ ꝑ ſil̓itudinē ſuā. ſed ꝑ ſuā eſſentiā. ⁊ ita deus ꝑ ſcip̄m eſt cognoſcibilis. ⁊ ſic pͥmū pͥncipiū eſt a ſeipſo