Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicoꝝAreſtotelis

ta eſt tecta. ſiue in debita figura diſpoſita. quia tūc ꝑfecta eſt. Minor eſt in ſingulis rebꝰ manifeſta. qꝛ ſicut martificialibꝰ figura eſt dans ſpēm rōnem. ita etiā figura eſtꝯiūcta phyſicis formis vel phyſicis corporibꝰ. qꝛ ꝯcomitat̉ talem formā talis figura. et ideo etiā figura eſt de ꝑfectione in phyſicis. ad minus qͣꝫtum ad extra. ergo ẜᵐ formam figurā non eſt alteratio. Manifeſtū eſt ergo idqd̓ eſt de rōne alteratōis eſt de numero eoꝝ que fiūtgeneratōem Forma em̄ figura ſunt de comitantibusneceſſario ſpem formā ſubſtātialē que inducitur generatōem. ergo in talibꝰ eſt alteratio. Nigura em̄ om̄isſpēi duo hꝫ extrema mediū ſi ꝯtīgit diſtare extrema illa erit generatū ſaluatum in illa ſpecie. Et huius ſig eſt. figura in generato nūquaꝫ variat̉ ẜm etatem. ſedqualitates alterantes variant̉ quaſi ꝯtinue. Ex quibꝰ pꝫ eſt ꝯtrarietas in figuris etiā perfecte cognoſcit̉ eſt alteratio in forma ſiue circa hoc aliqͥd ꝯſtās figura Neqꝫ in habitibꝰ. habitus em̄ virtutes etmalicie ſunt. Uirtus aūt oīs malicia ad aliquid ſunt. ſicut ſanitas qͥdeꝫ calidoꝝ frigidorum menſuratio q̄dam eſt. aut eneū aūt ad cōtinens. Similiter aūt pulcritudo et maties adaliquid ſunt. Diſpōnes em̄ quedam ꝑfecti adoptimū ſunt. Dico autem perfecti quod ſanatum et diſpoſitum eſt circa naturam. Quoniāergo virtutes et malicie ſunt ad aliquid. hec autem neqꝫ generationes ſunt neqꝫ generationesipſorū. neqꝫ alteratio omnino manifeſtuꝫ eſt eſt oīno qd̓ eſt alteratiōis circa habitū. Hic ph̓us on̄dit non ſit alteratio in qualitatibꝰ prime ſpēi. hoc in duplicibꝰ habitibꝰ. ſcꝫ corporis aīe. Etpͥmo in habitibꝰ corporis que ſunt ſanitas. egritudo. pulcritudo. robur Et ſic Ad ad aliqͥd eſt motus ſiue alteratio. vt patuit qͥnto huius. ſed habitus corporales ſtꝭad aliqͥd. ergo ad eos non eſt motus. Minor patꝫ. qꝛ habitus corporales ſunt quedam virtutes malicie corporum qͣꝫ aīarū exiſtentes in habitudine aliquoꝝ ad inuicem. qꝛ oīs virtus talis eſt ꝑmixta ẜm ſuas eſſentias eēntialem rōnem relatōe. hoc eſt ad aliquid. Et iſtd̓declarat ph̓us inductiue de ſanitate. ꝯplexione. pulcritudine. que ſunt eis ſimilia. Sanitas em̄ ꝯſiſtit in habitudine aliquoꝝ ad inuicē ad aliquid. ſic eſt formaabſoluta. nam ꝯſiſtit in debita ẜm ſpēm aliquam naturam ꝯmenſuratōne calidoꝝ frigidoꝝ. humidoꝝ ſiccōrum. in debita habitudine membroꝝ interiorū. in debita ꝯmenſuratione ad ꝯtinentem aerem ẜm omnes aeris qualitates. ita ſanitas in pluriū habitudine ad inuicem ꝯſiſtens. Similiter aūt eſt de ꝯplexione que eſt qualitas reſultans ex permixtione humorum elementoruꝫex eo pluriū cuiuſlibet eſt cum plurimo alterius cuiuſlibet vbiqꝫ alterans ipſum alteratum ab ipſo Eodē modo eſt pulcritudo in proportione ꝯmenſurationis mēbrorum ad inuicem coloruꝫ. eodem modo eſt de corporisrobore. omnibꝰ alijs ſimilibꝰ Hec em̄ omnia in pluriumꝯſiſtūt ad inuicem habitudine. non ſolum habent hocquod dictum eſt. ſed etiam non abſolute ſunt in corporibus. ſed potius ſunt ad aliquid ad qd̓ menſura ꝓportōisettendit̉. Omnes autem tales corporis virtutes ſunt et

dicūtur diſpoſitiones animaliū perfectoꝝ non abſolute. ſꝫrelate ad optimū ſtatum naturalem alicuius animalis inquo in ſummo ſunt omnia ſua naturalia ẜm ſpēm illiusanimalis. Eſt em̄ alia ſanitatis homīs ꝑfecta ad quāomnis alia ſanitas ꝯmēſuratur. dicit̉ maior aut minorẜm acceſſum receſſum ab illa. Et ſimiliter de ꝯplexione pulcritudine robore eſt intelligendum in vnoquoqꝫ animali. Et ſimiliter in quolibet climate dicitur eſſefectum ẜm hoc animal ẜm hoc clima quod optime ſanat optime diſpoſitum eſt ẜm naturam illius ſpecierettalis climatis. Et ſic patꝫ. tales virtutes per conſequens malicie corporum ſunt ad aliquid. in adaliquidvt inqͥt ph̓us neqꝫ generationes ſtꝭ neqꝫ alteratōes eotalium per ſe neqꝫ ſit generatio neqꝫ alteratio. per conſequens pꝫ oīno non ſit alteratio circa habitꝰ corꝑales Neqꝫ enim circa anime virtutes maliciasUirtus em̄ qͥdem ꝑfectio eſt. Unūquodqꝫ em̄tūc maxime perfectū eſt. cum attingit proprievirtuti. tūc eſt maxime ẜm naturaꝫ. vt circulꝰtunc maxime ẜm naturam eſt cum maxime circulus ſit. Malicia autem corruptio horum etremotio eſt: Hic ph̓us probat in habitibꝰ anime non ſit alteratio. ita ſcꝫ virtutes ſcientie acquirātur alterationē.Et hoc pͥmo ph̓us probat de virtutibꝰ vicijs que ſpectant ad partem appetitiuam. que dicūtur virtutes morles. Et poſt hoc oſtendit idem de virtutibꝰ ſpectantibusad parteꝫ intellectiuam. aūt ad virtutes moralesſit alteratio patꝫ. Nam ad ꝑfectōem rei non eſt alteratioſed virtus moralis eſt hmoi. ergo. Maior patꝫ. qꝛ ꝟtusmoralis ꝑfectio eſt. ſed om̄is ꝑfectio eſt indiuiſibilis. inindiuiſibili temporis datur. ergo virtus moralis indiuiſibilis eſt. in indiuiſibili tꝑe dat̉. ſꝫ alteratio ſicut alij motus non ſunt niſi ad diuiſibile. vt patuit in ſexto huius.per ꝯſequens alteratio non eſt circa virtutē moralem necetiā circa vicium morale. Minor patꝫ. quia vnūquodqꝫtūc maxime eſt ꝑfectum maxime ẜm naturam quandoattingit id qd̓ eſt ꝓprie virtutis ꝑfectio. ſed virtus moralis eſt quedam ꝑfectio anime. ergo cum attingit illā dicit̉maxime ꝑfecta. Cum igitur omnis perfectio detur in indiuiſibili temporis omnis virtus moralis eſt indiuiſibilis datur in indiuiſibili temporis. Et iſtud ꝓbat ph̓usa ſimili. qꝛ tūc circulus maxime eſt ꝑfectus quando attingit perfectam rōnem virtutem circuli. Et ſicut dictumeſt de virtute morali. ita dd̓m eſt de malicia eidem oppoſita. qꝛ malicia eſt aliqua qualitas poſitiua aut habitusꝯtrarius. ſed potius corruptio remotio virtutis. ſicutmalum eſt poſitio alicuius. ſed pͥuatio illius habituscui malū opponit̉. ſicut in ethicis patebit Fit quidem igitur cum quiddā alteratur etacceptio virtutis et remotio malicie. alteratiotamen horum neutrum eſt. autem altereturaliquid manifeſtum eſt. Uirtus quidē em̄ impaſſibilitas quedam eſt aut paſſibile ſic eſt. malicia autem paſſibile aut ꝯtraria paſſio virtutieſt. Et totam moralem virtuteꝫ in ſuis voluptatibꝰ et triſticijs accidit eſſe. Aut em̄ ẜm actū

G g ij