Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhylicoꝝArelxotelis

et paſſio mobilis. ſic exerit̉ a mouente in mobile recipitẜm em̄ a mouēte exerit̉ d̓r actio. ẜm in mobile recipitur d̓r paſſio. ẜm vero eſt forma fluēs in mobili vocatmotus. Minor patꝫ. qꝛ om̄e accn̄s ncc̄e eſt eſſe in ſuoſubiecto. motus autē accn̄s eſt. neceſſe habet eſſe in ſuomobili qd̓ eſt ſubiectū. Ex quo pꝫ. motus eſt ſubiectatus in mobili vt in ſuo ſubiecto eſt a mouente ſicut a pͥncipio effectiuo qd̓ facit ip̄m mobile moueri. Concl̓opꝫ inductiue ẜm tres ſpēs motꝰ ſuperius tactas. In motu em̄ locali pꝫ. fit a pͥncipio intrinſeco illa dicūtur ſimulad ꝓpoſitum inter que nullū eſt mediuꝫ. in motu em̄ factoa pͥncipio intrinſeco nullū eſt mediū inter mouens motum. in illo motu mouēs eſt ſimul mobili. De motu violento ſic pꝫ. qꝛ in motu pulſionis ſemꝑ mouens adeſt mobili aūt ẜm virtutē. aut corporaliter. Sil̓iter pꝫ demotu tractiōis. qꝛ in tractu moues non ſeparat̉ ab eo qd̓trahit̉. ſimul eſt ſiue īmediatū ē mobili alie ſpēs motꝰad eam reducūtur. ideo ſufficienter pꝫ ꝯcluſionis veritas.Et in motu alteratōis mouēs motū ſint ſimul. ſuꝑponit̉ oīs motus alteratōis fit qualitates ſenſibilescuiuſmodi ſunt calidū frigiduꝫ. alie qͣlitates. que ſenſuractus ꝑcipiūtur. vt graue leue molle durum. ſil̓iteroīa alia obiecta alioꝝ ſenſuū exteriorum. Un̄ ab iſtislitatibꝰ fit duplex alteratio. qm̄ qn̄qꝫ faciūt alteratōnemẜm corpus. illa eſt alteratio phyſica. aliqn̄ aūt faciūt alteratōem ẜm ſenſum. illa non eſt alteratio phyſica. ſꝫ ꝯtingit niſi ẜm ille qͣlitates habent duplex eſſe. qꝛ qn̄qꝫ habent eſſe reale. ẜm hoc cauſant alteratōem corporalē. qn̄qꝫ ꝯſiderant̉ in eſſe intentōali. ẜm hoc cauſantmotū ſenſatōis. Et inde pꝫ corꝑa aīata duplici alteratione alterantur ab iſtis qualitatibus. Uno modo alteratione corporali. qꝛ illa ſeinuicē tangūt ſunt ſimul ſiue ad inuiceꝫ īmediate ꝯiūcta. ſed in om̄i alteratōe corꝑali alterans tangit alteratū. eſt īmediatū ipſi mobili Alio alteratōe ſenſatōis. qm̄ in tali motu forma rei ſenſibilis alterat ſenſuꝫ. niſi ẜᵐ mediū ſua ſpecies diffunditur ad ſenſum. in tali motu mouēs eſt ꝓpinquū immediatū mobili. qꝛ illa ſpēs in eſſe intentōnali accepta eſtmouēs ꝓpinquū. Maior alterius diſcurſus eſt.Omnis motus eſt naturalis aut violentusqui eſt in quatuor ſpecies diuiſus MinorIn alteratōe alterās ꝓximū eſt ſimul alterato. et in augmentatōe augens eſt ſimul aucto Concluſio Igit̉ ſufficiēs eſt Areſtotelis deductio. ī oībꝰ ē ſimul mouēs moto Maior pꝫ. ex dictis ipſiꝰ ph̓i in qͥnto huius in dictūeſt. naturale violentū maxime reperiūtur in motu locali. ꝯuenienter diuidit̉ motus localis in naturalē violentū. Et accipit̉ naturale in ꝓpoſito ꝯmuniter inqͣꝫtū ſeextendit ad motū aīalem De motu vero naturali illehabeat pͥncipiū intrinſecū claruꝫ eſt ibi mouēs eſt ſimul moto. Sed motus violentus in quatuor diuidit̉ ſpecies. que ſunt pulſus. tactus. vectio. vertigo. qm̄ oīs motus violentus aūt eſt per ſe aut accn̄s. Si ſecūdū ſic eſtvectio. que ꝯiūgit̉ alijs tribꝰ. Si aūt fuerit motus ſe.fit dupl̓r. aut eſt ſimplex. aut ꝯpoſitus. ſi ꝯpoſitus ſic ēvertigo. que ꝯponit̉ ex pulſu tractu. ſicut cuꝫ rota voluit̉ipſa pellit̉ per totum ſemicirculū vnū trahit̉ aliuꝫ. autſaltem per aliquam partē ſi ſit circulatio ꝯpleta. Si fuerit ſimplex hoc fit dupl̓r. aut eſt a mouēte. ſic eſt pullio

aut ad mouentem ſic eſt tractio. Et ſubdiuiſio eoꝝ ptꝫin littera. Et ideo ſi in pulſione tractu mouens eſt ſimul moto vt oſtenſum eſt in p̄cedenti diſcurſu. tūc habetur oſtenſum in ſingulis motibꝰ localibꝰ. Minor ptꝫex pͥmo diſcurſu. Concluſio ſeqͥtur ex p̄miſſis et eſt īus ph̓i in textu obrecta in oppoſi.Ad pͥmū dd̓m eſt. ph̓us ꝓbat intētum ſuū in his motibꝰ in quibꝰ eſt occultū mouens eſſe mobili. In generatione aūt corruptōe manifeſtū eſt inter generans ꝓxi generatum nullū eſt mediū. qꝛ virtus generatiuaeſt ꝓximū generans que appellat̉ a Platōne paruus pater eſt in ſemine. ideo oportet probare in generatiōeet corruptōe generans generatū ſint ſimul. Ad ſecūdum dd̓m eſt. ſol non alterat terram niſi media inquibꝰ pͥº agit. nam pͥmo alterat aerē aūt aquaꝫ. ideo ſol eſt mouens proximū reſpectu calefactōis terre aut aqͣſed corpus ꝓpinquū terre aut aque ipſi. qd̓ tn̄ non calefacit niſi virtute ſolis. Sed diceres. ſic ſequeret̉ ſol calefaceret ſpheras inferiores ſe. ſcꝫ ſaturnū mercuriū lunam omne agens pͥus agat in ꝓpinquū qͣꝫ in diſtans. Conſequens eſt impoſſibile. ſphere ſint alterabiles. Ad dd̓m eſt. qͣꝫuis ſol agat in ſpheras inferiores ſe aliqͣ action. puta illuminando eas. tamen agit in ipſas eademſpē actionis ſicut agit in elementis. qꝛ non ſunt ſuſceptibiles talis actōis. actio em̄ fit in patientibꝰ diſpoſitis. Adꝯfirmatōem pͥmā dd̓m eſt. magnes attrahit ferruꝫniſi pͥus alterando aerem intermediū. ille aer alteratusalterat ferrū. eſt ibi mouens ꝓpinquū magnestn̄ oportꝫ attrahat aerem. qꝛ eſt eadē diſpoſitio aeris ipſius ferri. Ad ſecūdā ꝯfirmatōnem dd̓m eſt. inmotu ꝓiectionis mouens ꝓpinquū ſiue ꝓximū eſt īmediatum proiecto. vt patebit latius in octauo huius. Seddiceres. in motu ꝓiectionis mouens motū ſunt diuerſacorpora que poſſunt eſſe ſimul. Ad hoc dd̓m eſt. dupliciter aliqua dicūtur eſſe ſimul. vno illa dicūtur eſſeſimul. que ſunt in vno eodem loco ꝓprio. ſic mouensmotum dicūtur eſſe ſimul. contingit ea eſſe diuerſacorpora. Alio dicūtur aliqua eſſe ſimul per indiſtantiam. ita ſcꝫ inter illa non eſt medium. ſic mouēs motum dicūtur eſſe ſimul. Sed diceres. d̓t ph̓us ſecundode anima. corpora dura non poſſunt ſe tangere niſi permedium. ergo mouens motum non poſſunt eſſe ſimul.Ad hoc dicendū eſt inter mouens motum non ē medium cauſale. quandoqꝫ tn̄ bene eſt mediuꝫ ſituale. qd̓ eſtaer aut aqua. ꝓpter ꝓhibitōem vacui adherēs ſuperficiebus talium corporum. Ad quartū dicendum eſt. qalimentum dupl̓r accipitur. Uno modo in pͥncipio quādo ꝯiūgitur animali. ſic non vocatur ꝓprie alimentū. qꝛſic non alit. tunc ꝯiūgitur cuilibet parti aliti. quoniamꝯiugitur ſolum ſtomacho. Alio modo ſumitur alimentūẜm eſt in fine decoctionis. ſic alimentum eſt ꝯiūctuꝫcullibet parti aliti. Ad quintum dicendum eſt. qͣꝫuisſenſibile ẜm eſſe materiale poſitum ſupra ſenſuꝫ non faciatſenſationem. vtiqꝫ tamen ẜm eſſe intentionale. ſic eſtiunctum mobili. Etiam ibi eſt motus metaphoricus etnon realis. ſicut etiam eſt inter amantem amatum. Etſic patet omne mouens effectiuū proximū eſt ſimul cuꝫſuo mobili. Quoniam autem que alterātur alterant̉ om

G g i.