Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotelis.

in ſeipſis cauſam ſui motus. qꝛ accipiatur magnitudo. a.b. que ponat̉ a ſeipſa moueri. ita motus ſit totius ita attribuat̉ toti ꝓpter partem vnā motā que ſit totius illius aliqͥd. Sꝫ tali poſitōe facta dd̓m eſt. ſi aliqͥs opinatur. a. b. magnitudinem moueri a ſeipſa. ꝓpter hoc nonvidet diſtinctū eius motorē. tn̄ videt totū mouet̉ qd̓eſt. a. b error illius cauſat̉ a quodā ſimili. ſicut ſi aliquis dicat. d. e. mouet magnitudine. e. z. ita etiā ipſum. d. e. moueat̉ totum. d. e. z. a ſe ipſo moueri. habere aliquē motorē. eo ipſe neſcit diſtinguere que pars moueat ſe etque moueat̉. vtrum ſcꝫ illa que eſt. d. e. moueat illam queeſt. e. z. aut ecōuerſo. illa que eſt. e. z. moueat illaꝫ que eſt. d.e. qꝛ tales hoīes quādo vident motorē exteriorē neſciunt diſtinguere inter motorem motū in ꝯtinuo qd̓ totūvident moueri. ideo ipſi dicūt ip̄m moueri a ſe ipſohabere motorem. Et ad hoc videndū in exemplo p̄dictoprotrahit̉. a. b. ſic hic videri poſſet. a. b. que ponit̉ totaalicuius partis ſed totius motu moueri. protrahat̉ etiaꝫalia linea. d. e. 3. ſicut hic videri poſſet. d. e. z. cuius pͥma ꝑeponit̉ eſſe mouens mota. que eſt. d. e. ſecūda pars mota tm̄ que eſt. e. 3. tūc em̄ qꝛ. d. e. non eſt extrinſecū ſeparatum ab. e. z. ignorat̉ qͥd mouens ſit illorum duorum. Amplius qd̓ a ſeipſo mouetur nullo modopauſabit mouetur. in ſtando aliquid alterūquod mouetur. Neceſſe eſt ergo ſi aliquid pauſat qd̓ mouetur in ſtando aliquid alterū hoc abaltero moueri Hoc aūt manifeſto facto neceſſe eſt omne qd̓ mouetur cum diuiſibile moueriab aliquo. Qm̄ em̄ acceptuꝫ eſt a b qd̓ mouet̉diuiſibile erit. Om̄e em̄ qd̓ mouetur diuiſibileerat Diuidat̉ igitur ab in c. neceſſe igit̉ bc quieſcēte qͥeſcere et a b Si em̄ non accipiat̉ moueri b c. igit̉ qͥeſcente mouebit̉ vtiqꝫ b a non caNon ergo mouetur ſe a b. ſed conceſſum eſtper ſeipſum moueri primum. Manifeſtuꝫ igit̉ bc quieſcente quieſcet a b. tūc pauſabitquod mouetur. ſed ſi aliquid in quieſcendo aliud ſtat et pauſat moueri. Hoc ab altero mouetur. Manifeſtū eſt igitur om̄e qd̓ mouet̉ abaliquo mouet̉ a ſe Diuiſibile em̄ eſt omneqd̓ mouet̉ parte qͥeſcente qͥeſcit totum Hic ph̓us probat idem rōne. qꝛ nihil mouetur a ſeipſo per ſe primo. quia omne quod mouetur a ſe ipſo per ſeprimo ita ipſum eſt cauſa ſui motus non pauſabit ſiuequieſcet ad quietē alterius a ſe. ergo quod quieſcit ad qͥetem alterius non mouet̉ a ſe ipſo per ſe. ſed omne qd̓ mouetur quieſcit ſua parte quieſcente. quoniā ſi tota magnitudo mouetur. quelibet eiꝰ pars mouetur. ſi aliqͣ ꝑsquieſcat tūc non moueretur tota magnitudo. quia totusmotus dependet a motu partium. ergo non mouetur aſeipſo pͥº Maior pꝫ. quia poſita cauſa ponitur effectus. etdeſtructa cauſa deſtruit̉ effectus. ideo ſi ip̄m eſt ſibi cauſa ſemper mouetur qͣꝫ diu eſt. non ſtat per hoc ſtat aliquid aliud. hoc verum eſt de his que ſunt ſe cauſa motus. quia de talibus hic loquitur ph̓s. ergo a deſtructione conſequentis et conuerſione facta per contrapoſitionē

ſi aliquid eorum que mouentur per ſe pauſat motumhoc aliquid alterum a ſe ſtat neceſſe eſt hoc non moueria ſeipſo. Cum autem moueatur vel a ſe vel ab alio. tuncneceſſe eſt moueatur ab alio. Hoc autem ſic facto declarato neceſſe eſt omne quod mouetur per ſe moueriab alio quia dictum eſt in ſexto huius. omne quod mouetur eſt diuiſibile. quoniā em̄ in priore poſitionē acceptūeſt id quod ſignatur per. a. b. lineam eſſe. quod moueturſe et non ẜm partem aūt ẜm accidens. oportꝫ ipſum qd̓vocatur. a. b. ſit diuiſibile Diuidatur ergo in puncto qd̓ſignatur per litteram. c. ſicut hic videri poteſt. a. b. c. tūc dici poteſt. b. c. que eſt pars magnitudinis mote per ſeeſcente. neceſſe eſt quieſcere totam magnitudinem. a. b. ſiem̄ non eſt neceſſarium quieſcere totum parte quieſcentePonatur ergo moueri tota magnitudo. a. b. quando ꝑseius que eſt. b. c. quieſcit. ergo. b. c. quieſcente mouetur tota. a. b. ẜm in ſexto huius probatum eſt. quando totum mouetur. tunc mouetur quelibet eius pars. ergo. a. bmota quelibet eius pars mouetur. ergo mouetur pars illa que eſt. b. c. hoc contra ypoteſim. quia poſitum fuitilla quieſceret. Sequitur etiam ex illo. ſi. b. c. quieſcente mouetur. a. b.. a. b. non mouetur niſi motu alteriꝰ partis ſue que eſt. a. c. ſed quod mouetur motu ꝑtis nonuetur per ſeipſum. ergo. a. b. non mouetur per ſeipſum. ethoc eſt contra ypoteſim. quia poſitum erat totum. a. b.mouetur per ſeipſum. ergo manifeſtuꝫ eſt parte que eſtb. c. quieſcente. quieſcat tota. a. b. tūc id qd̓ mouetur ſepauſat. Sed ſupra dictuꝫ eſt ſi aliquid pauſat propterhoc aliquid aliud ſtat pauſat a motu ſuo. hoc ab altero mouetur. ergo manifeſtum eſt id quod per ſe mouetur ab aliquo motore mouetur. Eadem autem ratio ēde omnibus. ergo omne quod mouetur ab aliquo motore mouetur. eo diuiſibile eſt omne illud quod moueturper ſe parte quieſcente quieſcit totū. qd̓ non fieret ſiab alio moueretur. quia adhuc moueretur reliqua parsmotu totius. Et dicit dn̄s Albertus hec demonſtratiooptima eſt in qua multi hactenus errauerūtQm̄ aūt om̄e qd̓ mouet̉ ab aliquo mouet̉ neceſſe eſt qd̓ mouet̉ om̄e in loco moueri ab altero Et mouens igitur ab altero qm̄ ip̄m mouetur. iterum hoc ab altero. aūt in infinitum abibit. ſed ſtabit alicubi erit aliquid qd̓primo cauſa erit motus. Si em̄. ſed in infinitum ꝓcedit ſit a quidem qd̓ ab ipſo b moueatur. b vero ab ipſo c. c aūt ab ipſo d. et hocigitur in infinitum aſcendat. Qm̄ ergo ſimul mouens et ipſum qd̓ mouet̉ manifeſtumeſt qm̄ ſimul mouet̉ et a b. Cuꝫ em̄ moueturb. mouebit̉a. et mouetur a. ipſum c. cumcipſum d. Erit igiturſ imul motus qui ē a b.et reliquorū vniuſcuiuſqꝫ motus accipere igitur vnūqd̓qꝫ iſtorū poterimus Et nāqꝫ ſi vnūquodqꝫ ab vnoquoqꝫ mouetur. nihil minusvnus numero vniuſcuiuſqꝫ motus non infiniti vltimis. Quoniā quidem qd̓ mouet̉ omneex quodam in quoddā mouetur

rFf iij