Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotelis.

ergo. In eodem igit̉ eſſe tempus qͦddameſcere. Quare non ꝯtingit impartibile mouerineqꝫ oīno mutari. Solū em̄ ſic eſſet ipſius motus ſi tp̄s eſſet ex ipſis nūc. Semꝑ em̄ in ip̄onūc eſt motū eſſe mutatū. quare moueri qͥdeꝫnequaqͣꝫ eſt. motū aūt eſſe ſemꝑ Hoc aūt impoſſibile ſit oſtenſum eſt. neqꝫ em̄ ex ipſis nunctp̄s neqꝫ linea ex ipſis punctis. neqꝫ motus exmomentis eſt. Nihil em̄ aliud facit hoc dicēsaut motū ex indīſibilibꝰ. ſicut ſi tp̄s ex ip̄is nūcaut magnitudinē ex pūctis. Amplius auteꝫ exhis manifeſtū neqꝫ pūctum neqꝫ aliud indiuiſibile nullum ꝯtingit moueri. Iſta eſt ſecūda ꝑs huius capl̓i. in qua ph̓s ꝓbat qͣtuorrōnibꝰ. impartibile p̄t moueri ꝯtra ip̄m Democritum dixit impartibile id eſt indiuiſibile moueri. Poſiit em̄ ipſe corꝑa atomalia multa. illa poſuit pͥncipia corpoꝝ. ꝯſequēs dixit illa localiter moueri. Quaꝝ pͥmaeſt. ſi indiuiſibile moueret̉. tūc ſeq̄ret̉ indiuiſibile eſſꝫ diuiſibile. ſed hoc eſt incōueniens.. Seq̄la pꝫ qꝛ om̄e quodmouet̉ eſt a quodā in qͦddā. illud eſt diuiſibile. Qiorpꝫ deducendo ad impoſſibile. ſignet̉ em̄ motus trāſituseius lineā. a. b. c. cuius ꝑs pͥma ex qua eſt motꝰ ſit. a. b.et ſecūda ꝑs in qua eſt motus ſit. b. c. accipiat̉ motus generaliter ad motū in loco ad motū eſt ex magnitudine in magnitudinē. ſicut eſt motus augmenti diminutionis ad motū alteratōis. eſt ex ſpē in ſpēm. ad mutationem ꝯiūctā alteratōi que eſt inter ꝯtradictoria. ſicut eſtgeneratio corruptio Secūda. eſt. oīs motꝰ fit ī tꝑeindiuiſibile em̄ ſi moueret̉ moueret̉ in tꝑe. ſed in nunctꝑis. indiuiſibile p̄t moueri. Qinor ꝓbat̉. qꝛ tp̄s dꝫꝓportionari ipſi mobili. ſi mobile indiuiſibile eſſet.pus eſſet indiuiſibile. tp̄s aūt ꝓpriū pͥmū huius motus.quo mouet̉ imꝑtibile ſit ſignatū. d. in iſto tꝑe ẜm mutat̉ ſi eſt ẜm pͥmū ꝓpriū tp̄s neceſſe eſt ip̄m impartibile.aut eſſe totū in. a. b. ex quo eſt motus eius. aut totū eſſe inb. c. qꝛ in mutatōe ſint niſi hec tria. oꝑtꝫ omne qd̓mutat̉ vno iſtoꝝ modoꝝ ſe habeat. ſed p̄t dari tercio ſit aliqͥd ipſius in vtroqꝫ. tam ſcꝫ in eo ex quo eſt motus qͣꝫ in eo ad qd̓ eſt motus. qꝛ in quinto etiā in p̄ſentilibro ꝓbatū eſt. om̄e qd̓ eſt partim in vno termīo partim in alio ē diuiſibile. iam ſuppoſitū eſt id qd̓ mouet̉ ſitindiuiſibile. Nec p̄t dici ſit motꝰ in. b. c. in qd̓ eſt motꝰqꝛ eſt in eo ad qd̓ eſt motus tūc eſt iam mutatū. poſitum eſt ip̄m mutari. Igit̉ relinqͥtur totū ſit in eo ex quoeſt motus. hoc eſt in. a. b. totū tp̄s qd̓ ſignat̉. d. Et ſeqͥtur ex illo quieſcat non moueat̉. qꝛ illud d̓r qͥeſcere qd̓d̓r in eodē ẜm vbi aūt formā manere totū tp̄s aliqd̓. ſꝫpoſitū fuerat mouet̉. Ex qͥbꝰ oībꝰ ſeqͥtur manifeſteimpoſſibile eſt imꝑtibile moueat̉ aut vl̓iter mutet̉ ẜmaliquā ſpēm mutatōis. Et huius eſt. qꝛ om̄e mobile ēꝯtinuū diuiſibile. ꝯtinuitas eiꝰ eſt ꝯtinuitatis motus et tꝑis. Un̄ poſſet eſſe motus eius qd̓ eſt indiuiſibile niſi hoc tp̄s ꝯponeret̉ ex indiuiſibilibꝰ. ſcꝫ ex iplis nūc. motus ex momētis. ſunt fines motus. qꝛ eiqd̓ eſt indiuiſibile eſt motus indiuiſibilis ſpaciū indiuiſibile. illius menſura poſſꝫ eſſe diuiſibilis. ſed menſuratius eſſet indiuſibile nūc. ſed hec oīa ſunt impoſſibilia.

tum in nūc p̄t fieri motus neqꝫ qͥes. ſed potius motuꝫeſſe in nūc. ideo ſi tp̄s eſſet ex nūc in om̄ibꝰ aūt nūc eſſꝫ idqd̓ eſt indiuiſibile in motum eſſe nūqͣꝫ fuiſſet in moueriqꝛ moueri eſt niſi in tꝑe. ſic motus eſſet in fine nūqͣꝫfuiſſet in via ad finem. que om̄ia ſunt impoſſibilia etiamad intelligendū. Neqꝫ em̄ ex ipſis nūc eſt tp̄s. neqꝫ linea expūctis. neqꝫ motus ex momētis. qꝛ qui d̓t impartibilemouet̉ nihil aliud facit niſi d̓t motum eſſe ex momētis.aut lineam ex pūctis. tp̄s ex ipſis nūc. ſed hoc eſt īpoſſibile. nullum eoꝝ habeat aliquā qͣꝫtitatē. qꝛ qͣꝫtuꝫponit̉ ex qͣꝫtis. ꝯſequēs pꝫ manifeſte nullū indiuiſibile poſſit moueri.Omne em̄ qd̓ mouet̉ impoſſibile eſt pͥus maius moueri ipſius qͣꝫ aut equale aut minꝰ. Siigitur hoc manifeſtū. qꝛ pūctum minus autequale mouebit̉ pͥmū. Qm̄ aūt indiuiſibile eſtimpoſſibile eſt minus moueri pͥus. equale ergo ipſi quare erit linea ex pūctis: Semꝑ em̄equalem motū omnē lineā pūcti menſurabit. ſiautem hoc impoſſibile eſt moueri indiuiſibile impoſſibile eſt Hic ph̓us ponit terciā rōnem. eſt iſta Om̄e qd̓ mouet̉ pͥus ꝑtranſit ſpaciū minus ſe. deinde ſpaciū equale. poſtea ſpaciū maius ſe. ſed eſt aliqd̓ ſpaciū minusindiuiſibili. ꝯtingit indiuiſibile moueri. Minor ptꝫ.qm̄ ſi eſſet aliqd̓ ſpaciū minus indiuiſibili tunc eſſet aliqd̓minus minimo. etiam tūc eſſet diuiſibile. ergo oportettranſeat equale ſibi. Et ex hoc ſequitur vlterius. lineaſpacij quā tranſit ꝯponat̉ ex pūctis. qꝛ cuꝫ id qd̓ ferturtranſit per ſpaciū. tūc per equalia ſibi miniſtrando redditqͣꝫtitatem ſpacij. ex illis ꝯponit̉. Equale aūt puncto eſtpūctꝰ. ideo linea ꝯponeret̉ ex pūctis. ſed hoc eſt impoſſibile. vt patet ex predictis. igitur impoſſibile eſt indiuiſibile moueatur Amplius aūt ſi om̄e in tꝑe mouet̉ in ip̄o nūcnihil: Omne aūt tp̄s indiuiſibile erit vtiqꝫ aliquod tempus minꝰ quolibet eoꝝ que mouent̉in quo mouetur qͣꝫtum ip̄m motū eſt. Hocdem em̄ erit tp̄s in quo mouetur ꝓpter id qd̓mouetur eſſe in tꝑe. Tēpus aūt ome diuiſibile eſſe oſtenſum eſt pͥus. ſi igitur punctū mouet̉erit aliqd̓ tp̄s minus in quo ip̄m motū eſt ſꝫ impoſſibile ē. In minori em̄ neceſſe eſt minꝰueri. quare erit diuiſibile in minꝰ diuiſibile ſicut tempꝰ in tempus. Solūmodo em̄ mouetur impartibile indiuiſibile ſi erit in ipſo nūcpoſſibile moueri atomo. Eiuſdem em̄ ratiōiseſt ī ip̄o nūc moueri īdiuiſibile aliqͥd moueri Hic ph̓us ponit quartā rōnem. que eſt iſta. ſi om̄e qd̓mouet̉ in tꝑe mouet̉ nihil mouet̉ in ipſo nūc. om̄e tempus eſt diuiſibile. vt pꝫ ex p̄dictis. tūc ncc̄arium eſt ex qͦlibet tꝑe quod eſt alicuius motus accipere aliqd̓ tempusminus illo. qꝛ tempus eſt diuiſibile in infinituꝫ. pars eſtminus toto. ergo ſi indiuiſibile moueret̉ oporteret mo-

Ff i.