Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

OhyſicorumAreſtotelis.

quidē ẜm aliqd̓ mouens nō tn̄ qͥeſcit. neqꝫ em̄moueri neqꝫ qͥeſcere eſt in ipſo nunc. Sed nonmoueri qͥdem eſt verū in ipfo nūc. ⁊ eſſe ẜm aliquid. In tꝑe aūt nō ꝯtingit eſſe ẜm aliquid qͥeſcens Accidit em̄ qd̓ fertur quieſcere Hic ph̓us ponit quādā ꝯſideratōem ꝑ quam diſtinguit̉ id qd̓ mouet̉ ab eo qd̓ qͥeſcit. Et d̓t ꝙ ex p̄dictis patꝫꝙ om̄e qd̓ mouer̉ in tꝑe mouet̉. ⁊ ꝯtinue venit ex quodaꝫin qͦddā in toto tꝑe illo qd̓ motuꝫ mēſurat ſicut menſuraꝓpria ⁊ adequata ſibi. ⁊ nō ſicut mēſura excellēs ⁊ nō cōmune in cuius ꝑte eſt motꝰ ⁊ nō in toto. gͦ impoſſibile eſtꝙ ẜm aliqͥd motoꝝ aūt quieſcētiū ſit aliqͥd pͥmū. qm̄ quieſcere eſt nūc qn̄ in ipſo eſt acciꝑe tp̄s qͦddā in qͦ etiā ip̄mqͥeſcit. ⁊ oēs ꝑtes ſue ⁊ ꝑtes qͥetis ſicut ī ꝑtibꝰ illiꝰ tꝑis. ſicut ꝑtes motꝰ ſunt in ꝑtibꝰ illiꝰ tꝑis qd̓ eſt tꝑ̄s illiꝰ motꝰẜm ſe ⁊ ꝓpriū qꝛ vt ex dictis pꝫ. ꝙ hoc eſt qͥeſcere cū veruꝫſit ꝙ in qd̓ ẜm formā ⁊ vbi eſt hoc aliqͥd ⁊ ip̄m ⁊ ꝑtes eiin alio ⁊ alio ipſoꝝ nūc q̄ ſunt extrema illiꝰ tꝑis in quo d̓rvno mō ſe habere nunc ⁊ pͥus. ⁊ ideo etiā oīs quies eſt intꝑe. ⁊ ſi hoc eſt qͥeſcere tūc non ꝯtingit ꝙ id qd̓ mutat̉ velquieſcit ẜm aliquid qd̓ eſt motus vel qͥetis eſſe pͥmū tp̄scui ita attribuat̉ motꝰ. ꝙ an̄ ipſum nō ſit aliquid aliud pͥus ipſo. qm̄ om̄e tp̄s diuiſibile eſt. ⁊ in alia ⁊ alia eius ꝑteverū eſt dicere de quieſcēte ⁊ moto. ꝙ in eodē tꝑe ſit quieſcens vel motū ⁊ ip̄m ⁊ ꝑtes eius. Et ſi qͥs dixerit ꝙ illud qd̓ mouet̉ ⁊ quieſcit nō mouet̉ ⁊ quieſcit in tꝑe. ſꝫ potius in ſolo nūc. tūc nullū tēpus erit ẜm motū ⁊ quietem.ſed vtrūqꝫ iſtoꝝ eſt ẜm nūc indiuiſibile qd̓ eſt terminus ⁊finis tꝑis. ſed hoc eſt impoſſibile. vt pꝫ ex dictis. licet em̄in ip̄o nūc aliquid ſit manēs ẜm ꝙ manētia d̓r illoꝝ q̄ nullo mō ſunt apta moueri. ſicut ſunt ncc̄āria. nō tn̄ aliqͥdeſcit in ip̄o nūc. qꝛ eadem eſt menſura motus ⁊ qͥetis. Cūgͦ in ipſo nūc nō ſit moueri. nō erit in ipſo qͥeſcere. ſed tn̄bene ꝯuenit nō moueri in ipſo nūc inqͣꝫtuꝫ nō moueri d̓tnegatōem oppoſitā ei qd̓ eſt moueri. ⁊ eſt in ip̄o nunc eſſeẜm aliqͥd. qꝛ ẜm ncc̄itatē ẜm quā nō refert̉ aliqͥd ad motū In ip̄o aūt nūc eſt manētia q̄ eſt pͥuatio mujtatiōis ſimplicis. que eſt generatio ⁊ corruptio. ſicut dictū eſt quintophyſicoꝝ. ꝙ cū in talibꝰ nō ſit motus nō opponit̉ eis quies. qꝛ quies ⁊ motus nō ſunt in nūc. Manentia em̄ generatoꝝ ⁊ corruptoꝝ eſt in nūc. Un̄ nō moueri taliū eſt inipſo nūc. ⁊ etiā eſſe ip̄oꝝ ẜm aliqͥd eſt in ipſo nūc. qꝛ eē ip̄orum qd̓ eſt ẜm formaꝫ ſub̓alē in eo ꝙ eſſe illud fluit a forma eſt in ip̄o nūc. ⁊ de hac materia patuit in quarto de tēpore ⁊ qͥnto phyſicoꝝ. vbi agit̉ de mutatōibꝰ ⁊ ſpēbꝰ eiꝰſed in tꝑe nunqͣꝫ ꝯtingit ꝙ id qd̓ quieſcit ẜm aliquid indiuiſibile qd̓ eſt ſimul totū ſit qꝛ ſi hoc ꝯtingeret in qͥeſcentetūc etiā ꝯtingeret in eo qd̓ fert̉. qꝛ ad eandē menſurā refetūtur id qd̓ qͥeſcit. ⁊ id qd̓ mouet̉. ⁊ ſic eſſet dare pͥmū in qͦeſſet quies ⁊ motus. ſed hoc eſt impoſſibile. Et hoc manifeſte eſt verum in motu locali. ⁊ in alijs motibꝰ etiā eſt vetum. ſed nō adeo manifeſte. alteratio em̄ eſt quale ꝯtinuefluens ⁊ augmentū eſt qͣꝫtum ꝯtinue fluens. Hec gͦ dicta ſunt de diuiſibilitate motus in infinitumCtru omnis motusſit in tꝑe. ac oē qd̓ mouet̉ ſit diuiſibile Et arguit̉ ꝯtra pͥmuꝫ. generatio ⁊ corruptio ſunt motus ⁊ fiunt in nūc temporis. ergo motus poteſt fieri in ip

ſo nūc Confirmat̉. qꝛ dicimus ſortem nūc ſcribere. ergo innūc poteſt fieri motus Secūdo ſic. qͥcquid mouetur deextremo in extremū mouetur per mediū. aliqͥd aūt mouetur de p̄terito in futurū. ergo aliqͥd mouetur per ipſuꝫ nūcCōſequentia ꝓbatur. qꝛ nūc eſt mediū inter p̄teritū ⁊ futurum. Confirmat̉. aliqͥs motus poteſt eſſe in toto tempore. illud āt qd̓ poteſt fieri in toto tempore fuit in parteeius. ergo aliqͥd poteſt fieri in nūc. Tercio ſic. in quocūqꝫ eſt finis motus in illo eſt quies. qꝛ quies eſt finis motꝰ.ſed in nūc eſt finis motus. ergo in nūc poteſt fieri quies. etꝑ ꝯſequens motus. cuꝫ oppoſita habeant fieri circa idem. Contra ſecūdū arguit̉ ſic. eſt danda minima pars ignis que nō eſt ampliꝰ diuiſibilis. qꝛ entia naturalia ſuntad maximum ⁊ minimū determinata. ⁊ tn̄ illa pars ignismouebit̉ ad ſuū totum. qm̄ idem eſt motus ignis ⁊ vniꝰſcintille eius. cū ergo illa pars ſit indiuiſibilis. ſeqͥtur ꝙ nōom̄e qd̓ mouetur ſit diuiſibile. Cōfirmatur ſic. ſicut ie hꝫnūc in tempore. ſic ſe habet̉ mobile in motu. vt habet quarto huius. ſed nūc in tꝑe eſt indiuiſibile. ergo illud qd̓ mouetur in motu eſt indiuiſibile. Secūdo ſic. forma accidentalis in ſuo ſubiecto ſicut caliditas aut aliqua alia forma eſt mobilis. ⁊ tn̄ eſt indiuiſibilis. gͦ ⁊c̄. Probat̉. qꝛ talis forma fluit de potentia ad actum. gͦ eſt mobilis. Cōfirmat̉ de pūcto qui fluit in linea. ⁊ fluxu ſuo cauſat lineāEt ſil̓iter nūc in tꝑe. ⁊ tn̄ non eſt diuiſibile. gͦ. Pro intelligentia iſtius queſtionis ponūtur duo diſcurſus. quoꝝmaior pͥmi eſt iſtaNūc dictū ꝓprie qd̓ reperitur in oī tꝑe eſt ꝑſe primo indiuiſibile. Minor Omis mōtus proprie dictus eſt diuiſibilis ẜm pͥus ⁊ poſterius Concl̓o Igit̉ incōueniēs eſt aliqͥdin nūc moueri. cū motus fit in tꝑe diuiſibili Maior pꝫ ex his q̄ dicta ſunt in quarto. ⁊ etiā ex textu iam expoſito. Minor pꝫ. qm̄ motus diuiſibilis ē addiuiſionē ſpacij. ⁊ tp̄s ad diuiſionē motus. ⁊ qꝛ motꝰ nōhabet eſſe ꝑmanens. ſed ſucceſſiuū. gͦ partes motꝰ ſunt prius ⁊ poſterius. Preterea illud qd̓ mouet̉ aliter ſe hꝫ pͥusqͣꝫ poſterius ⁊ ecōtra. Et d̓r notāter in ꝓpōne motus ꝓprie dictus. ꝓpter mutatōem que fit in inſtāti ẜm eiꝰ eſſentiā. qͣꝫuis nō ẜm eius eſſe. cū ſic ſit mutatio ꝓprie dicta. ſcꝫgeneratio ⁊ corruptio alteratōi īmixta Concluſio ſeqͥtur ex premiſſis Maior alterius diſcurſus Omne mobile partim eſt in termino a quo ⁊partim in termino ad quē Minor Hoc tn̄nō eſt referendū ad partes mobilis. ſed qꝛ mobile eſt in medio motꝰ qd̓ participat cū ambobus extremis Concl̓o Igit̉ cū termini mōtus ſint diuiſibiles. oꝫ ip̄m mobile eē dīſibile Maior pꝫ. qꝛ cū mobile eſt in termino ad queꝫ nō amplius mutat̉. ⁊ ꝑ ꝯſequēs illud qd̓ mutat̉ ſiue mouet̉ nonp̄t eſſe totū in termino ad quē. nec illud qd̓ mutat̉ p̄t eē intermino a quo. Nā illud qd̓ ſil̓iter ſe hꝫ nūc ⁊ pͥus ẜm ſeet ẜm ſuas partes nō mutat̉. ſed ſic habet ſe mobile quādo mutat̉ dūmodo adhuc eſt in termino a quo. gͦ ibi nonmutat̉. neqꝫ illud quod mutatur eſt in vtroqꝫ termino ẜᵐactū. qꝛ ſic eſſet ſimul mutatū ⁊ nō mutatū. Nec p̄t dici ꝙillud qd̓ mutat̉ nulloº ſit in aliquo terminoꝝ aut in neutroviqꝛ qd̓ nō eſt in aliqͦ terminoꝝ hoc nō mouet̉.obi-

.i. qn̄ ermoEe ij