Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiperSextus

aptū natū moueri qd̓ mouet̉ qn̄ aptū natuꝫeſt quo ſic. Quare qm̄ in ipſo nūc nihil aptum natū eſt moueri. Manifeſtū etiā qꝛ neqꝫeſcere. Ampliꝰ ſi idem qͥdem nūc in vtriſqꝫ tꝑibus eſt. ꝯtingit aūt hoc qͥdeꝫ moueri. aliud autem qͥeſcere totū. Qd̓ aūt mouet̉ in tꝑe toto: inquolibet mouebit̉ huiꝰ ẜm aptū natū eſt moueri. qͥeſcēs ſil̓iter qͥeſcit. ꝯtingit idē ſimul qͥeſcere moueri. Idē em̄ vltimū tēpoꝝ vtrorūqꝫipſum nūc. Amplius aūt quieſcere qͥdem dicimus qd̓ ſil̓r ſe habet ip̄m partes nūc prius. in ipſo aūt nūc eſt pͥus. quare neqꝫ quieſcere. Neceſſe eſt ergo moueri qd̓ mouet̉ intempore qͥeſcere quieſcens.Hic oſtendit ph̓s tribꝰ rōnibꝰ in nūc p̄t eſſe qͥeſcerehoc eſt qͥes. Quaꝝ pͥma patꝫ ex definitiōe qͥetis poſitafuit in qͥnto huius in quo dcm̄ fuit id qͥeſcit qd̓ in natura materie hꝫ moueri. tūc qͥeſcit qn̄ vbi aptuꝫ natū eſtmoueri. ſed in nūc eſt aptum natū moueri. nec qͥeſcere Minor eſt ph̓i in textu p̄cedēti. Secūda eſt. ſi fieret qͥeſcere in nūc. tūc vnuꝫ idem ſimul moueret̉ qͥeſceret. ſed hoc eſt incōueniens.. Sequela ptꝫ. qꝛ ſi accipiant̉duo tꝑa quoꝝ vnū eſt p̄teritū alterū futurū. tūc ꝯuenitaliqͥd in toto p̄terito moueri. in toto futuro quieſcere. ſiG ponat̉ poſſe moueri in nūc. poſſe quieſcere in nūc. tūcoportꝫ ꝯcedere mouet̉ in p̄terito toto mouet̉ etiaꝫin extremo nūc p̄teriti. tn̄ quieſcit in futurs toto qd̓ quieſcit etiā in nūc qd̓ eſt pͥncipiū futuri. ſed vnū idem nūcẜm ſub̓am eſt poſtremū p̄teriti pͥncipiū futuri. ī vnoet eodē nūc ſub̓am mouet̉ qͥeſcit aliqͥd. qd̓ eſt incōueniens impoſſibile. etiā eſt impoſſibile aliqͥd in nūc qͥecere. Tercia eſt. qꝛ qͥeſcere d̓r qd̓ eodē ſe hꝫ in totoet ī ꝑtibꝰ. poſteriꝰ ſicut pͥus. ſi gin nūc fiat qͥeſcere. tūc ipſum nūc habebit pͥus poſteriꝰ. ꝯn̄s eſſet diuiſibile.et neceſſe eſt om̄e qd̓ mouetur moueri in tꝑe. qd̓ qͥeſcitquieſcere in tempore Qd̓ mutat̉ aūt om̄e neceſſe eſt diuiſibile eſſeqm̄ em̄ ex quodā in qͦddam oīs mutatio. cuꝫqͥdem ſit in hoc in qd̓ mutatū eſt non ampliusmutat̉. aūt in eo ex quo totū eſt. ipſum etpartes oēs mutātur. em̄ ſil̓iter ſe habentet ip̄m partes oēs mutātur. Neceſſe igit̉hoc qͥdē aliqͥd in hoc. aliud ꝟo in altero mutantis. em̄ in vtriſqꝫ neqꝫ in neutro poſſibile eſt eſſe. Dico aūt in qd̓ mutat pͥmū ẜm mutatōem. vt ex albo in fuſcū in nigrū em̄neceſſe eſt qd̓ mutat̉ in qͦcūqꝫ vltimoꝝ. Manifeſtū igit̉ ē qd̓ mutat̉ erit diuiſibile Hic ph̓s oſtēdit om̄e qd̓ mutat̉ ſiue mouet̉ eſt diuiſibile. qꝛ om̄e qd̓ mouet̉ eſt ex quodā in qͦddā. vt patuit qͥnto huiꝰ. Et hoc ſic oſtēdit̉. qꝛ id qd̓ mutat̉ eſt ī eoad qd̓ eſt motus aut mutatio tūc amplius mutat̉. ſedeſt in mutatū eſſe. Cum aūt eſt in eo ex quo eſt motꝰ autmutatio. ip̄m ꝑtes eius oēs qͥeſcit non mutat̉. qꝛ qd̓

ſimiliter ſe hꝫ nūc pͥus ip̄m oēs ꝑtes eius quieſcit mutat̉. qꝛ qͣꝫ diu id qd̓ mutat̉ eſt in eo ex quo mutat̉.ip̄m ꝑtes eius tunc manet in forma vel vbi in quo pͥusfuit. ideo in illo mouet̉ ſed qͥeſcit. oꝑtꝫ mutatumqn̄ mutat̉ ſit in intermedio. ita ſit partim in eo ex quo.partim in eo ad qd̓ eſt motus. vt patuit in qͥnto huiꝰ. qꝛ poſſumus dicere in vtriſqꝫ terminis motꝰ ſit in actu. tūc eſſet mutatū quo ad terminū ad quē. noneſſet adhuc mutatū quo ad terminū ex quo. qꝛ ſupra probatū eſt p̄t id qd̓ mouet̉ qn̄ mouet̉ eſſe in vno terminoꝝ diuiſim. qꝛ ſi eſſet in termino ad quē. tūc mutaret̉ſed eſſet mutatū. ſi eſſet in termino a quo ip̄m ꝑteseius tūc adhuc mutaret̉ ſed qͥeſceret. Sil̓iter poſſumus dicere nullo ſit in terminis motus a quo adquē. qꝛ nihil mouet̉ ad hoc qd̓ nullo hꝫ in ſe ipſo. ergorelinqͥtur dd̓m ẜm aliqͥd ſit in termino a quo eſt motꝰẜm aliqͥd in termino ad quē eſt motus. hoc eſſe eſt in intermedio qd̓ quodā modo eſt extrema. vt dcm̄ fuit in qͥnto huius. Et ideo d̓t ph̓us. eſt in eo in qd̓ pͥmū mutat̉ẜm mutatōem ꝯtinuā. anteqͣꝫ ſit in extremo fine mutationis. illud eſſe eſt intermediū extremoꝝ. Et hoc eſt duplex. eſt em̄ aliqd̓ mediū ẜm formā qualitatis aliquaꝫ queeſt diuerſa ſpecie ab extremis. tm̄ differens ab extremis magis minus. ſiue intenſionē remiſſionē. ſicuteſt fuſcū pallidū inter albū nigrū. Et ſil̓iter eſt in ſpēbꝰſapoꝝ odoꝝ neceſſe eſt id qd̓ mouendo venit in mediū hēat oppoſitū vtriuſqꝫ extremoꝝ ſui motus. eſt inmedio qd̓ potentia eſt extremū. Aliud eſt mediū qd̓ nondiffert forma ſpē ab extremo. ſed tm̄ magis intenſumet minus intenſum. ſicut inter calidum frigidū eſt tepidum. ideo tēpor eſt diuerſa qualitas a calore. ideotalia ꝯtraria vident̉ habere media. cuꝫ tn̄ ſit tranſitusab extremo vno in aliud. niſi mediū. ſpē ſed intentione differat ab extremo. neceſſe eſt illud qd̓ mouel ſit ſtatim in quolibet vltimoꝝ finiū ſui motus. Ex quibus manifeſte pꝫ. om̄e qd̓ mutat̉ ſit diuiſibile. Et alibreuiter ſic ꝓbant. om̄e qd̓ mutat̉ eſt ꝑtim in termino aet ꝑtim in termino ad quē. illud aūt qd̓ hꝫ partē parteꝫeſt diuiſibile. om̄e qd̓ mutat̉ eſt diuiſibile. Minor ꝓbat̉qꝛ qn̄ eſt in termino ad quē tūc eſt mutatū eſſe. qn̄ ē intermino a quo tūc mutat̉. mutat̉ qn̄ eſt in medio inter terminū a quo terminū ad quem.Motus aūt eſt diuiſibilis dupl̓r. Unodem tꝑe. Alio ꝟo ẜm partiū illius qd̓ mouet̉ motus. vt ſi ip̄m ac mouet̉ totū ab mouebit̉ bc. Sit igit̉ ipſius qͥdem ab qui ē deipſius bc qui eſt eꝫ motus partiū. Neceſſe eſtigit̉ totū in quo eſt dꝫ ipſius ac eſſe motū Iſtud eſt ſecūdum capl̓m in quo ph̓s determinat dediuiſione motꝰ. ponit pͥmo duos modos qͥbꝰ motus diuidit̉. Uno ẜm tp̄s. Alio ẜm ꝑtes mobilis. qꝛ totus motꝰ a nobis accipit̉ niſi duobꝰ modis. quoꝝ vnus ēqn̄ d̓r totus motꝰ alicuius ſibi ineſt gr̄a omniū partiuꝫmotaꝝ totū ſpaciū. d̓r dimidius motus eiuſdē qui ſibiineſt gratia ꝑtis medie mote totū ſpaciū. d̓r tercia ꝑsmotus ineſt eidē totū ſpaciū gr̄a partis tercie motetotū ſpaciū. Hec em̄ diuiſio eſt ẜm ꝑtes ſpacij. quelibet moueat̉ totū ſpaciū. p̄cipue ẜm diuiſionē ſpacij diuidat̉ motus pͥncipali ſua diuiſione. qꝛ ſi diuidat̉ in