Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotelis.

Iſta eſt ſcd̓a pars huius capl̓i in qua ph̓s oſtenditequaliter ſe hn̄t magnitudo motꝰ tp̄s ad. finitū infinitū. qꝛ ſicut in vno īuenit̉ finitū infinitū. ita etiā ī alioPoſtqͣꝫ oſtendit magnitudo motꝰ et tp̄s eqͣlit̓ ſe hn̄tad hoc qd̓ eſt ꝯponi ex indiuiſibilibꝰ Et d̓t qd̓cunqꝫiſtoꝝ infinitū d̓r erit et alterū ncc̄ario infinitū et ẜm quecunqꝫ modū infinitatis vnū eoꝝ eſt infinituꝫ ẜm eundēmodū infinitatis eſt alterū īfinitum. vt ſi tp̄s eſt infinitūin vltimis. ita habeat vltimū vel finem. ita ſit extenſiōe īfinituꝫ. tūc etiā longitudo eſt īfinita ẜm diſtātiāvltimoꝝ qd̓ eſt infinitum eſſe extēſionē ī īfinitū. Si ātdiuiſione ſit tp̄s infinitū erit et magnitudo diuiſiōe infinita. et ſi vtroqꝫ iſtoꝝ mōꝝ tēpus eſt infinitum tūc etiāvtroqꝫ iſtoꝝ modoꝝ longitudo eſt infinita.Un̄ et zenonis ratio falſum opinat̉ eſtpoſſibile infinita ꝑtrāſire. aut tangere infinitaẜm vnūqd̓qꝫ in finito tꝑe. Dupliciter em̄ d̓r etlongitudo et tp̄s infinitū. oīno ꝯtinuū autẜm diuiſionem aut vltimis Infinitis quideꝫigit̉ ẜm qͣꝫtitatē ꝯtingit ſeſe tangere infinitotꝑe. eis aūt ſit ẜm diuiſionem ꝯtingit et nāqꝫip̄m tp̄s ſic infinitū Quare et ī infinito tꝑefinito accidit tranſiri infinitū tangere īfinitain ip̄is infinitis et finitis. Neqꝫ īfinitumpōt infinito tꝑe trāſire. neqꝫ in īfinito finitū ſꝫ ſiquidē tēpus ſic et magnitudo erit infinita ſimagnitudo et tempus.Hic. p. ex p̄dictis ſoluit rōem zenonis dicētis nullū mo eſſe localē. fuit ſua iſta. ſi fieret motꝰ localis tuncncc̄ario fieret ſup̄ ſpaciū. ſꝫ qd̓libet ſpaciū eſt infinitū. qͥaē ꝯtinuū. et infinitū ꝯtingit ꝑtrāſiri. ꝯtingittrāſiri aliqd̓ ſpaciū quātūcunqꝫ ꝑuū Iſta zenonis eſtſoluenda interēptōem qꝛ falſum opinat̉. qꝛ ad finitum infinitū ꝓportiōabiliter ſehn̄t magnitudo ſiue ſpaciū et tempus. et ph̓s d̓t rōem illā ſoluendo dupl̓raliqͣ longitudo ſiue magnitudo et tēpus et ꝯtinuū infinitū. d̓r. vnoº ẜm diuiſionē. eo eſt in infinituꝫ diuiſibile. et tale infinitū eſt bn̄ ꝑtrāſibile. qꝛ illud infinitum ēactu ſꝫ ſolū pon̄a. ſic̄ etiā ip̄m tp̄s eſt infinitū. ī tꝑehoc infinito ꝯtingit id qd̓ mouetur trāſire in infinitum ẜm diuiſionē. ſic pon̄a actu tangūt ſe infinitain ipſis. Alioª d̓r infinitū in actu qd̓ caret vltimis hoc ēin diſtantia ſuaꝝ extremitatū eſt infinituꝫ. hoc ſpaciū ſupͣ qd̓ fit motus eſt infinitū. et ſi eſſet infinitū nonpoſſent ꝑtes ſpacij tangi in finito tꝑe. Et ſi impoſſibile poneret̉ haberent vltima hoc tn̄ ſit ꝯtra rōem infiniti actualis. adhuc non ꝯtingerent ſe in illis vltimis.qꝛ media actu ſtꝭ infinite extēſionis nūqͣꝫ pn̄t ꝑtranſiri Et hoc modo ſi eſſet infinita magnitudo. Uerū diceret zeno ſꝫ on̄ſum eſt ſupra in tertio huiꝰ ſcīe hocnihil eſt infinitum. Eis āt ſunt infinita ẜm diuiſioneꝫeo diuidunt̉ in infinitū ꝯuenit hoc trāſire infinita ꝯtingūt ſe in cōtinuo. qꝛ illa infinita ſunt actu. ſꝫ potentia. et hoc etiā ip̄m tp̄s eſt infinitū in tꝑe hocmodo infinito qd̓ eſt infinite diuiſionis ꝯtingit id qd̓mouet̉ trāſire ī infinitū ẜm diuiſionē ſicut etiam ꝯtinuūſpaciū et ꝯuenit pon̄a ſe tāgūt infinita in ip̄ishoc ſtꝭ infinita ſunt ꝯtinua Et finita diui-

ſionē Sꝫ ſi dicat̉ aliqd̓ actu extenſionē infinitū idpoteſt tranſire ſpaciuꝫ finitū nedū in tēpore finito ſedetiam nec in tꝑe infinito. qꝛ ſi tranſiret tūc aliqn̄ vltimuꝫeiꝰ ꝯtingeret vltimū ſpaciū ſic eēt infinitū ſꝫ finitūqd̓ eſt ꝯͣ ypoteſim poſitū fuit ip̄m eſſe infinitū Sꝫ oporteret dicere modū illū quo tp̄s eſt infinitum pereundē magnitudo eſt infinita econuerſo ſi magnitudoeſt infinita aliquē modū eūdē erit tp̄s infinitūSit em̄ magnitudo finita in qua eſt a b.pus aūt infinitū in quo eſt g Accipiat̉ igit̉ tꝑisaliqͥd finitū in quo ſit g. d. In hoc igitur trāſibit aliquid magnitudinis. Et ſit qd̓ trāſitū eſtin quo eſt b. e. hoc eſt aut menſurabit in quo ēa b. aut deficiet aut excellet. Differt em̄ nihil. ſi ſꝑ equalē eſt in b. e. magnitudinē in equalitꝑe tranſibit. Hoc aūt menſurat totū. finitumerit tempus in quo trāſibit in equalia em̄ diuidetur ſicut et magnitudo Hic ph̓s oſtēdit p̄t tēpus eſſe infinitū ſi magnitudo ſit finita per talę demonſtrationem. ſignet̉ magnitudo rcā finita vtrūqꝫ finē hn̄s lineā a. b. tēpus āt infinitū motui adequātū eſt ſupra ipſum ſignet̉ g. tuncoportet ncc̄ario tp̄s illud finitū ſit ad vnā ſuā extremitatē in qua incipit motus. qꝛ ad vtrāqꝫ ſuā extremitateꝫ pōt imaginari infinitū eſſe ex ꝑte ergo finite extremitatis tꝑis reſecemus ex tꝑe ꝑtē finitā ẜcet̉ gd̓. incipiat motꝰ tꝑis motū magnitudinis in extremitate lineea b. in parteque ſignat̉ b. illud ergo qd̓ ſignat̉ lineama. b. in parte finita tꝑis quā reſecamꝰ ab infinito tēporealiā partē magnitudinis trāſibit. et ſic illa ſignata per lineaꝫ b. e. eſt pars totius linee. a. b. pars illa eſt b. e.aut ē ꝑs aliqͦta linee a. b. ita ſit dimidia aut tertia autqͣrta. ſic deinceps Aut deficit ab aliqͦta. ita eſt minor. aut excellit aliqͦta. ita ē maior. ſicut ſi vellet aliqͥsaccipere ꝑtes eius qd̓ eſt ſex. aliquote ꝑtes ſue eēnt alt̓quotiēs ſumpte ꝯſtituerēt totū ſicut ſi tria eēnt dimidiaet duo eēnt t̓cia et vnū eſſꝫ ſexta. pars deficiēs ab aliqͦtaē ſicut ſi aliqͥs vellet acciꝑe octo. deficiēs a dimidia eſſetternariꝰ. et excedēs aliquotā eēt qͥnarius et ſenariꝰ ſeptenariꝰ d̓r pars minor eſt toto tn̄ ſit in ip̄oSi diceremꝰ linea b. e. aliquota eſſet linee a. b. totiꝰtūc oꝫ mēſuret totū r̄ddat ip̄m ſi iteret̉ totiēs ī totoqͦt vnitates hꝫ nūerꝰ a denoīat̉. vt ſi eſt altera aūt iterata reddet totū. ſi ē tercia tūc iterata ꝯſtituet totū ⁊c̄ijsCōſtat āt eqͣliter velox motu regulari eqͣles partesſpacij trāſiuit in ꝑtibꝰ eqͣlibꝰ. ſi trāſiuit partē eſt b. e. ītꝑe d. alias partes tranſibit ī tot tꝑibꝰ eqͣlibꝰ illi quotſunt ꝑtes eqͣles linee be tota linea ab ſꝫ qd̓ ꝯponit̉ exeqͣlibꝰ finitis aliqͦtis ē finitū. tp̄s motꝰ eſt ſuꝑ lineā ab. erit finitum tn̄ dcm̄ erat ab aduerſario erat īfinitūSi āt dicat̉ ꝑs illa dcā eſt be deficit aūt excellit idēſeqͥt̉. qꝛ tūc̄ ſicut linea ꝯponit̉ exꝑte minori ꝑte maioriita et motꝰ ſuꝑ ip̄am. et tūc tp̄s adequat̉ motui. qͣre oꝫ totū tp̄s ꝯponat̉ ex maiori et minori finitis. tūc totūerit finitū. dcm̄ erat eēt infinitū. totū ſequit̉ ꝓpt̓illud ſemper per equalia additur magnitudo et motus et tempus. quia tantus eſt motus quanta eſt magnitudo ſpacij in quo eſt motus. et quantus eſt motus

Cc iiij