PhyſicorumAreſtutelis.
definitōe duo tāngūtur. Primū eſt. ꝙ ip̄m violentuꝫ fiata pͥncipio extrinſeco. Secūdū eſt ꝙ paſſum nō habeat aptitudinē ad fieri extrinſecum. quādocūqꝫ em̄ aliquid fit apͥncipio extrinſeco ꝯferente vim paſſo. tūc nō d̓r fieri violēte. Ex quo pꝫ. ꝙ naturale nō d̓r illud ſolum qd̓ fit a pͥncipio intrinſeco. ſed etiā extrinſeco. dūmodo tn̄ paſſum adip̄m hꝫ naturalem aptitudinē. ¶ Concluſio ſequit̉ et primiſſis. ex quo in om̄i genere motuū p̄ fieri motus ab aliqͦextrinſeco ꝯtra ꝓpriam naturā mobilis. vt patuit ꝑ Areſtotelem in textu. Maior alterius diſcurſus¶ Sicut ſunt q̄dā generatōes naturales ⁊ fatate ⁊ extra naturā alie ⁊ nō fatate. ita ſunt quedam corruptōes naturales ⁊ dulces. ⁊ alie violente ⁊ triſtes Minor Sūt ⁊ alteratōesnaturales ⁊ violente ſimpl̓r ⁊ augmentatōnesſupra modū nature veloces. ⁊ q̄dā ſunt curſuinature ꝯformes. Cōcluſio Igit̉ in ſingulismotuū generibꝰ eſt naturale ⁊ violētū licꝫ hocin motu locali ſit magis manifeſtū.¶ Maior quo ad pͥmā ꝑtem pꝫ ꝑ Areſto. in textu. Dicūtus em̄ generatōes fatate ſiue naturales que fiūt ẜᵐ ordinē ⁊ curſum fatalem. hoc eſt ẜm cōem influentiā ⁊ curſum nature vl̓is ⁊ ꝑticularis. Que aūt nō fiūt ẜm cōemcurſum nature dicūtur eſſe nō fatate. vt generatiōes roſarū in hyeme. Un̄ fatū ẜm Boetiū ſic definit̉. Flatū eſtdiſpō inherens rebꝰ mobilibꝰ qua diuina ꝓuidentia queqꝫ nectit ſuis ordinibꝰ. Et ipſius fati eſt triplex origo. pͥma eſt ẜm quā exijt ⁊ deriuat̉ ab vl̓t ordine diuine ꝓuidetie. Secūda eſt ẜm quā deſcendit ꝑ ordinē cāꝝ vl̓ium adꝓpagatōem nature ꝯcurrentiū. ⁊ illis duobꝰ modis fatūeſt oīno īmobile. Tercia eſt ẜm quā deſcēdit in ꝑticipationē cāꝝ agentiū vſqꝫ ad vltimos effectus naturales. ⁊ ſiceſt mobile ⁊ impedibile. ⁊ ꝑ ꝯn̄s violentabile. ⁊ ideo natura ſubiecta huic fatali diſpōni eſt capax ꝯtrarietatis. ⁊nō pͥmis duobꝰ modis. Un̄ fatū ẜm eſſe qd̓ hꝫ in generabili ⁊ corruptibili eſt mobile. ſic em̄ eſt modificatū ꝑ propriam naturā ⁊ ſpecificā talis generabilis. vn̄ eſt ꝙ genelatio egrediens ordinē ⁊ menſurā ꝓprie ſpēi ꝓxime generātiū ꝓpter aliqd̓ accn̄s ſuꝑueniens talibꝰ generātibꝰ d̓r nonfatata. ⁊ illa q̄ fit ẜm ordinē nature vl̓is ⁊ ꝑticularis d̓r fatata vt dcm̄ eſt. Secūda ꝑs etiā pꝫ ꝑ Areſto. Et ꝙ corruptōes naturales q̄dā ſunt dulces. aliq̄ triſtes. nō eſt intelligendū quo ad appetitū ſenſitiuū. ſed ꝓpter ſenectutē ⁊defectū caloris naturalis. cuius virtus. qꝛ finita eſt deficit in ſua periodo. ſed corruptōes q̄ ſunt ꝑ interruptōemſunt violente. Et qͣꝫuis triſticia ꝓprie dicta non inueniat̉in rebꝰ pure naturalibus ⁊ in appetitu naturali. ſed dūtaxat in appetitu ꝯſequēte appetituꝫ ſenſitiuū. in eis tn̄ reꝑit̉triſticia cōiter dicta. ¶ Minor pꝫ ꝑ ph̓m in textu. vt alteratōes naturales dicūtur q̄ fiūt in die cretica. qꝛ fiūt ꝑ adiutoriū nature vl̓is coadiuuātꝭ nature ꝑticulari ad ſanitatis effectū. ⁊ ille q̄ nō fiunt in die cretica fiunt cōtra curſuꝫnature vl̓is ex poteſtate nature ꝑticularis. Ex qͦ pꝫ. ꝙ illa ſanatio q̄ fit in die cretica d̓r naturalis. Sil̓r eſt de augmentatōibꝰ. vt patuit etiā ī textu. Cōcl̓o ſeqͥt̉ ex p̄miſſisAd obiecta in oppoſi.Ad pͥmū dd̓m eſt. ꝙ qͣꝫuis in augmētatōe ⁊ alteratōe ſe
pe reperiat̉ aliqd̓ pͥncipiū naturale a quo fiant. in aliqͥbustn̄ reꝑitur defectus alicuius pͥncipij naturalis aut reſpectu nature vl̓is. aut reſpectu nature ꝑticularis rōne cuiꝰille mutatōes fiūt p̄ter naturam ⁊ p̄ter actū determinatūa natura ¶ Ad ſcd̓m dd̓m eſt. ꝙ generatio nō d̓r naturalis qꝛ fit ad eſſe. nec corruptio p̄ter naturam qꝛ fit ad nōeſſe. ſed d̓r generatio naturalis ⁊ corruptio aut p̄ter naturam qn̄ fit p̄ter determinatū tempus ad talem generationem. ⁊ nō ẜm ordine quo natura vl̓is reſpicit ⁊ diſponitnaturā particularē. ſicut qn̄ aliqͥs gladio interficit̉ talis corrūptio nō fit ẜm ordinatū motū nature. ¶ Ad terciū dicendū eſt. ꝙ naturale ⁊ violentū poſſunt dupl̓r ꝯparari.Uno mō ad potentiā actiuā mouētis. ⁊ ſic d̓r ꝙ ea q̄ fiūtviolente fiunt ſicut apta nata ſunt fieri. qꝛ potentia violentantis fortior eſt in mouendo qͣꝫ mobile in reſiſtendo Aliomō fit ꝯparatio ad naturā mobilis ⁊ ad formā intrinſecam ꝑ quam ponit̉ in ſpē. ⁊ talis motus eſt violentꝰ Exēpli gratia. ſi lapis moueat̉ p̄t eius motus eē naturalis ⁊ violentus. Naturalis qͥdem ſi moueat̉ ẜm virtuteꝫ ipſiusforme ipſum deorſum inclinātis. ſi vero moueat̉ ẜm virtutem alicuius impellentis ipſum deorſum. tūc talis motus eſt violentusIncidūt dubiā quorūprimū eſt. An in motu locali inueniat̉ violentū. ¶ Et videtur ꝙ nō. nam mobile quodcūqꝫ rōne ſue materie poteſt eſſe in quolibet loco. ¶ Sol̓o ꝙ ſic. vt ptꝫ de motu lapidis ſurſuꝫ ¶ Et ad obiectū in oppoſitū dd̓m eſt. ꝙ mobile motu locali natū eſt eſſe in quolibet loco potentia remota ⁊ mediate. ſed nō potentia ꝓpinqua ⁊ immediate.Et ideo ſi mobile moueat̉ ad locū a mouēte quod imprimit formā. ita ꝙ locus formā ꝯſequat̉. tunc nullus talismotus localis erit violentus. ſed quādo fit motus localis a mouente qd̓ nō imprimit formā ⁊ non ſit hmōi motus ẜm formam mobili pͥus ꝯceſſam. ſicut eſt motus terre ſurſum. tunc motus talis ſemper eſt violentus niſi fiatẜm influentiam vniuerſalis nature ꝯtra particularē. talisem̄ qui eſt ẜm influentiam vl̓is nature eſt motus violentus ẜm quid ſicut quādo mouetur elementum inferiusgraue ẜm naturam vl̓em ꝯtra naturam particularē ſurſum ad repellendū vacuū aūt ad locū mixtionisSecundum dubiuꝫ ei.Quotuplex eſt ſtatus violentie ¶ Solutio. quadruplexPrimus eſt in generatione eius quādo incipit mouere.qꝛ motus violentus non eſt intenſior qͣꝫ poteſt eē in pͥncipio ẜm opinionē Areſtotelis. licꝫ ita ſit ẜm opinioneꝫ platōnis. Secūdus eſt in augmento. quādo ſcꝫ violentia ꝑfecte eſt inducta ab ipſo opponente. ⁊ ſic eſt in maximo poſſe. ⁊ tūec eſt intenſior motus violentus in fine qꝫ in eiusprincipio. Tercius eſt in decremento eius. quādo ſcꝫ virtus impellentis incipit deficere. ⁊ ſic tam ẜm Areſtoteleꝫqͣꝫ ẜm platōnem motus violentus in fine eſt remiſſiorQuartus eſt in deſitione motus violenti. quādo ſcꝫ virtus impellentis in tantū debilitatur ꝙ non ſufficit amplius mouere. ⁊ tūc ſtare incipit violentia. tenet tamē aliquātulū id qd̓ violente ante mouebat. ⁊ hoc modo generat qͥetem. Et ſic patꝫ ꝙ hec quies non generat̉ acceſſione omnimoda violentie. qꝛ tunc oporteret ꝙ generaretur a natura. quod falſum eſt. Et patet etiam ꝙ non fit per motū
on fit per meCc i.