QuintusLiber

nō ſunt eius quod mouetur ſed formarū aūt vbi inter q̄eſt motus. qꝛ cuꝫ motus ſit in intermedio. vt declaratuē ſupra. et ome intermediū ꝑtim eſt vnius extremi ⁊ ꝑtīeſt alterius extremi. neceſſariuꝫ eſt ꝙ id quod moueturſꝑ dū mouet̉ ſit ꝑtim in eo a quo et ꝑtim in eo ad quē eſtmotꝰ. et ſic ꝯtraria nō ſtꝭ ſimpliciter in eodem. qꝛ hͦ eſſꝫincōueniens. pn̄t tn̄ bene eſſe in eodē ẜm eſſe remiſſuꝫ etẜm quid. Et ph̓s correlarie infert ꝙ motus magis cōtrariatur motui qͣꝫ quies motui. qꝛ duo contrarij motꝰnullo modo ſunt in eodem. qꝛ retardarēt et impedirentſeipſos. quies autē cum contrario motu in eodem nonimpedit ipſum.Dubitabit aūt vtiqꝫ quis et de ſtare. ſi et qͥcūqꝫ preter naturam motus. his ē quies oppoſita ſi qͥdē igitur nō erit incōueniens manet em̄violentia. quare quieſcens aliquid erit nō ſꝑ ſiue fieri. Sed palam qd̓ erit. ſicut em̄ moueturpreter naturā et quieſcit vtiqꝫ aliqͥd p̄ter naturā¶ Hic ph̓s ſoluit ſcd̓m dubiū prius motū. An motꝰinnaturalis. hoc eſt violētus aliquā habet quietē ſibi oppoſitā. qꝛ ex prehabitis videt̉ irrōnale. ſi nullā habeatquietem oppoſita. qꝛ ſi nullā habeat quietē ab ipſo motugeneratam. tūc ſꝑ remanebit violentia et nūqͣꝫ veniet inſe motꝰ ad ſtatū. cū qͥes ab eo nulla generet̉ Qanifeſtūeſt igit̉ ꝙ talibꝰ motibꝰ opponit̉ aliqͣ qͥēs Id ei qd̓ extranaturā mouet̉ ad aliquē locū etiā extra naturā hꝫ qͥeſcere in eodē loco. ꝓpter qd̓ dd̓m eſt. ꝙ motus violenti ſuiſum ⁊ quies ſurſum nō ſunt ꝯtrarij ſibi ad inuicē. ſꝫ terre q̄ ſic violente mouet̉ et quieſcit ⁊ qꝛ quies illa generat̉ab eodē. a quo generat̉ motus. a violētia videlicet.Qm̄ aūt eſt in quibuſdā motus ẜm naturāet preter naturā. puta ignis qui ſurſum ẜm naturā. qui aūt deorſum p̄ter naturā. Utrū autēhic ꝯtrarius. aut qui terre Fert̉ em̄ hec ẜm naturā deorſum aut palā. qꝛ ambo. ſed nō eodemmodo. ſed qͥcqͥd ẜm naturā exiſtentis eiꝰ autēqui ſurſum ignis eius qͥ deorſuꝫ vt ẜm naturāexiſtens p̄ter naturā exiſtenti: ſimiliter aūt ⁊ inmanſionibꝰ. Forte aūt quieti motus aliquatenus opponit̉. Cū eī moueat̉ ex hoc et abijciatad hoc videt̉ habere qd̓ abijcit̉. qͣre ſi ip̄a qͥescontraria ei que huic in cōtrariū motui ſimulexiſtant contraria. ſi aliquatenus quieſcit autadhuc manet Totaliter autem eius quod mouetur hoc quidem ibi hoc autē in qd̓ mutaturpropter qd̓ et magis motus motui cōtrariumqͣꝫ quies. Quis quidē igit̉ motus ſimplicitervnus dictum eſt et de motu qͥdē et quiete qūovterqꝫ vnus et qui cōtrarij quibuſdā dcm̄ eſt.Hic ph̓s ad declarandū primū dubiū. mouet vnuꝫaliud dubiuꝫ ex quo em̄ oē qd̓ mouetur motu recto ẜmnatur ā habet etiā aliquē motum oppoſitū illi extra naturaꝫ. vt patebit latius in libro de celo ⁊ mūdo. vt ignis

ſurſum naturaliter motus extra naturā mouet̉ inferiusIgitur forte aliquis dubitabit An motui naturali ſurſum ꝯtrariet̉ motus ignis violentus deorſuꝫ. vel motꝰnaturalis terre deorſum. Ad hoc reſpōdet ph̓s ꝙ ambo motus ꝯtrariant̉ ſꝫ nō eodē mō. qꝛ motus naturalisvnius ad motū naturalē alterius. naturalē et eſſentialeꝫhꝫ oppoſitōeꝫ q̄ ſumit̉ penes termīos motuū oppoſitosEt cū hoc motus ignis ſurſum opponit̉ motui eiuſdemextra naturā deorſum. Et eodē mō dd̓m eſt de ꝯtrarietate quietū. et ꝑ hūc duplicē motū etiā quies eſt oppoſita motui ⁊ quies qͥeti. ſꝫ drn̄ter. qꝛ motꝰ opponit̉ quieti aliqͣlit̓ ⁊ nō ꝑfecte ſic̄ opponit̉ motui qꝛ motꝰ opponit̉motui ꝯtrarie. et quieti priuatiue. Et ſubiūgit ph̓s qūomotus ſit vnus ſimpliciter et qūo nō. ⁊ qūo ꝯtrariaturmotui ⁊ qūo quieti patuit plane ex dictis.Utꝝ in omni motuū genere ſit ꝯtrarietas penes violentū et naturale.Et videt̉ primo ꝙ non. Nam oīs alteratio ⁊ augmētatio fiunt naturaliter. gͦ nulla eſt violenta. An̄s ꝓbat̉.qꝛ motus qͥ fit a principio intrinſeco cōferente vim paſſodūmō nō ſit aīalis eſt naturalis. oīs aūt motus alterationis et augmentationis fit ab aliquo pͥncipio intrinſecovim cōferente paſſo. igit̉ in oī genere motuū nō eſt ꝯtrarietas penes violentum et naturale Scd̓o. oīs generatio eſt ad eſſe rei et per ꝯſequens oīs generatio eſt naturalis. et oīs corruptio eſt preter naturam qꝛ eſt ad nō eērei. qꝛ vt dicit̉ in de celo mors et ſenectus ſꝑ fiūt p̄ter natura. igit̉ in oī ſpēmotus nō eſt reperibile violentū ⁊ naturale Confirmat̉. generatio ⁊ corruptio ꝯtrarianturergo ſi due corruptōes cōtrariant̉ penes violentū ⁊ naturale. tunc ſequitur ꝙ vni erunt plura cōtraria hoc incōueniens eſt. igit̉ Tertio vnūqd̓qꝫ fit vti aptum natuꝫeſt fieri. igitur nihil fit violente. In oppoſitū eſt ph̓us intextu Et ꝓ intellectu iſtius queſtionis ponūtur duo diſcurſus. Quoꝝ maior primi eſt iſtaUiolentia eſt ꝑticulari nature contrariaMinor Sicut natura eſt principiū mouendi intrinſecū ita qd̓ eſt a principio extrinſeco non conferente vim paſſo dicitur violentūConcluſio. Igitur cū ꝯtingat naturaliapati ab extrinſecis ꝯtrarijs naturale et violentum reperiunt̉ in ſingulis motuū generibꝰ.Qaior patet. qꝛ violentia eſt nature impeditiua. igit̉.eſt ſibi repugnans et contraria. eo modo quo eſt prohibitiuum actōnis alterius aut motuū eius ꝯtra naturalēſuā inclinationē dicit̉ ſibi ꝯtrariū. Nō debet aūt violētiahic intelligi ꝯtraria nature in genere ſed in ſpē. vt motꝰnaturalis deorſum habet ſibi oppoſitum motum eiuſdēſurſum qͥ tamē motus ſurſum ⁊ deorſum cōueniūt genere ⁊ ẜm generalem rōem mobilis nō repugnāt ſibi qͥcunqꝫ motus. ſed vt eſt mobile habēs naturam talē repugnat ſibi motus talis. Et dicit̉ nature ꝑticulari qꝛ nature in corꝑibꝰ celeſtibꝰ nihil īuenitur ꝯtrariū. Qinor quoad prima eius ꝑtem ptꝫ per Areſto. ſcd̓o ph̓icoꝝ ex definitione nature. Et quo ad ſecūdam eius ꝑtem patꝫ ꝑeūdem tertio ethicorū dicentē ꝙ violentum eſt qd̓ fit apͥncipio extrinſeco nō cōferente vim paſſo in qua quide