Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QuintusLiber

Contraria aūt eſt aut nulli aut ei que eſtaut corruptōi. Hec ex ip̄a gn̄atio aūt ī ip̄am Hic ph̓s determinat de ꝯtrarietate quietis in mutationibꝰ di. in quibuſdē generibus ſunt ꝯtraria ho. mutationes quidē ſunt oppoſite. ſꝫ ꝯtrarie. ſꝫ potius hn̄t modū ꝯtradictōis. in talibꝰ mutatio eſt exipſo opponit̉ mutationi que eſt in ipſum idē. ſꝫ tales mutatōnes ſunt motꝰ ſicut mutatio eſt ex eſſe opponit̉ mutatōi eſt in. ſicut corruptio opponit̉ generatōiSed priuatio hmōi mutatōis eſt motꝰ ꝓprie d̓rquies. ſed appellari ꝯſueuit īmobilitas. talis mutatioduplex eſt .ſ. ſe accn̄s. ſe quidē eſt ſub̓a in qua nullus eſt motus. qꝛ ibi eſt ens in actu ſꝫ ſolū in pon̄a. vtmateria ſicut fit in generatiōe et corruptōe in ſub̓a eſt accn̄s aūt qn̄ per ſe quidē mutatio eſt ex ꝯtrario. accidēs aūt ex priuatōe. vt ex albo fieri albū. tunc em̄ſe fit ex nigro aut medio cui accidit albū eſſe tūc eſtaliquid ſubiectū albū Sꝫ qn̄ eſt aliqd̓ ſubiectū ex ēmutatio tūc mutatio eſt vere ꝯtraria mutatōi hꝫ qͥeteoppoſitā vere eſt quies. Qn̄ aūt nihil ſubicit̉ qd̓ſit ſubiectū. ſicut in eſſe ſubſtātie. tūc p̄t aliqͥs dubitare ſit ꝯtraria mutatio que eſt ex eſſe. vtrū habeataliquā quietē oppoſitā ſiue ꝯtrariā. Si em̄ hoc cōcedat̉ ſcꝫ habeat quietē. tūc ſequit̉ alteꝝ duoꝝ incōueniētiūſcꝫ oīs quies motui ꝯtrariet̉. ſed quedā ꝯtrariaturmutatōi eſt motus. aut oīs mutatio ſit motꝰ. etrerū generatio et corruptio ſint motꝰ. ſꝫ manifeſtū ē.talis īmobilitas ſiue īmutatio qd̓ melius d̓r eſt dicēda eſſe quies. niſi generatio corruptio dicāt̉ eſſe motꝰEſt igit̉ ẜm veritatē quies ſꝫ aliqͥd ſil̓e qͥeti. ideo p̄tvocari īmutatio hoc eſt priuatio mutatōis in eo qd̓ aptum natū eſt mutari. Et oportet dicere hec īmutatioaūt nulli eſt ꝯtraria. aut dicet̉ ꝯtraria mutationi eſt in eſſe mutatōi eſt corruptio Corruptio em̄ eſt ex īmutatione eſt in eſſe. et generatio opponit̉ corruptiōieſt in illam mutatiōem eſt in. vtꝫ ex p̄dictis. Sicutgeneratio et corruptio opponūtur. ſic opponūtur īmutationes ſunt in eſſe et in eſſe Et ſicut quies dupliceꝫhꝫ oppoēm. vnā ad motū eſt ex ipſa. alterā ad quieteoppoſitā. ita etiā īmutatio opponit̉ mutatōi que eſt exip̄a qͣꝫ īmutationi eſt in oppoſito. Sicut em̄ ī naturisoīa alia ẜm eſſe accipiūtur. ita etiā quies accipit̉. Si ātquies ẜm eſſe accipiat̉ īmutatio ſolū eſt in ea intellectus priuationis ſꝫ intellectus nature quietantis. ſichabet nomē ꝯtrarietatis mutatio accipit rōem oppoſitionis priuatiue vel ꝯtradictionisUtꝝ motus ꝯtrarieturmotui et etiam quieti.Et videt̉ primo. motus ꝯtrariat̉ motui. ⁊ͦ nonquieti. qꝛ tm̄ vnū vni opponit̉ Scd̓o aūt quies termīad quē ꝯtrariat̉ motui aūt quies termini a quo. neutꝝ illoꝝ dd̓m eſt. igit̉. primū qꝛ terminus ad quem eſtfectio motꝰ igit̉ ſibi ꝯtrariat̉ Nec ſcd̓m qꝛ ſicut īmotu eſt terminꝰ ad quē ita et terminus a quo. ſi ergo terminus ad quem non contrariat̉ motui nec̄ terminus a.Tertio due quietes ſunt priuationes. ſed priuationes ꝯtrariantur eo poſſunt ſil̓ eſſe in eodē ſunt forme poſitiue. igit̉ quies ꝯtrariat̉ quieti. In oppoſitum eſt ph̓s in textu. Pro intellectu iſtiꝰ queſtionis ponūtur duo diſcurſus quoꝝ maior primi eſt iſta.

Quinqꝫ ſunt modi quibꝰ imaginant̉ motus exꝑte terminorū ꝯtrariari Minor motusſit de ſubiecto in ſubiectū. vera ꝯtrarietas motus ſumit̉ penes vtrūqꝫ terminū. ẜm ordinemtn̄ ꝯtrariū Cōcluſio. Igit̉ motus mutatio hn̄t ꝯtrarietatē eodē modoMaior eſt ph̓i in textu. Minor ptꝫ. qꝛ ꝯtrarietas ē int̓terminos poſitiue entitatis. igit̉ vera cōtrarietas ſumitur penes repugnantiā vtrorūqꝫ terminoꝝ ordine econuerſo. d̓r ordine ecōuerſo. qꝛ ſi ſumeret̉ ẜm eūdē ordinem tūc ſequeret̉ idem ꝯͣriaret̉ ſijp̄i Sꝫ diceres ex eo motꝰ eſt de ſubiecto in ſubiectū oportet motū eſſede ꝯtrario in ꝯtrariū. ꝯn̄s oꝫ ꝯtrarietas motuū attēdat̉ ex ꝑte repugnatie vtrorūqꝫ t̓minoꝝ. qm̄ inoppoſitōne relatiua extrema etiā ſe habent ſicut ſubiectu ſubiectū ſint entia affirmatiue deſignata. Adhoc dd̓m eſt. qͣꝫuis in oppōne relatiua extrema ſint entia poſitiua ⁊c̄. tn̄ ad relatiōem eſt motus. tūc manifeſte relinquit̉ motus ſit de ſubiecto in ſubiectūqͣꝫ de oppoſito in oppoſitū. motꝰ ſit de ꝯtrario in ꝯͣriūet ꝯn̄s relinquit̉. ꝯtrarij motus hn̄t repugnātia penes vtrūqꝫ t̓minū Cōcluſio ptꝫ qm̄ motus duobusmodis ꝯtrariant̉ pͥmo penes ꝯtrarietatē vtrorūqꝫ terminoꝝ ordine ecōuerſo. Scd̓o penes ꝯͣrietate t̓mīo ad qͦs. mutationes vero ꝯtrariant̉ ẜᵐ acceſſuꝫ receſſum ab eodē termīo in eūdem t̓minū. hec loquēdo demutatōnibꝰ ſimpliciter ſe. ſunt ad ſub̓am. vt qn̄ exaqͣ fit aer loquendo de mutatōnibꝰ ẜm qͥd et accidens. ille ꝯtrariant̉ penes ꝯtrarietatē termīoꝝ adquos Qaior ſecūdi diſcurſus eſt.Quies in termino a quo motui qui receditab illo. ꝯtrariat̉ qͦdāmō Minor Motꝰ ſimpliciter opponit̉ motui. ẜm qͥd vero aūt ẜm accidens qͥeti Cōcluſio Igitur motus ſolūꝯtrariat̉ motui. ſꝫ etiā qͦdāmō quietiQaior ptꝫ. qꝛ quies in ſanitate cōtrariat̉ egrotatōni a ſanitate recedit. d̓r notanter quies in termīo a quo. quies in termīo ad quē. ꝯtrariat̉ motui ſꝫ ē ꝑfectio motus et motū ꝯtinue acqͥrit̉. vt motus albefactionis terminat̉ ad albedinē qua ceſſat albefactio. Et motus ꝯtrariat̉ quieti. vt circa textū declaratū eſt Minor ptꝫ. qꝛ quies eſt priuatio motus cui motus qͣꝫ diuēaliqͦ miſcet̉. motus em̄ miſcet̉ motui. opponit̉ aūtmotus qͥeti cuicunqꝫ ſꝫ qͥeti in t̓mīo ad que. qꝛ quiesin t̓mīo ad quē ſpecificat cōplet entitatē naturā ip̄iꝰmotꝰ. ita quies in termīo a ꝯtrariat̉ motui. qꝛ talis p̄t ſtare ꝑfecte motū. Cōcluſio eſt ph̓i in textu.Nd obiecta ī oppoſituꝫAd pͥmū dd̓m eſt. autoritas intelligit̉ de illis nonſtꝭ qͦdāmō eadē. ſꝫ actꝰ ꝑmixtꝰ pon̄e qͦdāmō idē eſtactu educit̉ ex ip̄a. ſic qͥes ad quā tedit motꝰ ē aliqͥdmotꝰ eiuſdē hoc ſic ſunt eiuſdē nature eideꝫ opponunt̉. Aut dd̓m eſt. in his que cōtrariant̉ ex ꝯn̄tibene pn̄t vni eſſe plura ꝯtraria. ſꝫ tn̄ hoc eſt inqͣꝫtum illaplura ex ꝯn̄ti ꝑticipāt rōem alicuius forme in qua pͥmofundat̉ ꝯtrarietas motus quies ſolū ex ꝯn̄ti ꝯtrariant̉ rōe formarū ꝯͣriaꝝ Ad ſecūdū dd̓m eſt. neneſt eadem termini a quo. termini ad quem reſpectumotus. qꝛ terminꝰ a quo abijcitur in motu. terminus