QuintusLiber
Contraria aūt eſt aut nulli aut ei que eſt nō eēaut corruptōi. Hec eī ex ip̄a gn̄atio aūt ī ip̄am¶ Hic ph̓s determinat de ꝯtrarietate quietis in mutationibꝰ di. ꝙ in quibuſdē generibus nō ſunt ꝯtraria horū. mutationes quidē ſunt oppoſite. ſꝫ nō ꝯtrarie. ſꝫ potius hn̄t modū ꝯtradictōis. ⁊ in talibꝰ mutatio q̄ eſt exipſo opponit̉ mutationi que eſt in ipſum idē. ſꝫ tales mutatōnes nō ſunt motꝰ ſicut mutatio q̄ eſt ex nō eſſe opponit̉ mutatōi q̄ eſt in eē. ſicut corruptio opponit̉ generatōiSed priuatio hmōi mutatōis q̄ nō eſt motꝰ nō ꝓprie d̓rquies. ſed appellari ꝯſueuit īmobilitas. talis eī mutatioduplex eſt .ſ. ꝑ ſe ⁊ ꝑ accn̄s. ꝑ ſe quidē eſt ſub̓a in qua nullus eſt motus. qꝛ ibi nō eſt ens in actu ſꝫ ſolū in pon̄a. vtmateria ſicut fit in generatiōe et corruptōe q̄ in ſub̓a eſtꝑ accn̄s aūt qn̄ per ſe quidē mutatio eſt ex ꝯtrario. ꝑ accidēs aūt ex priuatōe. vt ex nō albo fieri albū. tunc em̄ ꝑſe fit ex nigro aut medio cui accidit nō albū eſſe ⁊ tūc eſtaliquid ſubiectū nō albū Sꝫ qn̄ eſt aliqd̓ ſubiectū ex qͦ ēmutatio tūc mutatio eſt vere ꝯtraria mutatōi ⁊ hꝫ qͥeteoppoſitā q̄ vere eſt quies. Qn̄ aūt nihil ſubicit̉ nō eē qd̓ſit ſubiectū. ſicut in nō eſſe ſubſtātie. tūc p̄t aliqͥs dubitare cū ſit ꝯtraria mutatio que eſt ex nō eſſe. ⁊ vtrū habeataliquā quietē oppoſitā ſiue ꝯtrariā. Si em̄ hoc cōcedat̉ꝙ ſcꝫ habeat quietē. tūc ſequit̉ alteꝝ duoꝝ incōueniētiūſcꝫ ꝙ nō oīs quies motui ꝯtrariet̉. ſed quedā ꝯtrariaturmutatōi q̄ nō eſt motus. aut ꝙ oīs mutatio ſit motꝰ. etrerū generatio et corruptio ſint motꝰ. ſꝫ manifeſtū ē. ꝙtalis īmobilitas ſiue īmutatio qd̓ melius d̓r nō eſt dicēda eſſe quies. niſi generatio ⁊ corruptio dicāt̉ eſſe motꝰEſt igit̉ ẜm veritatē nō quies ſꝫ aliqͥd ſil̓e qͥeti. ⁊ ideo p̄tvocari īmutatio hoc eſt priuatio mutatōis in eo qd̓ aptum natū eſt mutari. Et oportet dicere ꝙ hec īmutatioaūt nulli eſt ꝯtraria. aut dicet̉ ꝯtraria mutationi q̄ eſt innō eſſe ⁊ mutatōi q̄ eſt corruptio Corruptio em̄ eſt ex īmutatione q̄ eſt in eſſe. et generatio q̄ opponit̉ corruptiōieſt in illam mutatiōem q̄ eſt in eē. vtꝫ ex p̄dictis. Sicutgeneratio et corruptio opponūtur. ſic opponūtur īmutationes q̄ ſunt in eſſe et in nō eſſe Et ſicut quies dupliceꝫhꝫ oppoēm. vnā ad motū q̄ eſt ex ipſa. ⁊ alterā ad quieteoppoſitā. ita etiā īmutatio opponit̉ tā mutatōi que eſt exip̄a qͣꝫ īmutationi q̄ eſt in oppoſito. Sicut em̄ ī naturisoīa alia ẜm eſſe accipiūtur. ita etiā quies accipit̉. Si ātquies ẜm eſſe accipiat̉ ⁊ īmutatio nō ſolū eſt in ea intellectus priuationis ſꝫ intellectus nature quietantis. ⁊ ſichabet nomē ꝯtrarietatis ⁊ mutatio accipit rōem oppoſitionis priuatiue vel ꝯtradictionisUtꝝ motus ꝯtrarieturmotui et etiam quieti.Et videt̉ primo ꝙ nō. motus ꝯtrariat̉ motui. ⁊ͦ nonquieti. qꝛ tm̄ vnū vni opponit̉ Scd̓o aūt quies termīad quē ꝯtrariat̉ motui aūt quies termini a quo. neutꝝ illoꝝ dd̓m eſt. igit̉. Nō primū qꝛ terminus ad quem eſt ꝑfectio motꝰ igit̉ ſibi nō ꝯtrariat̉ Nec ſcd̓m qꝛ ſicut īmotu eſt terminꝰ ad quē ita et terminus a quo. ſi ergo terminus ad quem non contrariat̉ motui nec̄ terminus a qͦ.Tertio due quietes ſunt priuationes. ſed priuationesnō ꝯtrariantur eo ꝙ poſſunt ſil̓ eſſe in eodē ⁊ nō ſunt forme poſitiue. igit̉ quies nō ꝯtrariat̉ quieti. In oppoſitum eſt ph̓s in textu. Pro intellectu iſtiꝰ queſtionis ponūtur duo diſcurſus quoꝝ maior primi eſt iſta.
Quinqꝫ ſunt modi quibꝰ imaginant̉ motus exꝑte terminorū ꝯtrariari Minor Cū motusſit de ſubiecto in ſubiectū. vera ꝯtrarietas motus ſumit̉ penes vtrūqꝫ terminū. ẜm ordinemtn̄ ꝯtrariū Cōcluſio. Igit̉ motus ⁊ mutatio nō hn̄t ꝯtrarietatē eodē modoMaior eſt ph̓i in textu. Minor ptꝫ. qꝛ ꝯtrarietas ē int̓terminos poſitiue entitatis. igit̉ vera cōtrarietas ſumitur penes repugnantiā vtrorūqꝫ terminoꝝ ordine econuerſo. ⁊ d̓r ordine ecōuerſo. qꝛ ſi ſumeret̉ ẜm eūdē ordinem tūc ſequeret̉ ꝙ idem ꝯͣriaret̉ ſijp̄i Sꝫ diceres ex eoꝙ motꝰ eſt de ſubiecto in ſubiectū nō oportet motū eſſede ꝯtrario in ꝯtrariū. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō oꝫ ꝙ ꝯtrarietas motuū attēdat̉ ex ꝑte repugnatie vtrorūqꝫ t̓minoꝝ. qm̄ inoppoſitōne relatiua extrema etiā ſe habent ſicut ſubiectu ⁊ ſubiectū cū ſint entia affirmatiue deſignata. Adhoc dd̓m eſt. ꝙ qͣꝫuis in oppōne relatiua extrema ſint entia poſitiua ⁊c̄. tn̄ cū ad relatiōem nō eſt motus. tūc manifeſte relinquit̉ cū motus ſit de ſubiecto in ſubiectū tāqͣꝫ de oppoſito in oppoſitū. ꝙ motꝰ ſit de ꝯtrario in ꝯͣriūet ꝑ ꝯn̄s relinquit̉. ꝙ ꝯtrarij motus hn̄t repugnātia penes vtrūqꝫ t̓minū Cōcluſio ptꝫ qm̄ motus duobusmodis ꝯtrariant̉ pͥmo penes ꝯtrarietatē vtrorūqꝫ terminoꝝ ordine ecōuerſo. Scd̓o mō penes ꝯͣrietate t̓mīorū ad qͦs. mutationes vero ꝯtrariant̉ ẜᵐ acceſſuꝫ ⁊ receſſum ab eodē termīo in eūdem t̓minū. ⁊ hec loquēdo demutatōnibꝰ ſimpliciter ⁊ ꝑ ſe. q̄ ſunt ad ſub̓am. vt qn̄ exaqͣ fit aer ⁊ nō loquendo de mutatōnibꝰ ẜm qͥd et ꝑ accidens. Nā ille ꝯtrariant̉ penes ꝯtrarietatē termīoꝝ adquos Qaior ſecūdi diſcurſus eſt.Quies in termino a quo motui qui receditab illo. ꝯtrariat̉ qͦdāmō Minor Motꝰ ſimpliciter opponit̉ motui. ẜm qͥd vero aūt ẜm accidens qͥeti Cōcluſio Igitur motus nō ſolūꝯtrariat̉ motui. ſꝫ etiā qͦdāmō quietiQaior ptꝫ. qꝛ quies in ſanitate cōtrariat̉ egrotatōniq̄ a ſanitate recedit. ⁊ d̓r notanter quies in termīo a quo.Nā quies in termīo ad quē. nō ꝯtrariat̉ motui ſꝫ ē ꝑfectio motus et ꝑ motū ꝯtinue acqͥrit̉. vt motus albefactionis terminat̉ ad albedinē qua ceſſat albefactio. Et motus ꝯtrariat̉ quieti. vt circa textū declaratū eſt Minor ptꝫ. qꝛ quies eſt priuatio motus cui motus qͣꝫ diuēaliqͦ mō miſcet̉. motus em̄ nō miſcet̉ motui. opponit̉ aūtmotus qͥeti nō cuicunqꝫ ſꝫ qͥeti in t̓mīo ad que. qꝛ quiesin t̓mīo ad quē ſpecificat ⁊ cōplet entitatē ⁊ naturā ip̄iꝰmotꝰ. ita ꝙ quies in termīo a qͦ ꝯtrariat̉ motui. qꝛ talisnō p̄t ſtare ꝑfecte cū motū. Cōcluſio eſt ph̓i in textu.Nd obiecta ī oppoſituꝫAd pͥmū dd̓m eſt. ꝙ autoritas intelligit̉ de illis q̄ nonſtꝭ qͦdāmō eadē. ſꝫ actꝰ ꝑmixtꝰ pon̄e qͦdāmō idē eſt cūactu qͥ educit̉ ex ip̄a. ⁊ ſic qͥes ad quā tedit motꝰ ē aliqͥdmotꝰ eiuſdē ⁊ ꝑ hoc ꝙ ſic ſunt eiuſdē nature eideꝫ opponunt̉. Aut dd̓m eſt. ꝙ in his que cōtrariant̉ ex ꝯn̄tibene pn̄t vni eſſe plura ꝯtraria. ſꝫ tn̄ hoc eſt inqͣꝫtum illaplura ex ꝯn̄ti ꝑticipāt rōem alicuius forme in qua pͥmofundat̉ ꝯtrarietas mō motus ⁊ quies ſolū ex ꝯn̄ti ꝯtrariant̉ rōe formarū ꝯͣriaꝝ Ad ſecūdū dd̓m eſt. ꝙ neneſt eadem rō termini a quo. ⁊ termini ad quem reſpectumotus. qꝛ terminꝰ a quo abijcitur in motu. ⁊ terminus