Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

AreſtotelisPhylicorum.

multi erūt motꝰ quoꝝ quies eſt media. qꝛ ſi aliquis motꝰſtatu ſiue qͥete occupet̉ ille neqꝫ vnus numero eſt neqꝫ ꝯtnuꝰ. Recipit̉ em̄ qͥes media ſi in medio intercidit int̓ duoſcꝫ ſil̓r. qͣꝫuis deficiat tp̄s aliqn̄. ſed ſit ꝯtinuū vnumſi tn̄ motus ſit ẜᵐ ſpēm vnā in qua eſt motus eritmotus ille vnꝰ ꝯtinuꝰ. qꝛ in talibꝰ tp̄s quideꝫ eſt vnū. ſꝫtn̄ motus ſunt alij ẜm ſpēm. ideo ꝯtinuātur. qꝛ diuerſoꝝ ẜm ſpēm eſt vltimū vnū. Motꝰ em̄ qui eſt vnusſimpl̓r hoc eſt nūero ꝯtinue neceſſe eſt vnū eſſe ẜm ſpēmſed ꝯuertitur. qꝛ eſt neceſſe vnus ẜm ſpēm tp̄sſimpl̓r ſit vnꝰ. igit̉ oꝑtꝫ oīa tria adeſſe. ſcꝫ mobile vnū ſimpliciter ſe motui ſuppoſitū ad hoc ſit in ſpē vnaſit tp̄s vnū interruptumAmplius aūt d̓r vnus ꝑfectus ſiue ẜm genꝰſiue ẜm ſpēm ſiue ẜm ſub̓am ſit ſicut in alijsꝑfectū totū vnꝰ eſt. Eſt aūt aliqn̄ ſi imꝑfectus ſit vnꝰ d̓r ſi ſolū ſit ꝯtinuus Iſta eſt ſecūda ꝑs huius capl̓i. in qua ph̓us determinat de vnitate motus que fit modū accidentiū inſeparabiliū in ip̄o motu. illā vnitatē ꝯparat̉ motꝰ ad motum. vt ſciat̉ qͥs magis ſit vnus inter motus. Et d̓tmotuū alius ſit ꝑfectus. alius imꝑfectus. vt oſtendet̉ ī octauo huius. erit ꝑfectus magis vnus qͣꝫ imꝑfectꝰ. Perfectus em̄ motus d̓r tribꝰ modis. ſcꝫ ẜm genus. ẜm ſpēm.et ẜm ſub̓am. Perfectus qͥdem ẜm genꝰ eſt cuius genꝰ ēꝑfectius. ſicut motus localis eſt ẜm genus ꝑfectior qͣꝫ alijqꝛ eſt alioꝝ. Perfectus ẜm ſpē eſt cuius ſpēs ꝑfectior eſt inter ſpēs motus ꝑfecti ẜm genus. hoc motcircularis eſt ꝑfectior inter ſpēs iotus localis. qꝛ recipit additōem nec diminutōem Perfectus aūt ẜm ſub̓aꝫeſt qui eſt ꝑfectus ẜm numerū. hoc eſt ẜᵐ ea exigūtur advnū motū ẜm numerū. ſic iterū motus circularis ꝑfectior eſt. qꝛ ſuū mobile eſt ꝑfectius. qꝛ eſt ab eodē ad idē etſuū tp̄s eſt ꝑfectiſſimū. iſto vnū opponit̉ imꝑfectoAmplius autē aliter p̄ter predictos d̓r motusvnus regularis. irregularis em̄ videt̉ vnusſed magis regularis ſicut rectus. irregularisem̄ diuiſibilis eſt. videt̉ aūt differre ſicut magis et minusHic ph̓us oſtendit motū eſſe vnuꝫ. qꝛ eſt regularis ſiueequalis in omnibꝰ partibꝰ ſuis. hoc ideo. qꝛ regularis eſtmagis vnus qͣꝫ irregularis. Et eſt motus regularis ille omīa eſt equalis velocitatis tarditatis in pͥncipio. medio. fine Irregularis aūt ſiue diuerſus ſiue inequalis eſtqui videt̉ vnus dicto. qꝛ diuerſus eſt ẜm modumlicet in ſub̓a ſit vnus Regularis em̄ videt̉ eſſe vnus ſicutin lineis rectum videt̉ vnū. qꝛ rectū eſt vnū qͣꝫtum ad modum. qꝛ quelibet pars eius operit aliā ſupponit̉ ei ſi aſpiciat̉ in pūcto a ꝑte vna. Curua aūt ſiue tortuoſa lineaeſt talis. ſed eſt ꝯpoſita ex recta obliqua. ideo vna ꝑseminet extra aliam. alia depͥmit̉ infra aliam. ex hoc ſtꝭmulte forme lineaꝝ que patiūtur lineam formalitervnā. licet ꝯtinuatōe ſubiecto ſit vna. Et ſic motus irregularis eſt diuiſibilis. qꝛ eſt ꝯpoſitus ex multis motibꝰet differt in partibꝰ ſuis magis minus qd̓ eſt additiovelocitatis diminutio ipſius in partibꝰ eius Eſt aūt et in om̄i motu qd̓ regulariter eſt aut

non eſt Et nāqͣꝫ alterabit̉ regulariter fertur iregulariter vt circulo aut rectitudine circa augmentū ſil̓iter et decrementuꝫ. Irregularitatisaūt drn̄a eſt aliqn̄ qͥdem in quo mouet̉. impoſſibile eſt em̄ regularē eſſe motū non in regularimagnitudine vt reflexi motus aut obliqui autaliꝰ magnitudinis quaꝝ non ꝯuenit ꝯtingēsin ꝯtingentē partē. Aliqn̄ aūt neqꝫ in vbi neqꝫin qn̄ neqꝫ in quid. ſed in eo qd̓ vt eſt. velocitateem̄ et tarditate aliqn̄ determinat̉. cuius qͥdemem̄ velocitas eſt eadem. regularis eſt. cuiꝰ aūtnon irregularis eſt Fric ph̓us oſtendit in quibꝰ motibꝰ regulare irregulare inueniūtur dicēs. in om̄i genere motus inueniunt̉.Et hoc oſtendit inductiue. qꝛ aliqͥd aliqn̄ alterat̉ regulariter. qn̄ alterat̉ equaliter non velocius tardius in totomotu. Et aliqn̄ fertur localiter in regul i magnitudineet regulariter. ſicut qd̓ fertur in circulo aūt in recta linea. etideo erit equalis motus. licet aūt nullus motꝰ naturalisequalis ſit in recta linea. tn̄ aliqn̄ ẜm rectū fit motus regularis. ſicut auri aūt pūcti. aut alterius alicuius. Qotꝰ autqui eſt a generāte in recta linea nullo eſt eqͣlis. et depatebit in libris ſequentibꝰ. Utrūqꝫ em̄ iſtoꝝ aliqn̄ fit regulariter. aliqn̄ irregulariter. Irregularitatis em̄ drn̄e ſtꝭquatuor. ſcꝫ irregularitas mouentis. qd̓ equaliter mouet. irregularitas moti qd̓ non diſponit̉ ſemꝑ equaliter ad motū. et irregularitas in quo eſt motꝰ. qd̓ ſemper eodē eſt finis motus. ſed aliqn̄ facilius p̄t ꝯſequialiqn̄ difficilius. p̄cipue irregularitatis. drn̄a eſt idin quo eſt motus. ſiue qd̓ eſt motus. qd̓ aliqn̄ eſt regulare. aliqn̄ irregulare. qꝛ impoſſibile eſt regularē eſſe motūqn̄ magnitudo in qua eſt motus eſt regularis. ideoſunt irregulares motus reflexi obliqui. aut etiā alteriꝰmagnitudinis irregularis. Reflexi em̄ motꝰ ncc̄ario habent vti vltimo poſito in quo fit reflexio ſicut finis p̄cedētis motus. ſicut pͥncipiū ſequentis. In fine aūt p̄cedentis motus fuit motus niſi in motū ꝑfectum eſſe. tūc erat motus. qꝛ ꝑfectus motus eſt tūc eſt. Et inpͥncipio ſequētis fuit inceptio motus. ſunt regularesꝓpter quietē intermediā. Sil̓iter aūt eſt in obliqua magͣnitudine eiuſdē mobilis motus aſcenſionis in ꝯuexuꝫ eſt equalis motui deſcenſionis in deuexum. Et ſi ſit linea curua multis curuitatibꝰ. tūc erit penitus irregularismotus in illa. cuiuſcūqꝫ magnitudinis quelibet ꝑsẜm ordinē ſitus ꝯtingit irregulariter quālibet parteꝫet ordinate ſupponit̉ ei. illius p̄t eſſe motus regulariset ideo in recto ſolo circulo eſt motus circularis. qͥdēmotus ſupra circulū. ſed motus qui eſt circuli circulatio.Aliqn̄ aūt eſt irregularitatis in vbi. neqꝫ in qn̄. neqꝫin eo ad qd̓ eſt motus. ſed in eo ip̄m mobile. ſicut diſponit̉ irregulariter mouet̉. qꝛ ē in trāſitū efficit̉ ſuſceptibile motus plus vel minus. ex hoc cauſat̉ diuerſa velocitas diuerſa tarditas. Regularitas em̄ motus definit̉et determinat̉ velocitate tarditate. cuius quidē eadē eſtin oībꝰ ꝑtibꝰ motꝰ. eſt velocitas. regularis eſt motꝰ. cuiꝰaūt in oībꝰ eſt eadē velocitas tarditas. non eſt regularis motusUn̄ neqꝫ ſpēs motꝰ neqꝫ drn̄e ſunt velocitas

Bb i.