Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

lox eupa uon tadat x.

QuartusLu

Hic oſtendit ph̓s id qd̓ mouet̉ ſimpl̓r ẜm eſtſubſtantia q̄dā erit menſurabile ſub tꝑe. qꝛ tunc ſubſtantia corporū celeſtium caderet ſub tꝑe quod cōtingitſed cadet ſub tꝑe ẜm qͣntū aliqͥd eſt. cuius qͣꝫtitatis oēs ꝑtes ſunt ſimul hoc ē ẜm motus ip̄ius quātus eſt qͣꝫtitate ſucceſſiua. Ex his aūt cōtrapoſitionēoſtendit̉. illa neqꝫ mōuent̉ ẜm natura neqꝫ quieſcut ſunt in tꝑe. qꝛ ſi qd̓ eſt in tꝑe mouet̉ vel qͥeſcit. tūc ꝯuerſionem ꝯͣpōem qd̓ neqꝫ qͥeſcit neqꝫ mouet̉ ēin tꝑe. qꝛ in tꝑe eſſe eſt a tꝑe meſurari pati aliqͥd a tꝑetēpus em̄ eſt mēſuratio motus et quietis igit̉ qd̓ ſicmenſurat̉ et patit̉ vt ſub motu ens vel quieſcens a tꝑenon menſuratur.Manifeſtū igit̉ qm̄ neqꝫ qd̓ eſt in tēpore erit. vt quecūqꝫ ꝯtingit aliter ſicut diametrū lateri ſimetrū. Oīno em̄ ſi menſura eſt tempus motus ſe aliorū aūt ẜm accn̄s. Manifeſtum eſt quorū eſſe mēſurat his oībus ineriteſſe et in moueri et quieſcere. Quecūqꝫ quideꝫigit̉ generabilia et corruptibilia ſunt: et oīnoaliquando qͥdē ſunt aliqn̄ aūt ſunt neceſſe ēin tempore eſſe. Eſt em̄ quoddā tempus plusqd̓ excellit eſſe ip̄oꝝ et menſurat ſubſtantiam.Ip̄oꝝ āt ſunt quecūqꝫ ꝯtinet tēpus. Aliaquidē erant vt homerus aliqn̄ erat. Alia veroerunt vt futuroꝝ aliquod vtraqꝫ ꝯtinet Et ſi adambo vtraqꝫ et erāt et erūt. Quorū aūt ꝯtinet nequaqͣꝫ neqꝫ erit. neqꝫ eſt. neqꝫ erat. Suntaūt hmōi eorū que ſunt quorūcūqꝫ oppoſita ſꝑ ſunt. vt aſimetrū eſſe diamētrū ſꝑ eſt.erit hoc in tꝑe. ergo neqꝫ ſimetrū. Unde ſemꝑ eſt. qꝛ ꝯtrariū eſt ei qd̓ ſꝑ ē. Quorūcūqꝫ autē ſꝑ eſt cōtrariū. Hec aūt et pn̄t et eſſe.et eſt generatio et corruptio ip̄orum Hic ph̓s qꝛ ſuperius dixit illa ſunt ſemꝑ nonmenſurantur tempore. vult oſtendere etiam illa queimpoſſibilia ſunt eſſe non menſurantur tempore. vt diametrū eſſe ſimetrum. Et vl̓r ſi tempus eſt menſura motus per ſe. et alioꝝ q mouent̉ accn̄s hoc eſt ẜm referunt̉ ad motuꝫ Tūc manifeſtū eſt. oībus illis quorum eſſe mēſurat inerit eſſe in motu ſi per ſe ſunt in tempore. vel eſſe in quiete ſi ſunt in tꝑe per accn̄s. Et ſubiūgit. p. duplicia ſunt entia q̄dā ſunt entia generabiliaet corruptibilia. et vl̓r aliqn̄ quidē ſunt. aliqn̄ aūt nonſtꝭ et talia ſunt ncc̄ario in tꝑe et alia Eſt em̄ tp̄s ſicutdictū eſt plus eis ſunt in tꝑe excellens ip̄oꝝ. eſtmenſurans eſſe eorū ẜm ſubſtantiā qͣntitatē. Quedāaūt ſut entia de nūero eoꝝ ſunt q̄cunqꝫ ꝯtinet tempus vt mēſurans ſcꝫ erat in p̄terito. vt homerꝰ aliqn̄erat et plato. Alia vero erunt in futuro finito vt ꝯceptꝰiam aliqn̄ naſcetur vtraqꝫ em̄ iſtorū ꝯtinet tempus Etſi aliqͣ ſunt q̄ſtꝭ ambo eſt p̄terita futura illa erantet erunt. ſicut illa iterātur ſiue corruptibili ſubſtantia.ſiue incorruptibili ſubſtantia. corruptibili quidē ſubſtātia ſicut ſi nubes fuit poſtqͣꝫ terra madefacta euaporauit

ſurſum. ncc̄e eſt etiam nubem adhuc ex illa fieri. hecſunt p̄terita et futura eadem exiſtentia ẜm ſubſtantiarſubſtantia aūt incorruptibili reiterātur ẜm p̨̄teritum etfuturū. ſicut ortus occaſus ſtellarū et eclipſes cōiunctōes p̄uētōes et oppoſitōes ſtellarū planetaꝝ. tn̄obſeruādū eſt. ea ſunt ī p̄terito quedā ſunt in p̄terito finito ad p̄teritū qd̓ finitur ad pn̄s. quedā ſunt interito qd̓ finitur ad pn̄s ſed includit ip̄m finitumad ip̄m. Illa aūt ſunt in p̄terito finito ad p̄ſens itapn̄s ſit circa actus p̄teriti. dicūtur in preterito ꝑfecto.ſicut dicit̉ homerus fuit. vel virgilius ſcripſit eneidaintelligit̉ em̄ exiſtentia homeri. ſcriptura virgilijfinita ad pn̄s. Illa aūt quoꝝ eſſe finitur ad pn̄s ſedad p̄teritū perfectuꝫ qd̓ finitur ad pn̄s. ſunt in preteritopluſqͣꝫ ꝑfecto. ſicut dicitur bella troie fuerūt qn̄ ſcpͥſitvirgilius eneida. quorū aūt exiſtentia includit pn̄sterminatur ad ip̄m ſunt in p̄terito imꝑfecto. ſicut d̓r oſortes legebat viuēte platōne Quecūqꝫ em̄ ſunt in futuro dupl̓r ſunt in ipſo. aut em̄ ſunt in futuro finito. aut infinito. In futuro finito dicūtur eſſe q̄cūqꝫ iam ſunt inprie materie ꝯcretione et ordinatōne ſicut homo futureſt qn̄ iam ꝯiunctū eſt ſperma ſanguine mēſtruo. ſed ſunt in materia prima et in potētia infinita ſunt in futuro infinito et non magis ſunt futura qͣꝫ futura. ideo eſt futurū niſi qd̓ inchoat a pn̄ti in materie ꝯcretōneet cauſe ordinatōe. ſicut ſunt futura ſunt in ordinatōecurſus ſuꝑiorū tm̄. ſicut ſunt eclipſes et illis ſimilia. vl̓ſunt in ordinato curſu ſuꝑiorū ꝯcretione materie ſuperiorū ſicut futurus eſt homo iam ꝯceptus eſt in ſemīeAlia aūt ſunt entia que ꝯtinet tempus ſicut ſuntimpoſſibilia illa nequaquā ſunt vel erat in preterito velerunt in futuro et iſta ſunt de nūero eoꝝ ſunt qͦrumoppoſita ſꝑ ſunt et ncc̄aria ſunt ſicut diamētrum eſſe aſſimetrū. hoc em̄ ſꝑ eſt ſicut illud ſꝑ eſt qd̓ eſt ei oppoſitum. ꝯtrarie em̄ opponūtur ſꝑ eſſe et nunqͣꝫ eſſe Ea aūt ſunt de nūero taliū exiſtentiū ꝯtraria eoꝝ ſuntſꝫ aliqn̄ ſunt aliqn̄ qͥdē ſunt illa ſunt exiſtentia quepn̄t eſſe et eſſe. et talia ſunt generabilia et corruptibilia. et eſt generatio ipſorū et corruptio. et ideo talia ſuntiam in ordine materie et cauſaꝝ mouentiū ad eſſe ipſorūet talia ſunt in tꝑe futuro finito vl̓ īfinito. vt ſupͣ dcm̄ ēIpſum aūt nunc eſt cōtinuatio temporis vtdictū eſt prius. Continuat em̄ tempus preteritū et futurū et oīno terminus tꝑis eſt Eſt em̄huius quideꝫ principiū illius aut finis. ſꝫ hoc ſicut et linea in pūcto manēte manifeſtū. diuidit aūt potentia Et inqͣꝫtum quidē huiuſmodi eſt ſꝑ alterū eſt ipſum nūc Inqͣꝫtum āt copulat ſꝑ idem eſt. ſicut et in mathematicis lineis. em̄ ſꝑ idē punctū intellectu eſt. Diuidendum em̄ ſemꝑ aliud eſt. Scd̓m aūt copulatvnū idēqꝫ penitus eſt. ſic ipſum nunc aliuddem tꝑis diuiſio ẜm potentiam eſt Aliud aūtterminus vtrorūqꝫ et vnitio. Eſt aūt idē et ẜmidem diuiſio et vnitio eſſe aūt idem. hocdem igitur ſic dicit̉ ip̄oꝝ nūc. aliud aūt cūtempus qd̓ eſt huiꝰ prope ſit veniet nūc. qꝛ hodie

xl. 55K6

.X. 5I..c