Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ac &ch ejt pͥer g lec ſirit .¶C ygralo. xx... 1I(. . iITI4. doq e̓t quj vyjto.Liberl. c. x. e.Quartus

qꝛ eſt diſtinctio ſiue diſtantia illius qd̓ cōtinet ab eoqd̓ ꝯtinet̉. Et qꝛ iſte ꝯditiones in octauo eēndi inreperiuntur. igit̉ ip̄e eſt ꝑfectiſſimus ſiue magis ꝓpriusAt deinde poſt octauū ꝑfectior modus eſſendi in eſttotum integrale eſt in ſuis ꝑtibus pars ī toto. deindequo genus in ſpecie et ſpecies in genere. Deinde ſicutaccidens in ſubiecto. Et deinceps ſicut effectus in ſuacauſa efficiente. vltimo ſicut aliqͥd eſt in ſuo fine. quiaiſti duo vltimi modi ſunt ꝟtuales actuales. qꝛ effectus cauſe efficientis effectus cauſe finalis ſunt ſolumin ſuis cauſis ꝟtualiter. Et hoc patet ipſa minor.Sed diceres pͥncipalius analogatū debet preponi. igit̉octauus modus eſſendi in erit pͥmus. Ad hoc dd̓meſt. via ꝑfectionis eſt alijs prior. qͣꝫuis via generationis. Et eſt ſciendū qn̄qꝫ intrinſecū ꝑfectius eſt extriſeco qn̄qꝫ imꝑfectius. vtꝫ in modis eēndi in. in illisſit ꝯſiderādū ꝯtinens ꝯtentū ſiue recipiens receptūet ideo. ibi neceſſario eſt aliqua diſtinctio. quāto fueritminor tāto ꝑfectior eſt modus ille. hoc reꝑit̉ in octauo eſſendi in. quare d̓r perfectior abſolute tn̄ loquendointrinſecū eſt ꝑfectius extrinſeco qͣꝫuis ad p̄ſentemꝯſiderationem Cōcluſio eſt ipſius ph̓i in textu. Qaior alterius diſcurſus eſt.Diuiſio quadrimēbris ad venandū genus loci ſufficit quorū tria philoſophus in textu rōabiliter interimit Minor Bene aſſignaturad ſententiam Areſtotelis differentia locus eſt īmobilis Concluſio Igitur definitio loci a philoſopho aſſignata dicit̉ locuseſt terminus ꝯtinentis īmobilis primū eſt conueniens et bona.Qaior patet qm̄ oēs de loco tractātes dixerūt locūeſſe materiam formā aūt ſpaciū ſeꝑatū aut terminū id ēſuꝑficiē corꝑis ꝯtinentis. tria aūt pͥma ſuperius ſunt interempta. igit̉ relinquitur quartū ſcꝫ locus eſt ſuꝑficies corꝑis ꝯtinentis ⁊c̄. Cōſequentia ꝓbat̉ locū a ſufficienti diuiſione. Ultra em̄ rōnes dictas ſunt adhuctuor rōnes ſubtiliores qͥbus aliqͥ ꝓbabant locū eſſe ſpaciū ſeꝑatū. Quaꝝ prima eſt. corꝑi debetur locus ratione ſue ſuꝑficiei. ſꝫ rōne corporis inqͣꝫtuꝫ hꝫ tres dimēſiones. ſꝫ ſi ſuꝑficies eſſet locus ꝯtineret̉ corpus ī loco niſi ẜm ſuꝑficiē. igit̉ ſuꝑfiecies includēs non eſt locusſed potius ſpaciū ſeparatū qd̓ tres dimenſiones habet.Secūda eſt locus eſt equalis locato. ſuꝑficies ſolaeſt equalis corꝑi hn̄ti tres dimenſiones. igit̉ locus ſitſeꝑatus a re locata. erit locus ſpaciū ſeꝑatū hn̄s tres dimeſiones. Tertia eſt ꝑticule loci ad vnū terminū cōemcopulant̉. eſt aūt terminus cōis niſi duaꝝ diſtantiaꝫcentrū ſcꝫ loci locati. igit̉ locus eſt ſpaciū ſiue diſtantiahn̄s centrū qͣꝫtitate locati. locus ſit ſeꝑatꝰ a locato. oportet locus ſit ſpaciū ſeꝑatū in quo recipit̉ res locata. Quarta ſi locus eēt ſuꝑficies. tūc qn̄ corpus mouetur ad locū mouet̉ ad ſuꝑficiem. et eſt idē motꝰ ad locum qui eſt motus ad ſuꝑficiē. mouet̉ aūt corpus ad locum tanqͣꝫ ad perficiens ſaluans. et hoc incōuenienseſſe videtur. qꝛ ſuꝑficies alterius corporis eſt qd̓ habetqn̄qꝫ ꝯtrarietatem corꝑe qd̓ locat̉ in loco ꝯtrariūꝑficiat et ſaluet videtur inopinabile. Pro intelligentiafalſitatis iſtaꝝ rōnū eſt ſciendū. duplex fuit epijcureorum ſnīa de loco quidā ponebant aliqd̓ ſpaciū īane.

et aliqͥ plenū de illis loquēdū eſt poſtea in tractatu devacuo. quidā aūt ponebat ſpaciū illud ſꝑ eſſe plenū ſeparabile tn̄ per ſucceſſionem mobiliū a quolibet corporeet illoꝝ ſnīa probabilior fuit qm̄ fere oēs achademici inilla ſnīa ꝯcordabāt Sꝫ peripateticis placuit iſta viaſꝫ dicebāt locū eſſe ſuꝑficiem ꝯcauam corporis ꝯtinentis. Dicebant em̄ generabile corruptibile hꝫpriū locū ſue gn̄atōis corruptōis oſtēdūt in aīaliūgeneratiōe qͥbꝰ locus generatōis eſt matrix. in plātaꝝgeneratione qͥbꝰ locus generationis eſt terra. ſic de orbus elemētis. eo in locis generationū ſuaꝝ virtus celieſt virtute elementi ꝑmixta formans et generans generatū. Si aūt querat̉ ſi ſit in elementis patꝫ manifeſte apertius eſt in elemētis. qͣꝫ in elementatis. qꝛ ignisꝑficit̉ in ſpēniſi in ꝯcauo orbis lune. et aqua niſi ī ꝯciuo aerit̉. et videmus expreſſe motus ad locū vnicuiqꝫ mobili datur a generante ip̄m. qꝛ qͣꝫtum dat ei de ſpēet forma leuis vel grauis tm̄ dat ei de ꝯſequētibꝰ formā ſunt motus et locus ad quē eſt motus. Ex quo etiaꝫpatet locus debetur ei grā forme et materie. formeem̄ variatio variat locū et materie. eſt ergo ſnīa peripateticorū virtus celeſtis in oībꝰ ſit formans etnerans elemēta et elementata ꝓprie ſunt in loco. et formans et ꝑficiens ncc̄e ſit eſſe diſtinctū a formato et ꝑfecto ncc̄e eſt illa ꝟtus ſit diffuſa ſicut in ſubiecto in eotangit ꝓxime formatū et ꝑfectū. Eſt aūt ſuꝑficies ꝯcaua corꝑis ſuꝑioris qd̓ ambit locatū. ergo in hac ſuꝑficiediffundit̉ virtus illa. et ideo ꝯcauum lune et orbis ē formatiuū et ꝑfectiuū materie in ſpēm ignis et ꝯcauū ignisformatiuū et ꝑfectiuū ē materie in ſpēm aeris ſic fit deicenſus in elemētis et elemētatis Ex pꝫ intellectꝰ ꝟbiporphirij peripatētici dicentis locū eſſe pͥncipiū generationis quēadmodū pater Et hoc ꝯfirmatur Areſto.inquiēte. agens eſt tangens em̄ dubiū eſt quingeneratio et ꝑfectio generabiliū corporū ad aliqd̓ agensreducat̉. oportet ergo illud tangat ea. aūt tāgit niſi ꝯcaua ſuꝑficies in qua ſunt. eſt ergo illa formans ſaluans et ꝑficiens ea q̄formātur ſaluant̉ et ꝑficiunt̉ Etiāqͥdā alij dixerūt locus eſt corpus ꝯtinēs determīata a celo diſtantia diſtantia eſſet eis opus niſi viderent locus a ꝟtute ī ſe diffuſa celeſti haberet ꝟtutē formandi et ſaluandi et ꝑficiendi ea ſunt in ip̄o. Alij dicebant̉ locus eſt ſuꝑficies ꝯcaua corꝑis ꝯtinentis cuibaſis ſummitas eſt lux orbis. intelligentes lucē ꝟtutem celeſtē loco infuſam. qꝛ locus hꝫ mirabilem virtutēꝯſeruādi creaturas qͣs fecit creator Ad primā rōneꝫdd̓m eſt corpus locatū grā ſui totius eſt in loco. virtꝰtn̄ loci ꝯiugitur ei pͥmo ſuꝑficiē. et ſuperficiē diffunditur in toto locato. et ſic qͣꝫuis toti corꝑi debeatur loc tn̄ dat̉ ei niſi vt ꝯtingens ꝯtinēs. Cōtactuseſt niſi in vltimo qd̓ eſt ſuꝑficies. et locus ꝯtinetxime niſi ſuꝑficiē. em̄ tangit ſuꝑficiē ꝓpter ſuꝑficieſꝫ tangit ſuꝑficiē ꝓpter totū corpus. Ad ſecūdā dd̓m eſt vna eſt diſtantia loci et locati ſꝫ ſunt duo termini. ſocꝰem̄ eſt illius diſtantie terminus extrinſecus eēntialiset figura et ſuꝑficies locati eſt eiuſdē diſtātie terminusintrinſecus eēntialis. et ſic̄ eadē eſt diſtantia loci et locatiet ſic ad quēcūqꝫ terminū copulent̉ ꝑticule diſtātie illiꝰvt terminū eēntialē ad eūdē copulāt̉ ꝑticule loci ſicut adterminū extrinſecū non eſſentialem et ſic equātur et perhoc patet etiam ſolutio rōnis tertie Ad quartū dd̓meſt non eſt motus ad locum prout eſt ſuperficies ſol

G.

ma

25

Ol.i.A

Gt.pro

t §. k.36 6

§. ſ. .j

xrj