Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſto telis.

tur ẜm rem ſꝫ materia et forma mouent̉ qn̄ corpus ꝯpoſitū ex materia forma mouentur. ergo materia formaſunt in loco. ſi ergo ſint loca ſiue amboſiue alteꝝ eoꝝ ſeqͥtur locus mouet̉ locierit locus. Amplius ex aere fit aqua. ꝑditus eſt locꝰſiquidē ſpēi inerat Non em̄ in eodē fit corpꝰQue igit̉ corruptio ex qͥbus igit̉ neceſſariū eſtlocū eſſe aliquid. et iterū ex quibus vtiqꝫ dubitabit aliquis de ſubſtantia ipſius dictum eſt. Hic ph̓s ponit qͥntā rōem. ſi locus eſt materia vel forma. tunc ip̄e corrumpitur ad corruptōnem rei locate vtqn̄ ex aere fit aqua. tunc em̄ forma corrumpitur ẜm eſſeet ꝑditur. ſil̓r etiam materia corrūpit̉ inqͣntū eſt ſub forma. qꝛ diuerſa efficitur ẜm ſpēm forma. ſꝫ locus corrūpit̉ ad corruptiōem rei locate. igit̉ locꝰ neqꝫ ſpēs neqꝫmateria eſt. Et ſic ptꝫ hec que dicta ſunt dicta ſuntvt ſciat̉ ex quibꝰ rōnibꝰ ꝓbatur. locus eſt aliquid. exquibꝰ dubitatur que ſit ſubſtātia ipſius.Utrū de loco habeat ꝯſiderare naturalis ph̓stanqͣꝫ de paſſione adequata corporis mobilisEt arguit̉ pͥmo cōtra pͥmū naturalis ph̓s hꝫ ꝯſiderare de loco. qꝛ ip̄iꝰ mathematici eſt ꝯſiderare de eo qm̄locus eſt ſuꝑficies. et ſuꝑficies eſt qͣꝫtitas de cōſideratmathematicꝰ. igit̉ et de loco hꝫ ꝯſiderare mathematicꝰScd̓o ar̄ ꝯtra ſcd̓m. incorꝑalia ſunt ī loco. ex eo ſunthic alibi. et de illis hꝫ ꝯſiderare naturalis ph̓s.ſꝫ metaphiſicus. igit̉ locus non eſt adequata paſſio corporis mobilis Tertio. paſſio eſt in eo cuius eſt paſſio.vt riſibile eſt hoīs paſſio eſt in eo. locꝰ āt eſt paſſio corporis mobilis. erit ī corꝑe mobili ſubiectiue ꝯn̄s ēpaſſio intrinſecā qd̓ falſuꝫ ē. Qaior pͥmi diſcurſꝰ ē iſtaOſtendit antiquoꝝ ſophiſtica. ad naturalem ph̓m ꝑtineat loci ꝯſideratio Minor Locus ē ī reꝝ natura tn̄ materia nec forma autdimenſio ſeparata Cōcluſio Igit̉ de locoqͣꝫ de paſſione rei phiſice ſpectat ad naturalemphyloſophum conſiderareQaior ptꝫ argumēto antiqͦꝝ ſic arguentiū. qd̓ ē nuſqꝫ eſt. igit̉ qͥcqͥd eſt. alicubi ē. hec ſophiſtica ſit pꝫqꝛ in ea ꝓcedit̉ a deſtructōe an̄tis ad deſtructōem ꝯn̄tꝭEt licet verū ſit id qd̓ eſt. nuſqͣꝫ eſt. tn̄ ꝓpter hoc ſeqͥtur id qd̓ eſt alicubi eſſe. licet ſequat̉ ex dictꝭtn̄ ſunt multi dicūt qd̓ eſt in loco aliqͦ eſt. et ſic illa deẜuit ꝓpoſito. qꝛ ip̄i poſuerūt aliqͣ entia niſi ſenſibilia corꝑa ſenſu tactus. quo dato ens eſſꝫ ens naturale. ꝯn̄s in loco. Preterea ph̓s naturalis ꝯſideratde motu. motus aūt ẜm locū inter oēs alios motus eſtpͥncipalior qui poteſt ꝯgnoſci ignorata natura loci.igitur ad naturalem ph̓m ſpectat determinare de loco.Sꝫ diceret aliqͥs locū eſſe eſt cuilibet manifeſtuꝫ. igit debet ad adduci aliqͣ. Ad hoc dd̓m eſt. licet locum eſſe ſit notū. et dꝫ ad hoc eſſe ꝓbatio. tn̄ ex dubitatōe circa loci qͥdditatē ſurgit etiā dubitat̉ an oīno ſit locus ꝯgruit inquirere locū eſſe. Minor quatuor hꝫ ꝑtes. qͦꝝ pͥma eſt. locus ſit in reꝝ natura ꝓbatur. qꝛ illud in quo plura corꝑa ſucceſſiue recipiūtur eſtin rerū natura. in loco āt ſucceſſiue plura recipiūtur corpora. vt in loco vbi nūc eſt aqua ip̄a recedente recipituraer. et eꝯͣ. igit̉. Alie qͣꝫ pluras rōes circa textū habite ſtꝭ

Scd̓a ꝑs ptꝫ. tertia. qꝛ forma materia pn̄t ſeꝑariab eo cuius ſunt. locus aūt eſt ſeꝑabilis a locato. qꝛ locꝰvbi nūc eſt aer. trāſmutatōem p̄t eſſe aqͣ. quēadmodūin eodē vaſe ſuſcipiuntur plura corꝑa. et tn̄ vas ſeꝑabileeſt. Differūt tn̄ vas locus. qꝛ vas eſt trāſmutabile. aūt locus. qͣrta ꝑs ptꝫ. qꝛ ſi eēt ponēda talis dimēſiotūc eſſet poſſibilis corporū penetratio aūt eſt incōueniens dicere. vt patebit inferius. igit̉ Preterea ſi eſſet talisdimēſio aūt eſſet ſubſtātia vel accn̄s neutrū illoꝝ ē dd̓m pͥmū. qꝛ ſub̓a ẜm ſe hꝫ dimēſionē Nec ſcd̓m qm̄accn̄s exiſtere ſe p̄t. Cōcluſio ptꝫ. qͥa eiuſdē ſcīe eſtꝯſiderare naturā ꝑtinētia ad. ſubiectu ip̄m ꝯn̄aſcꝫ ꝓprietates eiuſdē. qꝛ ille varie ſunt. q̄dā ꝓpinqͥoresalijs. areſto. pͥus determinat de motu infinito tanqͣꝫde ꝓprietatibꝰ intrinſecis qͣꝫ de ꝓprietatibꝰ extrinſecis corpͥoris mobilis. Qaior alterius diſcurſus eſt.Locus habet mirabilē virtuteꝫ tam generādiqͣꝫ ꝯſeruandi naturalē Minor Dūtaxatcorpus mobile et generabile ꝓprio d̓r loco indigere Cōcluſio Igitur eſt locus ꝓpͥa paſſio adequata rei naturalis extrinſeca.Qaior ꝓpō patꝫ exꝑientiā. qꝛ videmꝰ in natura vnūqd̓qꝫ gn̓ari ī ſuo loco ꝓprio naturali niſi īpediat̉ accn̄sEt qn̄ ē extra locū ſuū appetit ad locū ſuū moueriſeruari. vn̄ q̄dā ſunt ſi extra loca ſua detineāt̉ infirmātur ad corruptōem diſponūtur tn̄ in ſuis ꝓprijs locꝭꝯualeſcerēt. Etiā in lapidibꝰ p̄cioſis ptꝫ. vt inquit dn̄sAlbertus. ſi extra ſua loca ꝓpria fuerint deportati ꝟtuteꝫ hn̄t ſꝑ quā pͥus habuerūt in locis ꝓprijs Et iſtd̓etiā eſt de intētōe ph̓i in libro de lōgitudine breuitatevite dicentis. hoīes vniꝰ regionis ſunt longioris vite qͣꝫ in regione alteriꝰ. qd̓ poſſꝫ niſi locus haberetꝟtutē ꝯſeruādi. Dicit̉ aūt hec ꝟtus mirabilis.ſit ſupͣ naturā ſicut miraculū ſꝫ qꝛ eſt ſupͣ naturā ꝑticulareꝫ corꝑis ꝓxime locātis ſꝫ ẜm naturā vl̓em pͥmi corꝑislocātis. occulte mirabiles facit effectus. Qirabilesqͥdē qꝛ effectꝰ nobis ꝯgniti ſunt fiūt ad ſenſum. ſꝫ cāmꝓximā ignoramus. illud mirabile eſt qd̓ ſenſu ꝯgnoſcit̉. et tn̄ eius ignorat̉. Sꝫ diceres accn̄s eſt pͥncipiuꝫ gn̄atōis. ſꝫ locus eſt accn̄s. p̄cipue tale qd̓ eſt denūero actiuoꝝ paſſiuoꝝ. Cōfirmatur. ſi in loco eēt virtus ꝯſeruatiua locati. tūc ſequeret̉ locatuꝫ in loco ſuonaturali exn̄s nunqͣꝫ corrūperetur qd̓ tn̄ minꝰ verū eſt.Seq̄la ptꝫ. qꝛ locus ꝟtutē ſuā ꝯſeruaret locatū in eſſeet ip̄m a corruptōe p̄ſeruaret. Ad dd̓m eſt. tribꝰdis accipit̉ locus. vnoº mathematice inqͣꝫtum eſt diſtātia in qua diſtendit̉ tota corꝑis qͣꝫtitas. aut inqͣꝫtuꝫ ſuꝑficies corꝑis eſt illo eſt gn̄atōis pͥncipiū qͣꝫtitas ſit de gn̄e actiuoꝝ paſſiuoꝝ Scd̓oº inqͣꝫtū ſupͣip̄m fundat̉ qͥdā modꝰ p̄dicādi ẜm denoīat pͥmā ſb̓aꝫet ſic nec̄ eſt ꝯſeruatiuꝰ locati. accipit̉ inqͣꝫtū ē ꝟtq̄dā celeſtis ip̄i loco a pͥmo locāte infuſa. ſic nedū eſtpͥncipiū ſꝫ etiā hꝫ mirabilē ꝟtutē gn̄andi et ꝯſeruādinaturalē. Et iſta ꝟtus celeſtis eſt gn̄ans pͥncipale. ſꝫinſtrumētale. īſtrumētū qͥdē ip̄iꝰ pͥmi gn̄antꝭ ſiue locātꝭnihil āt ꝓhibet accn̄s ad gn̄atiōem ſub̓e ꝯcurrere inſtrumētaliter. quēadmodū ī gn̄atōe naturali ſubẜuit īſtrumētal̓r alteratio eſt int̓ qͣlitates pͥmas materiā ītroductiōe vltīe forme diſponētes. Ex ptꝫ. loco ẜm ſeinqͣꝫtū eſt ſuꝑficies ꝯcaua corꝑis ꝯtinentis. non ꝯuenitagere. ſꝫ ẜm habet in ſe virtutem quādaꝫ ꝯſeruatiuā

Q iiij

plor