LiberTercius
Reliquū aūt aggredi eſt. ẜm quas ratōnes infinitum eſſe videtur nō ſolū potētia ſed ſicut determinatū eſt. alia quidē ip̄oꝝ nō neceſſaria ſuntalia vero habent quaſdā veras ꝯtrarietates Neqꝫ em̄ vt generatio nō deficiat neceſſariū eſt infinitum eſſe actu ſenſibile corpus. Contingit em̄alterius corruptōem alterius generatōnem eſſecum om̄e finitum ſit.¶ Iſtud eſt ſeptimū capitulum in quo poſtqͣꝫ ph̓usoſtendit quid ſit infinitū et qualiter ip̄m habet eſſe. et ēliter nō dicit ꝙ reliquum eſt aggredi ad ſoluendas rationes quibus ꝓbatum fuit infinitū actu eſſe et nō ſolūin potentia. ſicut ſuperius determinatū eſt a ph̓o. quedam aūt illaꝝ ratōnum nō neceſſitate inferunt ſuas cōcluſiones. quedam vero veras habent ꝯtradictōes. qꝛveraciter ꝓbant infinitū quodā modo eſſe actu. que atnō neceſſario ꝯcludunt ſunt. ſicut ille que ꝓbant infinitum eſſe corpus ſenſibile vt generatio nō deficiat. qͥa ſiinfinita ſit generatio materialiter ex corꝑe ſenſibili infinito. tunc oportet ꝙ illud ſit in loco infinito. et ꝙ motusſit infinitus que ſunt falſa. igitur nō eſt neceſſariū actueſſe infinitū corpus ſenſibile ad hoc ꝙ nō deficiat generatio. ſed potius ex hoc generatio in ſimplicibꝰ eſt indeficiens. qꝛ generatio vnius eſt corruptio alterius ⁊ ecōuerſo. cum om̄ia elementa circulariter generata ſint finita. Cauſa aūt indeficientie generatōnis oīm eſt allatio generantis in obliquo circulo. vt patebit latius in ſecundo perigeneſeos. Quidā tamen modernoꝝ dicuntcauſam deficientē generatōnis eſſe. qꝛ generatio eſt exinfinito corpore ẜm diuiſionē. qua diuiditur in infinitūcū aūt illa diuiſio ſit vel in equalia in quātitate. et ſimilia in ꝓportōne. oporteret ẜm illos ꝙ filius ſemꝑ eſt minor patre in quātitate quod eſt abſurdum. ideo dictumeoꝝ eſt erroneum et ꝑ hoc patꝫ ſolutio tercie ratōis ſuperius in ſcd̓o capitulo mote.Amplius tangi et finiri alteꝝ eſt. hoc quideꝫem̄ ad aliquid et cuiuſdā. Tangit em̄ aliquid oēet finitoꝝ alicui accidit finitū aūt nō aliqͥd eſt. neqꝫ tangere cōtingenti contingens eſt¶ Hic ph̓us ſoluit quartā ratōnem inductā qua dicebat anaxagoras mundū eſſe infinituꝫ. qꝛ cōponitur exinfinitis ſeſe ꝯtingentibꝰ ſicut filum filo copulet̉. Quaarguit ſic de ratōne corporis finiti eſt ꝙ claudat̉ in alio⁊c̄. Ad quā ratōem eſt dicendū ꝙ falſum eſt. ꝙ om̄ecorpus quod finit̉ aliquo alio ꝯtinente finit̉. qꝛ differentia eſt inter finiri et tangi. qꝛ finiri dicit̉ abſolute ⁊ tangireſpectiue. et habent ſe ſicut ſuperiꝰ et inferius. quon̄omē quod tangit̉ finit̉ ſed nō ꝯuertit̉. qꝛ vltimū celū finitur et nō tangit̉ aliquo corpore ſe ambiente. ⁊ ſic vltimūcelum terminatur termino ſibi eſſentiali et nō habꝫ terminum extra ſe. Similiter omne quod habet terminum extra ſe ad quē terminat̉ habet etiā terminum ſibieſſentialem intra ſe et nō ꝯuertit̉. qꝛ vltimū celum terminatur ſua ſuꝑficie. nō tamen habet aliquid extra ſe terminans et ambiens ip̄m. Infinitū aūt nec tangit nec finit nec finitur. et ideo nō eſt aliquid extra ſe tangens cōꝑatum. qꝛ nō qd̓libet tangit quodlibet. ſed potius tangit id cuius vltima vel vltimū eſt cum ſuis vltimis vel
vltimo. et ideo cum infinitū nō habeat vltimū neqꝫ vltima neqꝫ tangit neqꝫ tangitur ab aliquo.¶ Intelligētie aūt credere incōueniēs eſt. nōem̄ re abundantia et defectus eſt. ſi intelligentiaUnuſquiſqꝫ em̄ noſtꝝ intelligit vtiqꝫ aliqͥd multipliciter ex ſeip̄o augmentans infinitū. ſed nonpropter hoc extra intelligentiā aliquid eſt. aut extra tantā magnitudinē quā habemus qͣꝫuis intelligit aliquis. ſꝫ qm̄ aliqͥd eſt hoc accidit¶ Hic ph̓us ſoluit quintā ratōnem qua arguebantmathematici imaginant̉ infinitum eſſe extra celum. igit̉extra celum eſt infinitū dicens ꝙ imaginatōni nō eſt credendum. qꝛ infinitū nō accipit̉ ẜm poteſtatē imaginatōnis. ſed potius ẜm poteſtatē corporis phyſici. et ideo talis exceſſus et defectus quē ponit geomēter nō eſt in reſed in intelligentia imaginata geometri querentis exigere quantitatē demōſtrabilē. poteſt em̄ vnuſquiſqꝫ noſtrum imaginari ꝙ habeat quantitatē centum pedū vl̓pluriū. et poteſt ſic intelligere ſtaturam ſuā quantū voluerit. Et cum hoc quātitas ſtature ſue ſit in intelligentia ſua. et forte ꝯſiderent̉ figure eius et paſſiones ẜm ꝙeſt imaginata que nō tamē ꝓpter hoc ī corporibꝰ noſtriseſt extra maior quantitas qͣꝫ eſt ẜm naturā. et licet in eoquod eſt in re formet̉ imaginatō. nō tamē om̄e quod eſtin imaginatōne eſt in re ip̄a neceſſario. et per ꝯſequensqͣꝫuis geomēter petat quātitates quantas eſſe volueritnō ꝓpter hoc ſunt de neceſſitate in rebus.¶ Tempus aūt et motus infinita ſunt. et intelligentia nō ꝑmanente accepto. Magnitudoaūt neqꝫ in diuiſione neqꝫ intelligibili augmentatione infinitū. Sed de infinito quidem quōeſt et quō nō eſt. et quid eſt dictū eſt.¶ Hic ph̓us ſoluit alias ratōnes ex motu temporemagnitudine et numero ſumptas dicens. ꝙ ille ratiōesꝯcludunt neceſſario aliquid eſſe infinitum actu aliquomodo ſicut dies et agon̄. qꝛ in tempore et motu eſt infinitum per diuiſionē ip̄o accepto nō ꝑmanente. eo ꝙ motꝰet tempus nō habent in ꝑtibꝰ ſuis ꝑmanentiā. et fit illadiuiſio motus et temporis per intellectū ſiue mentaliterqꝛ in ſe tempus et motus nō ſecantur. ſed intellectꝰ accipit pͥorem ꝑtem motus in pͥori ꝑte ſpacij ⁊ poſteriorēin poſteriori et ſic̄ etiam eſt de tēpore. qꝛ nunqͣꝫ in eo ẜmrem fit interruptio. licet ꝯtingat accipere nunc imaginarium diuidens ip̄m ſicut dicetur poſterius. Magnitudo aūt nō eſt infinita diuiſione. ita ꝙ mens et intelligentia ſit cauſa infinitatis. ſed potius eſt infinita diuiſione.ita ꝙ materia ſit cauſa infinite diuiſionis. et nō eſt infinita magnitudo in extenſione in maius Numerus aūt eſtinfinitus per diuiſionē continui. Ex quibus patꝫ quoinfinitum eſt. ⁊ quō nō eſt. ⁊ qͥd ē ꝑ definitōeꝫ ⁊ naturaUtꝝ in rebus naturalibus ſit aliquod corpus ſenſibile actu infinitumquod eſt ab areſtotele bene definitū¶ Et arguit̉ primo ꝯtra primam ꝑtem queſitiꝙ inrebus naturalibꝰ ſit reꝑibile aliquod corpꝰ ſenſibile ac