PhyſicoꝝAreſtotelis

magnitudine. ita potentia et nō actu ſunt in additōe numeri. et ideo acceptū ꝑ diuiſionē et addendū numero ſꝑexcellit oēm magnitudinē determinatā. ſed ẜm hoc ꝙ ſicꝯtinue addit̉ nullo mō a diuiſione magnitudinis ſeꝑat̉neqꝫ infinitas eſt in aliquo vno manēte. qꝛ ſic eſſet actu.ſed finit̉ ꝯtinue. ſicut tp̄s cuius eē eſt in ſucceſſione. ⁊ ſicnumerus que eſt genus temꝑis in ꝯtinuo ẜm prius etpoſterius ẜm ſucceſſionem numerat̉.In magnitudinibꝰ aūt ꝯtrariū eſt. Diuidit̉aūt in infinita ꝯtinuū. in magis aūt nō eſt infinitū. Quantū em̄ ꝯtingit potentia eē. et actu cōtingit tantū eē. Quare qm̄ infinita eſt nulla magnitudo ſenſibilis. nō cōtingit oīs excellentiameſſe magnitudinis determinate. Eſſet em̄ vtiqꝫaliquid in celo maius.Hic ph̓s oſtendit ꝙ in magnitudinibꝰ ꝯtrariū eſt qꝛꝯtinuū ad materialia diuidit̉ in infinitū cū non diuidat̉ẜm formā ſꝫ ẜm materiā et in maius nō eſt infinitū. quiaextenſio eſt ẜm formā. et hec eſt cauſa finitatis quantuꝫem̄ ẜm augmentū ꝯuenit eſſe magnitudinē quadā. tantam ꝯuenit eſſe in mundo et in ꝑtibus eius. qꝛ in talibꝰvt dictū eſt nō dn̄t poſſe et eſſe. cū ſint pͥncipia alioꝝ etideo neceſſaria. Et iō. qꝛ nulla magnitudo ſenſibilis ēinfinita in maius nō ꝯuenit eſſe excellentiā in infinitumcuiuſlibet magnitudinis determinate. qꝛ ſi hoc daretureſſe. oporteret ꝙ ẜm potentiā nature et actu eſſet aliqͥdcorpus maius vltimo celo quod falſum eſt. vt patebitlatius primo celi.Infinitū aūt nō idē eſt in motu et magnitudine et tꝑe tanqͣꝫ vna quadā natura. ſed ẜm poſterius dicit̉ drā et ẜm pͥus vt motus quidē. qꝛ prior eſt magnitudo in qua mouet̉ aūt alterat̉. autaugͥmentat̉. Tēpus aūt ꝓpter motū. nunc qͥdēem̄ vtimur his. poſterius aūt tētabimus dicere. et qͥd eſt vnūquodqꝫ. et qꝛ oīs magnitudo ſitin magnitudines diuiſibilisHic on̄dit ph̓s qͣꝫ differēter infinitū inuenit̉ in motumagnitudine et tꝑe dicēs. ꝙ inuenit̉ in eis ẜm pͥus ⁊ poſterius. qꝛ ſicut iſta ſe hn̄t ad qͣꝫtitatē. ita ſe hn̄t ad rōeminfiniti. ſꝫ qͣꝫtitas reꝑit̉ in eis ẜm pͥus et poſteriꝰ. igituretiā infinitas. pͥus em̄ rōeꝫ īfinitatis ꝑticipat magnitudo q̄ ē infinita ꝑ diuiſionē. qꝛ ⁊ ſi q̄libet diuiſio acceptain ſe ſit finita tn̄ depēdentia ꝯtinui ad diuiſionē eſt infinita. Et huiꝰ ſil̓e eſt in materia. qꝛ nulla forma finit̉ ꝑ diuiſionē qͥn depēdentiā habeat ad illā formā. ⁊ ita etiamꝯtinuū nūqͣꝫ ſic finit̉ ꝑ diuiſionē qͥn diuidētia ẜᵐ poteſtatem diuidendoꝝ maneant ad vlteriorē diuiſionē ex materia et potentia materiali ꝯtinui Et ab illo eſt infinitūin numeris. eo ꝙ collectio numeri ſꝑ dependet ad ea q̄diuidi pn̄t ex ꝯtinui diuiſione ſegregante ꝑtes cōtinui.ita ꝙ ſicut nuſqͣꝫ pn̄t accipi oēs ꝑtes ꝯtinui ꝑ diuiſionē.ita nūqͣꝫ p̄t ꝯſiderari numerus qͥ numerat ꝯtinuum percollectōem ſuaꝝ ꝑtium ꝑ diuiſionē acceptaꝝ. qꝛ aūt iſtedue ſunt ſimpl̓r ſpēs quātitatis. igit̉ ſimpl̓r ꝑticipāt rationem infiniti. ſed motus eſt infinitus ꝑ poſterius. qͥaſcꝫ magnitudo q̄ mouet̉ aut in qua eſt motꝰ eſt infinita ſiue ille motus ſit localis ſiue alteratōis ſiue augmētatio et diminutio. ſi tempus eſt infinitū ꝓpter motū cu

ius ip̄m eſt numerus. Sed his vtimur hic tanqͣꝫ ſuppoſitis et poſitis ſine ꝓbatōne aut demonſtratōe ſed poſterius in fine quarti et quinti dd̓m eſt quid eſt. ⁊ ꝓpterquid eſt vnumquodqꝫ iſtorum.Non remouet aūt ratio hec neqꝫ mathematicos a conſideratōne auferens ſic eſſe aliquid infinitum. vt actu ſit in augmentum intranſibile.Neqꝫ em̄ ſic indigent infinito. Neqꝫ em̄ vtunt̉ſic. ſed ſolum eſſe quātūcunqꝫ velint finitā: Maxime aūt magnitudini ẜm eādem ſecari ineſt rationem quantūcūqꝫ magnitudo ſit altera. Quare ad demonſtrandū qͥdem illo modo nihil differret. Eſſe aūt in exiſtētibꝰ erit magnitudinibꝰHic̄ on̄t ph̓us quo mathematici vtunt̉ infinito dicens. ꝙ ip̄i ſupponebāt qd̓dā infinitū eē in extēſione augmenti ẜm quendā modū. tn̄ ſic infinitū eē ꝑ extēſionēqͣꝫtitatis ꝯtinue. ita ꝙ dicat̉. nullū quantū ita magnū eēẜm actū ꝙ ip̄m ſit intrāſibile ſi accipiant̉ ꝑtes eius finales in ꝓportōe et equales in quātitate a veris ph̓is negatur. nō tn̄ ip̄i negant qͥn poni poſſꝫ ẜm imaginatōemqͣꝫtitas adeo magna quantā aliqͥs eā velit habere. ⁊ hͦvocant infinitū mathematici. qꝛ nulla adeo magna deſcribitur linea qͥn maior ſcribi poſſet ſi aliqͥs velit eā habere ad demonſtrandū aliqͥd. Et rō huiꝰ ē. qꝛ mathematici nō indigēt in ſua ſcīa magnitudine actu infinitaqꝛ nō accipiunt qͣꝫtitatē ẜm eē qd̓ hꝫ in reꝝ natura. ſedẜm imaginatōem. Et ꝓcedūt ẜm poteſtatē imaginationis cōponētes et angulos. ⁊ nō ẜm poteſtatē rei imaginate. qꝛ multe figure geometroꝝ nullo mō ſunt in corporibꝰ naturalibꝰ. ⁊ multe figure materiales; et p̄cipueaīaliū et plantaꝝ nō ſunt determinabiles arte geometrie. et ideo nō indigent infinito qd̓ ſit ẜm eſſe. ſꝫ potiusqd̓ deſeruit imaginatōni. ⁊ ſic̄ lꝫ eis ꝓtrahere lineas inquātitate quātaſcūqꝫ volūt. cū vtant̉ infinito qd̓ deſeruit imaginatōi Alia ro. ad hoc ꝙ indigeant infinito ẜmactū eſt. qꝛ maxime magnitudini ineſt ſecari ſicut ꝑue. ⁊ideo quantū ad vim demō ſtratōnis nihil drē eſt. an diuiſio fiat in parua vel in magna vel in finita vel in infinita. ⁊ iō ꝙ neget̉ infinitū eſſe actu. nihil impedit ꝯſideratōem mathematicoꝝ. ſꝫ tn̄ qꝛ accidit mathematicamlineam diuidi. ideo ponit mathematicꝰ ꝯtinuum in infinitum numerum creſcere per aggregatōem.Qm̄ aūt cauſe diuiſe ſunt quadrifariā: manifeſtū ꝙ ſicut materia cauſa infiniti eſt. et qd̓ eē qͥdem ip̄i pͥuatio eſt. Per ſe aūt ſubiectū ꝯtinuuꝫet ſenſibile eſt. Uident̉ aūt et oēs alij. ſicut ⁊ materia vtentes infinito: Unde inconueniens eſtcontinens ip̄m facere. ſed nō ꝯtentūHic ph̓s on̄dit ad qd̓ genꝰ cauſe infinitū reducit̉ dicens. ꝙ cū quatuor ſint cauſe ip̄m nō dꝫ reduci ad quācūqꝫ cām. ſꝫ materialē cām. q̄ ē infinitatis radix ſiue cāqm̄ infinitū ẜm nomē d̓r a pͥuatōe finis. igit̉ oꝑtꝫ ꝙ eſſeip̄ius ſit pͥuatio. Et qꝛ nō ē actu. ſꝫ ē paſſio quāti finitiNeceſſariū ē ꝙ ip̄iꝰ ſubiectū ſit quātū ⁊ ſenſibile corpꝰCuiꝰ cām aſſignat ph̓s. qꝛ oēs alij ph̓i vtunt̉ īfinito ſicut materia. ⁊ iō incōueniēs ē dicere ꝙ dicat̉ ꝯtinere. cūmateria nō ꝯtineat. ſꝫ ꝯtineat̉ cuiꝰ rō ſuꝑiꝰ fuit aſſignata Ex qͦ īfert̉ correlarie ꝙ cā ſiue radix īfinitatꝭ ē materia

xręP iiij