LiberSecūdus

et terram. ſed potius hoc cōtingit a cauſa accidentali ⁊ acaſu. Dixit em̄ ꝙ in mundi creatōne accidit ſicut in curſuhomīs. Cum em̄ currit aliquādo allidit pedem qn̄ habetobſtaculum ī via qd̓ non preuidet. ⁊ aliqn̄ non allidit qn̄nō obijcit̉ ei obſtaculū. ſicut etiā aer tunc. qn̄ mundus creabat̉ qm̄ nō inuenit obſtaculū aſcendit ſurſum. Multociens aut fit aliter in motu aeris. qn̄ inuenit obſtaculuꝫ. ⁊ hͦtotū eſt per cauſas accidentales preter intentōnem nature. Et ſil̓r eſt in partibꝰ aīaliū. ꝙ caſu congregant̉ aliquādo partes ex quibꝰ fit caput ⁊ ⁊ alie partes ex quibus fitcorpus. ⁊ tunc fit generatio. ita etiā caſualis eſt mundi generatio cteatio in vno tꝑe ⁊ non in alio. ſicut ⁊ aer aliqn̄ cōgregatur ſurſum ⁊ inundat in ventū. ⁊ aliqn̄ deorſum etinundat ī terremotū ꝑ caſuꝫ ⁊ fortunā. Et ſimiliter dixitDemocritus ꝙ. in infinito vacuo reſperſi attomi caſu occurrunt ſibi aliqn̄ ⁊ generant mūdum. ⁊ aliqn̄ ita diſperguntur per caſum ꝙ mundus vel in toto diſſoluit̉ vel exmaiori parte.Sunt autem quidam qui celi huius ⁊ mundanorum omniū cauſant eſſe caſum. A caſu em̄fieri voluntatem ⁊ motum diſcernentem ⁊ ſtatuentem in hunc ordinem omne.Hic ph̓s ponit ſecūdā opinionē aliquoꝝ ant quorumet eſt iſta. ꝙ oīm mundanoꝝ cauſa ſit caſus. hoc eſt ꝙ caſus ⁊ fortuna ſint cauſa celi ⁊ omniū partiū mundi. quoniā dicūt ꝙ motus celi. ⁊ curſus aſtroꝝ qui diſcernunt inferiora. ⁊ totū vniuerſum ponunt in ordinem iſtū quē videmus ⁊ ſtatuunt qd̓ ſtabiliunt illū in illo ordine ille autemfit a caſu ⁊ fortuna. igitur. ⁊c̄.Et multum ammiratione dignū eſt dicentes animalia quidē ⁊ plantas a fortuna nec eſſe necfieri. ſed aut naturam. aut intellectum eſſe authuiuſmodi alteram cauſam. Non enim quoniam euenerit ex ſemine vnoquoqꝫ ſit aliquid. ſꝫex tali quidem oliua. ex tali autem homo. Celum autem ⁊ diuinorum manifeſtorū a caſu fieri. huius autem cauſam nullam qualē aīaliuꝫet plantarū. Et ſi igitur ſic ſe habent. hoc ip̄mdignū eſt inſiſtere et bene licet aliquid dicerede hoc ipſo. Quomodo em̄ eo qd̓ aliter inconueniens eſt qd̓ dicitur adhuc incōuenientiuseſt dicere hoc videntes quideꝫ in celo nihil caſu fieri. In his autē que nō ſunt a fortuna multa contingere a fortuna. ⁊ ergo erit merito ecōtrario fieri.Hic ph̓s reprobat iſtā opinionē dicēs ꝙ multū āmiratione dignū eſt. ⁊ hoc ꝓpter duas ratōnes Quaꝝ pͥma eſtſi illud qd̓ magis videt̉ ineſſe nō ineſt. nec illud qd̓ minvidet̉ ineſſe ineſt. ſed caſus ⁊ fortuna nō fiunt ī inferioribꝰcorꝑibꝰ. igit̉ nec ī corꝑibꝰ ſuꝑioribꝰ. Minor pꝫ. qͥa aīalia ⁊plāte nō fiūt a caſu ⁊ fortuna ſed aut intellectꝰ ē cā in eisſicut in his que agunt a voluntate aut natura eſt cauſain eis. ſicut in illis que agunt a natura. Et huiꝰ ſignū eſtqm̄ illud qd̓ fit ex ſemine nō fit ideo ex eo ꝙ ſic contingatcontingenter ꝑ caſum. ſed fit ex cauſa determīata eſſentiali. ⁊ ideo ex ſemine oliue fit oliua. ⁊ ex ſemine homīs fit ho

mo ⁊ non aliud. ſi aūt fieret a caſu ſepius fieret ex ſeminibus illis aliud ⁊ aliud. Celū aūt ⁊ ſtellas que ſunt diuiniora ⁊ nobiliora inter ea q̄ manifeſta ſūt nob̓ dicūt fieria caſu ⁊ fortūa. ⁊ nullā cām det̓mīatā naturalē vel volūtariādicūt eſſe ip̄oꝝ. ſicut cauſas determīatas dixerūt eſſe aīalium ⁊ plantaꝝ. Secūda ratō patet ꝑ experientiā. qm̄ ininferioribus videmus multa fieri a caſu ⁊ fortuna. nunqͣꝫaūt in corꝑibꝰ ſuperioribꝰ. cū vno mō ⁊ determīate fiant.et ideo modo cōtrario dicere debuerunt. ſcꝫ in corporibꝰſuperioribꝰ ſcꝫ in celo ⁊ ſtellis nihil fieri a caſu ⁊ fortuna. ininferioribꝰ aūt multa Erat aūt cā erroris ip̄oꝝ. qꝛ ſcientiaaſtroꝝ eoꝝ tꝑe nō erat inuenta. Et iō videntes retrograde aſcendendo ⁊ deſcendendo moueri quaſdā ſtellas dixerunt caſum ⁊ fortunam eſſe in eis.Sunt autem quidam quibus videtur eſſe qͥdem caſus ⁊ fortuna īmanifeſta autem humanō intellectui tanqͣꝫ diuinum quoddam ens ⁊felicius. Quare ꝯſiderandū eſt quid ſit vtrūqꝫet ſi idem aūt alteruꝫ ſit caſus ⁊ fortuna. ⁊ quōindeterminatas cauſas incidunt.Hic ph̓s ponit terciā opinionē iſtā ſcꝫ. ꝙ caſus ⁊ fortuna ſunt cauſe. tamē ſunt īmanifeſte intellectui humanoet iſti iſtā opinionē narrantes putauerūt felicitatē ⁊ infelicitatem hoīs eſſe in poteſtate fortune. quare dixerunt fortunam eſſe diuinū numen cui templū ſtatuerunt ⁊ idoluꝫqd̓ erat in rota ꝓpter varietatem. ⁊ cecū ꝓpter imprudentiam fortuitoꝝ. ⁊ dimidiū erat nigrū ⁊ dimidiū albū. ꝓpt̓eufortuniū ⁊ infortuniū que ſūt ꝑtes fortune. putabāt em̄ꝙ ab eo qd̓ eſt incognitū homini ſibi nō poſſe cauere ī malis aut occurtere in bonis ex vno intellectu. ⁊ iō orabantdiuinū numē vt ꝓpiciaret̉ in malis auertendis. ⁊ beniuolūet largū eſſet in bonis cōferendis. Iſtā tn̄ opinionē expreſſe Areſto. nō reprobat. ſicut alias. cum de diuino numineaut intellectu diuino determīare ē altioris ſcientie.Primū quidem igitur quoniā videmus alia qͥdem ſemper ſimiliter fieri. alia autem ſicut frequenter. manifeſtum eſt ꝙ neuter horum cauſa fortuna dicitur. neqꝫ qd̓ ex neceſſitate ⁊ ſemper. neqꝫ eius qd̓ eſt ſicut frequenter. Sed quoniam quedaꝫ fiunt ⁊ extra hec. ⁊ omnes dicūthoc eſſe a fortuna. manifeſtum ꝙ fortuna aliquid ſit ⁊ caſus. huiuſmodi em̄ a fortuna fieriet que a fortuna huiuſmodi eſſe dicimus. Eorum autem que fiunt alia quidem propter hocfiunt. alia vero non.Iſtud eſt ſcd̓m capitulū huiꝰ tractatus in quo Areſtoteles inueſtigat definitōnes caſus ⁊ fortune ex quattuordiuiſionibꝰ. qm̄ ſicut docuit Areſto. ſcd̓o poſterioꝝ ꝙ definitio eſt inueſtiganda ꝑ diuiſionē. Eſt aūt prima diuiſio.Eorum que fiunt. quedā dicūtur ſemꝑ fieri. vt motus aſtroꝝ. quedam aūt frequēter. quedā aut extra hec hoc eſtextra ſemper ⁊ frequenter vt monſtra ⁊ ꝓdigia. Ea em̄ q̄ſemꝑ ſimiliter fiunt ſunt a cauſis neceſſarijs eodē modoſemꝑ ſe mouentibus ⁊ habent ſubſtantiā incorruptibilem motam. ⁊ ideo non poſſunt habere contrarium impediens in cauſalitate ſua. Ea autem que fiunt ſicut frequenter. ſunt ea que habent cauſam ordinatam non ne-

vv

eI6

OerR