PhyſicorumAreſtotelis

ꝙ contingit hoc pati quoſdaꝫ rudes ⁊ ignaros. qͥa aliqͥscū ſit cecꝰ putat ſe ſyllogiſare de coloribꝰ. eo ꝙ ip̄e ꝓpt̓ ſuāmalam diſpoſitōnem intellectus ignorat ꝙ oīs nr̄a ſcientia oritur ex noſtris ſenſibus. ⁊ putat ſe habere noticiamcolorum inqͣꝫtum ſignificant̉ per nomina. ⁊ neſcit quomodo conſtituūtur per actuꝫ lucis in corpore terminato ſiuenon tranſuiſibili qd̓ terminat viſum. ideo neceſſe eſt ꝙ ip̄enon habeat noticiam coloꝝ niſi ẜm rōnem nominū. ⁊ nihi.intelligere de veritate coloꝝ ẜm formā eoꝝ qua ſunt viſibiles. Et huic ſimilis eſt qui putat demonſtrare ea queſunt manifeſta. qm̄ neſcit ꝙ ſunt manifeſta nō habet intellectum de illis niſi inqͣꝫtum audit ea noīari ꝑ noīa.Cirta textum mōueturqueſtio. Utrum definitio nature que potiusaſſignatio qͣꝫ definitio eſt dicenda. conuenienter ſit ab areſtotele aſſignata.Et videtur primo non. quia omne abſolutū debet haberedefinitōnem abſolutam. qͥa debet eſſe ꝓportio definitōnisad definitū. cum eandem naturam important. natura āteſt quid abſolutū cum ſit forma materia aut priuatio. igit̉non debet definiri ꝑ principiū ⁊ cauſam. que dicunt reſpectum. Secundo principiū ⁊ cauſa idem dicunt. ſimiliterper ſe ⁊ non ẜm accidens idem important. igitur in illa definitōne eſt ſuperfluitas Tercio omne principiū debeteſſe primū. cū hoc ſit de rōne principij. natura autem noneſt primū mouens cum ipſa moueatur ab intelligentiaQuarto in multis eſt natura in quibus non eſt principium mouendi ⁊ quieſcendi. vt patet de multis ſpherisque dumtaxat habent principiū mouendi. ⁊ de terra et p̄cipue de illis partibus terre que ſunt ꝓpinque centro habent tm̄ principium quieſcendi. Cōfirmat̉. nihil eſt ſimulcauſa oppoſitoꝝ. motus autem ⁊ quies ſunt oppoſita. igit̉ip̄a nō eſt ſil̓ cauſa mouendi ⁊ quieſcendi Quinto grauia ⁊ leuia mouent̉ ⁊ tamen non habent in ſe principiumſui motus cum a generante moueantur octauo phyſicoꝝIn oppoſitū eſt ph̓s in textu. Pro intellectu iſtius q̄ſtionis ponuntur duo diſcurſus quoꝝ maior pͥmi eſt iſta.Naturalia differunt ab artificialibus quia habent intra ſe principium ſui motus MinorHoc principium natura dicitur. a quo resnaturalis denominatur Concluſio Igit̉vera eſt naturalium rerum ab artificialibꝰ differentia a phyloſopho in textu affignataMaior eſt ph̓i in textu. quia naturalia habent intra ſeprincipium motus cum de potentia materie educanturforme naturales. non aūt artificialia cum illoꝝ forme abextra in materiaꝫ inducant̉ Etiā ad formas naturales cōſequuntur alique potentie actiue ⁊ paſſiue rōne quaꝝ ip̄mtotū compoſitum naturale eſt natum ſic vel ſic moueri. vtforme ignis ſeqͥtur leuitas rōne cuiꝰ mouet̉ ſurſum. ⁊ forme terre ſeqͥtur grauitas. rōne cuiꝰ mouet̉ deorſum. Sꝫad formas artificiales nō ſequūtur alique potentie actiue ⁊ paſſiue rōne quaꝝ ip̄m totū compoſitum artificialeeſt natum ſic vel ſie moueri. Minor patet. qͥa ſicut resnaturalis denoīatur a natura ita res artificialis ab arteigit̉ hoc principiū natura dicit̉ a quo res naturalis denoīatur Sed diceres artificialia non pn̄t ab arte denoīariqm̄ illud qd̓ debet aliud denomīare. debet eſſe in eo qd̓ de

nominat. cū dici de p̄ſupponit eſſe in. ars aūt non eſt in redenomīata ſed aduenit rei ab extra Ad hoc eſt dicēduꝫꝙ ad denomīatōnem non requirit̉ neceſſario ꝙ forma denominans ſit in re denominata ẜm eius eſſe perfectum etſimpliciter. ſed ſufficit ꝙ ſit in re ẜm aliquā ſimilitudinemaut participatōem. paries enim dicit̉ dexter. tamē dexteritas non eſt in pariete. ita ars denomīat artificialia ẜmquandā ſimilitudinem. cū in eis eſt artis ſimilitudo exp̄ſſa ſicut in imagine Cōcluſio patet per ph̓m in textu.Maior alterius diſcurſus.Nō eſt inconueniens naturam de genere ſubſtantie in ordine ad motum ac quietem aſſignare reſpectiue Minor Motus ⁊ quiesin rebus naturalibus reperiūtur diuerſimodeConcluſio Igitur natura eſt principium etcauſa mouendi et quieſcendi eius in quo ē pͥmū per ſe et non ſcd̓m accidēsQaior patet. qͥa qͣꝫuis id qd̓ eſt natura. eſt qͥd abſolutum eo ꝙ importat formā materiam aut priuatōnem. tamen ex ea parte qua ſibi attribuit̉ nomen nature includitaliquē reſpectū. qm̄ nature non ſibi aliqͥd attribuit̉ ẜm reſpectū ad motus ⁊ mutatōnes ⁊ alias operatōnes q̄ abip̄a natura procedunt. ⁊ ideo bene natura per reſpectū admotum ⁊ quietem quoꝝ ip̄a eſt principium ⁊ cauſa aſſignatur. Et hoc ex eo. qͥa oīs definitio aliquaꝫ debet habereꝓportōnem ad definitū. ita ꝙ ſi definitum eſt vniuocū definitio debet eſſe vniuoca ⁊ vniuoce conuenire omnibꝰ ſuꝑpoſitis definiti. ⁊ ſi definitū eſt ānalogū. definitio debet eēanaloga. ⁊ quia natura eſt analogon reſpectu forme materie ⁊ priuatōnis. ideo definitio nature analogice conuenitip̄is. ⁊ ẜm aliquas partes verificat̉ de vno analogatoꝝ etnon ẜm omnes. nec hoc reqͥrit̉. ſicut de priuatōne nō verificat̉ cauſa ſed principiū. Huius aūt definitōnis explanatio eſt. qͥa cū natura ſit etiaꝫ pͥuatio. q̄ quodā mō pͥncipiatmotū ẜm ꝙ eſt p̄uia materie. oportet ꝙ natura ponat̉ ī genere pͥncipij. pͥuatio em̄ pͥncipiū eſt ⁊ nō cauſa ẜm veramcauſe rōnem. Cū aūt natura ſit veriſſime forma. ⁊ formavere ſit cauſa. ⁊ ſil̓r materia oportꝫ etiā ꝙ natura ſit in genere cauſe. iō d̓r natura pͥncipiū ⁊ cauſa. Etiā cū naturaſit de genere virtutis ⁊ potentie q̄ ſemꝑ ſunt cauſa motet tranſmutatōnis in aliud vel ex alio. oportꝫ ꝙ ⁊ naturaſit cā ⁊ pͥncipiū motus. Et cū oīs motus ſit de ꝯtrario inꝯtrariū. ⁊ qd̓ de ꝯtrario mouet̉ ad ꝯtrariū neceſſario quieſcit aliqn̄. iō nat̉a nō p̄t eē cā īfiniti motꝰ. ſꝫ qn̄qꝫ quies ītercidit. ⁊ iō natura ē cā et pͥncipiū mouendi ⁊ quieſcendiEt qꝛ natura nō oīm ē pͥncipiū. iō d̓r ꝙ ē cā ⁊ pͥncipiū Etqꝛ differt hoc pͥncipiū ab artificialibꝰ ⁊ violentis in hoc ꝙip̄m ē intra. cū artificialia moueant̉ ab arte q̄ ē extra ip̄a. eteodī mō violenta. iō d̓r ꝙ natura ē cā ⁊ pͥncipiū motꝰ alicuiꝰ ⁊ qͥetis etiā eiꝰ in qͦ e. ita ꝙ ſit intrinſecū ſibi qd̓ mouꝫꝘꝛ āt aīa mouet ſꝫ nō ꝓxīe. vt aīa vegetabil̓ mouꝫ vnomō ⁊ qͣſi ex nccāte non tamen proxime. ſꝫ per qualitatesprimas. ⁊ ideo qͣꝫuis anima moueat id in quo eſt non ꝓxime ſicut natura. addit̉ primuꝫ hoc eſt ꝓximū. ex ꝑte mobilis licet nō ſꝑ ſit pͥmū. ita ꝙ ante ip̄m nō ſit moues alid̓quia mouens ante quod non eſt aliud non eſt natura. vtperipoteticis placuit. ſed intelligentia ordinis ſuperiorispͥmi ⁊ pͥma cauſa. Et additur ꝑ ſe ⁊ nō ẜm accidens propter artificialia que habent intra ſe motus ſui principium