PhyſicorumAreſtotelis.

quamlibet rem naturaleꝫ. ⁊ qꝛ appetendo mouet. ideo ſuam intentōem rebꝰ naturalibꝰ imprimit. ⁊ hec ſcꝫ intentioẜm Dyoniſium eſt amor omnibꝰ rebꝰ naturalibꝰ impreſſus quo in ſuas ꝑfectiones mouent̉. qui quidē amor ẜmeūdem eſt cum iuſticia legittime ſubordinationis rerū invniuerſo ad inuicem ⁊ ad ſuū pͥmū pͥncipium. Et qꝛ resnaturales mouētur ab intelligentia ſic intendente earumnaturales ꝑfectiones. ideo appetitus eſt pͥncipaliter ipſius intelligentie tanqͣꝫ mouentis ⁊ appetentis pͥncipaliter. ſed materie tanqꝫ ſubiecti moti. ita ꝙ ꝓprie in materianon eſt appetitus niſi ẜm ꝙ ſtat ſub virtute intelligentiedirigentis. ſub illa autē ſtans accipit in ſe ſeminaria pͥncipia ꝑ ipſius intelligentie ⁊ corpoꝝ celeſtiū motum. quibꝰtūc alias ⁊ alias formas appetit tanqͣꝫ ſuas naturales ꝑfectiones. ita ſcꝫ ꝙ ſtans ſub illis pͥncipijs aut eſſe inchoationis forme deſiderat eam. ⁊ exiſtēs ſub forma perfectaappetit eam appetitu ꝯplacentie. Ex his patꝫ ꝙ ꝯmētator ſcꝫ Auerrōis non recte ſenſit ponens in materia appetitū forme naturaleꝫ ⁊ nō aīalem. vt patebit latius in cōcluſione. ¶ Concluſio tres hꝫ partes. Pro declaratōneem̄ pͥme partis eſt ſciendū ꝙ appetitus eſt tendentia alicuius rei in bonū veruꝫ vl̓ apparens. ⁊ ſic materiam appetere formam eſt ipſam habere inclinatōem ad ipſam formātanqͣꝫ ad ſuū bonū ſiue ꝑfectōem. Et diuiditur appetitin appetitum naturalem ⁊ aīalem. Naturalis quidē appetitus eſt inclinatio ſiue tendentia rei in ſuum bonum ſine cognitione ipſius appetentis particulariter. licet ſit cūcognitione alcuius ſuperioris dirigentis ⁊ ordinantis tale particulare appetens in ſuū bonū. Sed appetitus aīalis eſt inclinatio rei in ſuū bonū verum vel apparens cumcognitione ip̄ius particularis appetētis. Et ẜm ꝙ dupleeſt cognitio aīalis. ſcꝫ ſenſitiua ⁊ intellectiua. ita etiam eſtduplex appetitus animalis. ſcꝫ intellectiuus qui ꝯſequicognitōem intellectualem. ⁊ appetitus ſenſitiuus qui ꝯſequitur cognitionem ſenſitiuā. ⁊ talis appetitus ſenſitiuꝰeſt duplex. ſcꝫ ꝯcupiſcibilis ⁊ iraſcibilis. Concupiſcibilistendit in bonū delectabile abſolutū. Iraſcibilis vero tendit in bonū arduū. Sed de om̄ibꝰ his membris determinatōem facere nō eſt p̄ſentis negocij ſed moralis ph̓i.Sed tn̄ aduertendū eſt ꝙ dupliciter aliqͥd poteſt tendere ad ſuū bonū. Uno mō qꝛ cognoſcit ip̄m. Alio mō. qꝛdirigit̉ in ipſum ab aliquo cognoſcente. ſicut ſagitta tendit in ſignū. non qꝛ cognoſcit. ſed qꝛ dirigitur a ſagittātecognoſcente. Ex quibꝰ patꝫ ꝙ materia eſt ipſius formeappetitiua. qꝛ quicqͥd eſt imꝑfectum aptum natuꝫ ꝑfici ꝑaliud appetit illud quo natum eſt ꝑfici. materia autem eſtens imꝑfectum. cū ſit ens in potentia ⁊ eſt apta nata ꝑficiꝑ formam. cū tota actualitas materie a forma ꝓuenit. gͦappetit formam tanqͣꝫ ſuam ꝑfectōem. Un̄ qꝛ bonum eſtvniuſcuiuſqꝫ ꝑfectio. ideo oīa bona appetūt. forma autē ſehꝫ vt materie bonū. igit̉. Preterea vnūqd̓qꝫ diſſimile pͥmoenti appetit ſibi aſſimilari. inqͣꝫtum ſibi eſt poſſibile. materia aūt maxime eſt pͥmo enti diſſimilis. ergo appetit ſibiaſſimilari. ſed non poteſt ſibi aſſimilari niſi ꝑ participationem actus eſſendi quam habet a forma. ergo appetit formam. et hoc eſt quod ph̓us dicit. ꝙ materia appetit formam ſicut femina maſculum ⁊ turpe bonū pulcrū. Quātamen locutionem Auicenna nicitur calūniare dicens. ꝙfiguratiua locutio eſt ꝓpria poetis ⁊ non ph̓is. Sed ad hͦdicendum eſt. ꝙ cum materia ſit ſolum ſcibilis ẜm analogiā ad formam inqͣꝫtum ſic ſe habet ad formas ſubſtantiales. ſicut materia ſenſibilis ad formas accidentales ⁊ ar-

tificiales. ideo ad manifeſtandū nobis materiam pͥmaꝫꝯuenienter vti potuit exemplo ſubſtantiarum ſenſibiliuꝫ.Aut dicendū eſt. ꝙ ph̓us in hoc paſſu loquitur contraPlatōnem qui nullam ponebat diſtinctionem inter materiam ⁊ pͥuationem. ⁊ quia Plato loquebatur metaphoricis locutionibꝰ aſſimilans materiaꝫ matri femine ⁊ turpi. ⁊ formam maſculo ⁊ viro. ideo Areſtoteles vtitur metaphoricis locutionibꝰ ab eo ſumptis. ¶ Secūda parsdicit ꝙ materia appetit formam duplici appetitu. Q autem ipſa appetat formam appetitu naturali qui eſt ſubiectiue in ipſa patꝫ. quoniam talis appetitus eſt ſolum rei inclinatio in ſuū bonum ẜm ꝙ dirigitur ab aliquo cognoſcente. talis autem inclinatio in materia ſubiectiue inuenitur. Et ꝙ appetat formam appetitu intellectuali pꝫ. qꝛ appetitus eius eſt inclinatio ipſius in ſuum bonuꝫ cōſequēsapprehenſionem boni per intellectum. eo ꝙ ipſa non mouetur ad formam niſi ẜm ꝙ dirigitur ab agente infallibiliet cognoſcente finem. igitur ipſa appetit formam appetituintellectuali. Et ideo dicit dominus Albertus ꝙ Auerrōis minus bene in hac materia locutus eſt. cum dixit ꝙin materia eſt ſolum appetitus naturalis. hoc em̄ nō ſufficit. quia ⁊ plante partem habent anime. materia autemnullam Preterea plantarum appetitus non eſt ad hoc ꝙtranſmutetur ad formam quandam. ſed potius vt cōſeruentur in ſpecie in qua ſunt. ſed materie appetitus eſt vttranſmutetur in formam quam nō habet ẜm actum. igitur dicendum eſt. ꝙ omne mobile vt a primo motore mouetur a cauſa prima que per intellectum mouet. ⁊ intendit per motum moueri in aliquid quod eſt eſſe diuinumper moduꝫ ꝑ quem poteſt aliquo modo aſſimilari. Et appetitus intellectualis eſt quo appetit materia aſſimilari pͥmo eſſe diuino. ¶ Sed cum dicatur. appetitus eſt ipſiusmaterie. illa propoſitio duplicem habet intellectum. Unomodo ꝙ ſit materie vt moti a motore qui habet appetitūaut quo procedens motus eſt actus mobilis. ⁊ ſic materia habet appetitum. ⁊ hoc modo preordinat ſibi fineꝫ inquem directe mouetur. ⁊ ſic hoc modo etiā dictum eſt ꝙopus nature eſt intelligētie. Alio modo eſt ipſius materie ſicut ſubiecti. ⁊ hoc modo materia non habet appetitum. Cum em̄ materia iam habeat inchoationem eſſe diuini in ſeipſa recipiens actum motoris deſiderat ꝯformari plenius quātum eſt ei poſſibile primo. ⁊ quia nō poteſtniſi per motum. ideo deſiderat tranſmutari. ¶ Terciapars patet. ſcꝫ ꝙ materia formam appetat gratia priuationis quia in intellectu priuationis duo includūtur. ſcꝫ carentia forme ⁊ aptitudo ad eam. modo nō appetit formāratione carencie ſic ꝙ carentia ſit principium per ſe ipſiusappetitus. ſed ſolum principiuꝫ per accidens. Unde hocmodo ꝯſiderando priuationem ipſa bene habet rationemprincipij. eo ꝙ non eſt ex alio. ſed alia ſunt ex ipſa. ſed ratine aptitudinis tendit ad formam. nec talis aptitudo adueniente forma corrumpitur. ſed magis perficitur. ⁊ illaaptitudo eſt habitualis inchoatio materie ſuperaddita. ⁊ab eo realiter diſtincta. quia eſt eiuſdem eſſentie cum forma. ⁊ eſt ratio appetendi formam. quia materia appetit illud per quod inclinatur ad ipſam. materia autem inclinatur ad formam mediante aptitudine ad ipſam quā conotat priuatio. ergo appetit formā ratione pͥuationis. Sanctus Thomas tamen dicit ꝙ talis aptitudo non eſt aliquid diſtinctum re a natura materie. ſed ſolū ratiōe. ideodicit ꝙ materia ẜm ſuam naturam appetit formam. vt eſtin potentia ad ipſam. Et ideo dicit Auerrōis ꝙ materia

G i.