PhylicorumAreſtotens

ciſſima. Etiam pͥma cauſa eſt ſimplex in fine ſimplicitatis ſubſiſtens nulli ꝯponibilis. ſic autē nō eſt de materia.ꝙ ip̄a ſit alteri ꝯponibilis ſcꝫ forme ſubſtātiali ad totiusꝯpoſiti ꝯſtitutionem. ¶ Ad terciā rōnem dd̓m eſt. qͣꝫuisvtraqꝫ ſit ingenerabils. tn̄ differenter. qꝛ materia licꝫ nonſit generabilis. creatione tamen ipſa eſt producibilis. nonautem prima cauſa Et licet materia eſt ſua potentia ſubiectiua quam habet. ex eo tamen nō ſequitur. ꝙ ſit omneillud quod habet. habet em̄ materia potentiam formaleꝫformabilem etiam habet diuerſas formas ſubſtantialeset ex conſequenti diuerſas formas accidentales. ⁊ tamennō eſt materia illa. ⁊ ſic materia nō eſt omne illud qd̓ habet vti prma cauſa. Etiaꝫ prima cauſa extrinſece ſubſtatlicet maxime intime ⁊ ſubſtando ſupereſt maxime. materia aūt intrinſece ſubſtat ⁊ ſubſtando nō ſupereſt. ¶ Adquartam rōnem dicenduꝫ eſt. ꝙ ipſa peccat in materia ⁊forma. in materia. qꝛ ſpūales ſubſtantie nō fiunt ex materia. in forma. qꝛ differenter om̄ia fiunt a prima cauſa ⁊ exmateria. fiunt em̄ omnia a pͥma cauſa tanqͣꝫ a principio effectiuo finali. ex materia vero tanqͣꝫ ex principio materiali.¶ Secūda pars patꝫ. quoniā res naturalis ꝯponitur exmateria ⁊ forma. ex materia quidem tanquam ex pͥncipioeſſe ſuſcipiente. ⁊ a forma tanqͣꝫ ex pͥncipio eſſe dante. ſedpͥncipium eſſe ſuſcipiens eſt principium ſubiectiuū. ſicutdans eſſe eſt predicatiuum. Et d̓r cauſate per naturam.quia materia de qua in preſentiloquimur non eſt ꝑs ſubiectiua ſubſtantiarum īmaterialium. ¶ Et ſi dicerestotum p̄dicari poteſt de parte ſubiectiua. res vero naturalis non poteſt predicari de materia. ergo non eſt eius ꝑsſubiectiua ¶ Ad hoc dicendū eſt. dupliciter d̓r pars ſubiectiua. Uno modo inquantum eſt inferius reſpectu ſuiſuperioris. ⁊ ſic materia non eſt pars ſubiectiua. cum resnaturalis de ea predicari nō poteſt. vt dicendo materia ēres naturalis. Alio modo dicitur pars ſubiectiua reſpectu ipſius forme cui ſubſtat aut ſubiacet. ⁊ ſic materia eſtpars ſubiectiua. ¶ Concluſio quo ad eius pͥmā partem patꝫ. ſcilꝫ ꝙ materia exiuit in eſſe a pͥma cauſa. qꝛ ipſanon eſt prima cauſa vt patet ex minore. igitur accepit eſſepoſt non eſſe. non aūt accepit illud ꝑ motum aut naturalem mutatōeꝫ neqꝫ ab agente naturali. igitur exiuit in eēa pͥma cauſa ꝑ creationem. nō per alterationem augmentationem aut loci mutationem. cum in illis motibꝰ totuꝫcompoſitum preſupponitur. Nec ꝑ generationem. qꝛ materia generationi ſubijcitur. etiam generatōis terminꝰ eſtforma ſubſtantialis. Secūda pars patꝫ. ſcꝫ ꝙ ipſa nō eſtproducta ſicut ens ꝯpletum ſeu perfectum. qꝛ ipſa eſt creata de nulla re penes nullam rem ⁊ ꝓpe nihil. Preterea eomodo materia in eſſe exiuit quomodo cognoſcibilis eſt.ipſa autem nō eſt ẜm ſe cognoſcibilis. ſed ſecūduꝫ analogiam ad formam. igitur in eſſe exiuit non tanquam enscompletum. ſed totius compoſiti pars. ⁊ ideo non habetideam in mente primi per ſe ꝓpriam. ſed coideatam. ita ſcꝫꝙ ſicut totū ꝯpoſitum ꝑ ſe ꝓductum eſt pͥncipaliter. ſic etiam idea eſt totius compoſiti. ⁊ tūc forme. ⁊ vltimo materie. Et ideo aduertendū eſt. ꝙ differentia eſt inter creationem. increatōem. ⁊ ſubcreatiōem. Creatio em̄ eſt totiusꝯpoſiti ſubſiſtentis. ⁊ ꝓprie illius qd̓ ꝑ tranſmutatiōeꝫ naturalem produci non poteſt. Increatio vero eſt formarūſubſtantialium aut accidentaliū. que nō habent eſſe ex materia. ⁊ ſic aīe rōnales ⁊ dona ſuꝑnaturalia dicūtur increari. Sed ſubcreare eſt ipſius materie que producitur vtforme ſtramentū. Et ideo quādo d̓r ꝙ materia eſt creata

nō accipitur ibi creatio ꝓprie. ſed ꝯmuniter vt ideꝫ eſt qd̓ſubcreatio Et ꝙ ſit ens productum in toto ꝯpoſito patꝫqꝛ materia non eſt ſine forma. igit̉ eſt ſub forma ꝓductamateria aūt ⁊ forma totum ꝯpoſitum ꝯſtituūt. ergo ipſaeſt ꝓducta in toto ꝯpoſito. ¶ Sed diceres. illud pōt ꝑ ſecreari quod hꝫ diſtinctum eſſe. materia aūt habet eſſe diftinctū a forma. ergo poteſt creari. Ad hoc dd̓m eſt ꝙ verum eſt ꝙ habeat eſſe potentiale quod eſt ad alterum. nontn̄ abſolutum. quare nō p̄t ꝑ ſe creari. ſed ſub forma. Neceſt ſimile de accidentibꝰ in ſacramento altaris ⁊ materiaqꝛ accidens habet eſſentiā ꝯpletam ſaltem in ſuo generedependens a ſubſtantia tanqꝫ a cauſa ſecūda quam pͥmacauſa ſupplere p̄t. materia vero nō habet eſſentiā ꝯpletamnec eſſe. ſed eſt pars alicuius eſſentiam habentis. igit̉ nonpoteſt ſeorſum produci aut creari. ſicut accidens ſeorſumꝯſeruatur. Quidam tn̄ dixerūt eo modo materiaꝫ exirein eſſe a forma ſicut accidens ꝓcedit a ſubſtantia. Undeaccn̄s ꝓcedit a ſubſtantia ſicut ſubſtantie veſtigiū. ita materia de forma ꝓcederet. ⁊ ſic non p̄cederet formā via generationis. quod eſt falſum. Etiam tūc materia non eſſetſubſtantia. cū veſtigiū rōnem accn̄tis habet. quoniā veſtigium eſt imꝑfecta rei ſimilitudo. nō quidē totius. ſed partis. et accn̄s d̓r ſubſtantie veſtigium. nō autem imago. ethoc loquendo precipue de accidēte ꝯmuni. Sed imagoeſt ꝑfecta rei ſimilitudo. non ſolum partialis ſed totalis.Secūdi diſcurſus Maior¶ Analogia potentie reperitur in diuerſis diuerſimode Minor Illoꝝ proprie eſt vnapotentia que ſunt ad inuicem tranſmutabilia.Concluſio Igitur corruptibiliū et generabiliuꝫ materia ẜm ſe accepta ſecluſis formiset diſpoſitionibꝰ eſt numero vna. tamē corruptibilium et incorruptibilium varia¶ Maior patꝫ. qꝛ tot modis d̓r vnuꝫ oppoſitorum quotmodis d̓r reliquū. pͥmo thopicoꝝ. actus aūt ⁊ potentia exoppoſito diuidūtur. cū igitur actus in diuerſis diuerſimode reperit̉. ergo ⁊ potētia. Q aūt actus in diuerſis diuerſimode reperiatur ptꝫ. qꝛ quidam actus eſt ꝑfectiſſimusquidam imꝑfectiſſimus. quidam eſt medio modo ſe habens. Actus quidam ꝑfectiſſimus eſt. qui eſt pͥmo actuivicinior. vt eſt actus ſubſtantiaꝝ ſeparatarum. Imꝑfectiſſimus eſt qui maxime diſtat a pͥmo actu. vt actus formenaturalis materie īmerſe ſiue naturalis Medius ꝟo quimedio modo ſe habet. Unde in ſpiritualibꝰ ſubſtantijsactus potentiam ſuperat ⁊ vincit. in generabilibꝰ ⁊ corruptibilibꝰ potētia actum vincit. In celeſtibꝰ vero actus etpotentia parificantur. Econtra auteꝫ ſumitur analogiapotentie per aſcenſum ad primū. Unde potentia q̄ maxime diſtat a pͥmo actu eſt perfectiſſima. ⁊ minime diſtatminima. que aūt media medio modo ſe habet. Et ſic dicitur perfectiſſima potentia que maxime dominat̉ actui. vtdici ſolet ꝑfectiſſimus nequam qui dicitur eſſe peſſimustalis autem nō eſt perfectio ſimpliciter. ſed dumtaxat ẜmquid. ¶ Minor patꝫ. quia quecunqꝫ ſunt ad inuicemtranſmutabilia illa ꝯueniunt genere phyſico. qd̓ nō eſt aliud qͣꝫ potentia formalis formabilis exiſtēs in materia ẜᵐꝰquam mobilis eſt de ꝯtraria forma in ꝯtrariam formamigitur illorum eſt vna potentia que ſunt ad inuicem tranſmutabilia. ¶ Circa iſtam materiam eſt notandum.

F i.