LiberPrimus

¶ A nullo naturali agēte. materia prima exiuitin eſſe. Minor Ipſa autem non eſt cauſaprima. qͣꝫuis rei naturalis cauſate per naturaꝫſit pars ſubiectiua. Concluſio Igitur ineſſe exiuit materia. non tanqͣꝫ ens per ſe cōpletum a primo. ſꝫ ꝓductū in toto ꝯpoſitoQaior patet. qm̄ agens naturale et agens ſupernaturale ſic differūt. qꝛ agens naturale in ſua actione preſupponit ens in potentia. qꝛ vnūqd̓qꝫ agit ẜm ꝙ eſt in actu. cūigitur tale agens nō eſt purus actus ſꝫ potentie ꝑmixtꝰquare nō poteſt producere ipſam materiam que eſt ensin potētia. Agens vero ſupernaturale ꝓducit res ꝑ creationem vel per ſimplicem emanatiōem nihil preſupponendo in ſua actōne. cum ſit ſimpliciter in actu quare totaliter ꝓducit rem nihil p̄ſupponēdo agens em̄ naturale agit per motum et mutationem phiſicam. talis autemeſt in materia vt in ſubiecto. ideo preſupponit eam agēsnaturale Et poteſt manifeſtius oſtēdi ſi materia ab agēte naturali ineſſe exiret. vel hoc eſſet ꝑ generationē augmentationem vel alterationem. Hon emper generationem. qm̄ materia eſt ingn̄abilis et incorruptibilis. Etiāterminus generationis eſt ipſa forma ſubſtātialis. Preterea ſi aliquid generatōi ſubiceret̉ tūc eſſet proceſſus ininfinitum. igitur materia non exiuit ineſſe ab agēte naturali. Non ꝑ augmētatōem aūt alterationem cū ip̄a totūꝯpoſitū p̄ſupponat. igit̉ ⁊c̄. et ideo quod generatur ē totum ꝯpoſitum et non materia. licet generatōnis ſit ſubiectum. et ſic intelligitur verbū ꝯmentatoris dicentis. ꝙmateria vere generat̉. Nec ipſa ſcꝫ materia. eſſe materieaccipit per generatōem. ſed eſſe forme ad totius ꝯpoſitigeneratōem. Et ideo ſi quis diceret. quicqͥd exit in eſſequod prius nō habuit. ⁊ amittit eſſe qd̓ habuit illud abagēte naturali in eſſe exiuit. materia āt eſt hmōi igit̉ Qnor probatur. qꝛ per gn̄ationē acquiſiuit eſſe et illud percorruptōem amittit. Ad hoc dd̓m eſt. ꝙ duplex eſteſſe materie. quoddam eſt qd̓ ſibi cōpetit grā totius cōpoſiti qd̓ etiam eſt ipſius materie ex ꝯn̄ti. et tale eē a generante acqͥrit et a corrūpēte amittit. Aliud eſt eē potetiale hoc ē ſubiectiuū. ⁊ illud non acqͥrit a gn̄ante. Autdicendū eſt. ꝙ materia bene variatur ẜm eſſe. nō autemẜm ſubſtātiam ſuam. exempli gratia. vt ſi accipiatur gleba ſiue iam ſubſtet vaſi honoris ſiue vituperij ſꝑ manereadem materia ẜm ſubſtātiam licet ſit alia ⁊ alia ẜm officium. Et ſic̄ patet. ꝙ materia in eſſe exiuit a deo agēteinfinita ꝟtute q̄ nulli rei create ꝯuenire d̓r ¶ Minor qͦad primam eius ꝑtem multis rōnibꝰ ꝓbat̉. Quarumprima eſt pͥma cauſa eſt ſimpliciſſima. regens omnia. etnulli ꝑmixta. materia aūt non eſt hmōi. cuꝫ in rem naturalibꝰ ꝑ ꝯpoſitōnem inuenitur. Qaior eſt autoris lioricauſarum. vnde etiam dicunt theologi. ꝙ pͥma cauſa eſtſuꝑ omnia non excluſa. ⁊ infra omnia nō depreſſa ⁊ in oībus eſt non incluſa. ac regens oīa ſine ſui ꝑmixtione.Circa hoc eſt notandum ꝙ duplex eſt ſimplicitas. quedam eſt per remotionem omis perfectionis. ⁊ ſic materia prima eſt ſimplex. qꝛ ſi ẜm ſe accipiatur. nullum habꝫin ſe actualem ꝑfectionem. Alia eſt ſimplicitas ꝑ remotionem oīs ꝯpoſitionis. ⁊ ſic prima cauſa ſcꝫ deus ē ſimplex. qꝛ qͣꝫuis in prima cauſa ſint oīm rerum ꝑfectiones.non tamen habet in ea ꝯpoſitōem. ſicut in creaturis. qm̄in ea non eſt materie ⁊ forme ꝯpō nec accidens ⁊ ſubiec

ti. Secūda. materia et cauſa efficiens nō coincidūt ſcd̓ophyſicorum. igitur ip̄a cauſa prima nō eſt materia Tertia mouens ⁊ motum non idētificant̉ cum idem nō ſit inactu ⁊ in potētia. prima aūt cauſa eſt agens īmobile. materia aūt mota. igitur. Quarta perfectiſſimū ⁊ imperfectiſſimū non ſunt vnum ⁊ idem. Prima aūt cauſa eſt.ens perfectiſſimū. īmo ip̄a ꝑfectio ⁊ ens ꝑ eſſentiam. materia vero ens īperfectiſſimū ⁊ ꝓpe nihil ẜm Auguſtinūigitur. Quinta prima cauſa eſt qͥcqͥd habet. materia aūtnon eſt qͥcqͥd hꝫ. cum non ſit ipſa forma. Iſtis autē rationibus nō obſtātibꝰ quidā ph̓i dixerūt primā cauſam etmateriam primam non habere diſtinctōem. et huius erroris occaſio fuit materie ignorantia. putantes materiāeſſe ens in actu ⁊ formam ſuꝑuenientem ei eſſe accidentalem. ⁊ iſtius opinionis īuentor fuit Alexander epicurus. ⁊ poſt Dauid de dignato. Et ex iſta opinione ſurrexit error aliquorū dicentiū pͥma cauſaꝫ eſſe ſubſtantiāoīm rerū. et res ip̄as ſolum differri pepulis formarumdicebant em̄ formas eſſe quedā velamina ip̄ius dei. Inſignū cuius heretici ſic deum venerantes depinxerūt an̄imaginē pepulū. Qouebantur iſti tamen ad ponenduꝫhāc maximā falſitatem ſcꝫ pͥmā cauſam ⁊ materiam nōdifferre. aliquot motiuis ſiue rōnibꝰ. Quarū prima eſt. illa ſunt eadem que non differunt aliqua differentia. pͥmaaūt cauſa et prima materia non differūt aliquā differentia. qm̄ illa que differentia differunt ꝯueniunt in aliquogenere. ſic aut non eſt de prima cauſa et materia. igit̉ Secunda cauſa eſt ſimpliciſſima. materia prima eſt ſimpliciſſima. igitur materia eſt prima cauſa. Tertia pͥma cāeſt ingn̄abilis ⁊ īcorruptibil̓. etiaꝫ ipſa materia vt teſtat̉in fine huius. igitur Quarta omnia fiunt ex materia prima. ⁊ omnia fiunt ex prima cauſa. ergo nō differunt.¶ Ad primam rōem dd̓m eſt. ꝙ maior non eſt ſufficiēset ergo debet ſic formari. illa que nō differūt aliqua drāvel que non ſunt met diuerſa. illa non differūt nūc auteꝫprima materia ⁊ prima cauſa nō differunt aliqua differentia. quare etiam non ſunt differentes. ſed diuerſe Circa hoc eſt notandum. ꝙ iſti quatuor termini ſi proprieaccipiantur diſtinctio. diuerſitas. drā. ⁊ ꝯtrarietas. habent ſe ſicut magis cōe. et minus cōmune. qꝛ diſtinctiodicit quācunqꝫ non idētitatem aliquorū ſiue ſit realis ſiue rōnis. ⁊ ſic dicimus ꝙ ſuperius et inferius ſunt diſtīcta. vt animal et homo. Diuerſitas vero dicit realē diſtinctōem. et ſic homo et animal. licet ſint diſtincta. nullomodo tn̄ diuerſa. Sꝫ drā dicit diuerſitatem duaꝝ ſpēꝝſub vno genere. et ſic̄ nō differūt prima cauſa ⁊ materia.ſed ſunt diuerſe. Contrarietas vero ẜcat drām duarūſpecierum repugnatiū. ⁊ ſic ꝯtrarietas addit ſupra differentiam repugnantiam. et ſic non omnes ſpecies ſtꝭ cōtrarie. ſed ſolum ſpecie repugnantes. vn̄ patet. ꝙ vbicunqꝫ eſt ꝯtrarietas. ibi eſt dra. diuerſitas. et diſtinctio. ſednō ecōtra. qm̄ alicubi eſt diſtinctio. vbi nō eſt diuerſitasvt patet in ſuperiori ⁊ inferiori. alicubi eſt diuerſitas. abſqꝫ differentia vt patet de prima cauſa ⁊ materia prima.idem etiaꝫ patet de gn̄eribꝰ generaliſſimis. alicubi eſt diuerſitas abſqꝫ contrarietate. vt patet de diuerſis ſpēbꝰp̄dicamenti ſubſtantie. alicubi ſunt omnia. vt patet informis tertie ſpecie qualitatis. vt calidum et frigidū album et nigrum. ¶ Ad ſcd̓am dd̓m eſt vt prius. ꝙ dupliciter aliquid dicitur ſimpliciſſimū. vno mō per fecunditatem perfectionū. et ſic prima cauſa eſt ſimpliciſſima.Alio modo ꝑ ſterilitatem. et ſic materia dicitur ſimpli-