LiberPrimus
extrinſecā in quam agens agit Tertia ratio eſt. quecunqꝫ terminant motus realiter diſtinctos illa ſunt diſtincta. ſiue diuerſa. ſed ſic eſt de ſubſtantia et accidente. ergo ſunt diuerſa. Qaior probatur. quia motus capitvnitatē ſiue entitatē a termino ad queꝫ. ergo etiā capitab eo diſtinctōem. Minor ꝓbat̉. qꝛ ſubſtantia termīatgn̄atōem. accidēs vero alteratōeꝫ. augmētatiōeꝫ. diminutōem vel loci mutatōem. et qͣꝫuis accn̄tia q̄dā ꝑ modum ſequele ſimul cū ſubſtātia acqͥrunt̉. adhuc tamenſunt diuerſa a ſubſtātia. qꝛ nō directe ⁊ intrinſice terminant motū ad ſubſtātiam. ſꝫ ſolū ꝑ modū ſequele vt dictum eſt. ⁊ hoc ſatis oſtendūt accn̄tia in venerabili ſacramento euchariſtie q̄ ibi ẜm catholicā fidē ſubſiſtūt ſineſubiecto qd̓ nō eſſet poſſibile ꝑ quācunqꝫ potentiā ſi accidēs eſſet realiter ip̄i ſubſtātie idē ¶ Ad obiecta in oppoſitū. Ad primū eſt dd̓m ꝙ duplex eſt analogia. vna ēqua poſterius analogatū retinet naturā cōis analogi. lꝫdecliuiori ⁊ imperfectiori mō. ⁊ talis eſt analogia entisreſpectu dei ⁊ creature. Manifeſtum em̄ vnicuiqꝫ eſt.ꝙ creatura eſt ens licet imꝑfectū in ordine ad creatoremet tal̓ eſt analogia reſpcū ſub̓e ⁊ accn̄tis. ꝓpt̓ qd̓ ph̓s qͥnto metaphiſice diuidit ens reale in decē p̄dicamēta dasꝑ hoc intelligere ꝙ accn̄s vere eſt ens reale. Alia ē analogia vbi vltimū analogatū nō ꝑticipat rationē cōem cōisānalogi. ſicut qn̄ diuidit̉ homo in hoīem viuū ⁊ pictumQanifeſtū em̄ eſt. ꝙ homo pictus nō ꝑticipat rōem hominis ⁊ talis eſt ānalogia ſanitatis vel ſani. qꝛ ſanū ẜmdefinitōem ſuā q̄ eſt ꝯmēſuratio calidoꝝ frigidorū hūidoꝝ ⁊ ſiccorū non verificat̉ de vrina dieta vel medicinaper hoc dd̓m eſt ad obiectū. ꝙ nō oportet in qͣlibet analogia pͥmū analogatorū habere totam natura cōis analogi ¶ Ad ſcd̓m dd̓m eſt. ꝙ accn̄s habet quādam eſſentiam in proprio genere ſꝫ imꝑfectam ⁊ depēdentē a ſubſtantia. definitio aūt debet explicare eſſentiā definiti ẜmtotā eius dependētiam. ⁊ ita nō ſufficit ponere ea q̄ ſuntꝓprij generꝭ. ſꝫ oportet addere ſubiectū a quo dependetqd̓ eſt alterius generis ſcꝫ ſubſtātie. Et hoc drn̄ter ingredit̉ definitionē accn̄tis ꝯcretiue accepti ⁊ abſtractiue. qꝛ in definitōe accn̄tꝭ ꝯcretiue accepti ſubiectū habetrōem generis. eo ꝙ accn̄s vt ſic ẜcat̉ ꝑ modū ſubſtantieꝯpoſite in quo rō generis ſumit̉ a materia ſubiectū aūthabet rōem materie in qua. In definitōe vero accn̄tis abſtractiue accepti. ponit̉ ſubiectū loco drn̄tie. eo ꝙ ſic accidens ẜcat̉ in rōne ſimplicis forme cadētis a ſubſtantia.et etiā ex eius pͥncipijs fluentis. ⁊ ponit̉ ſubiectū in definitōe eius loco dr̄e hn̄tis ſe in rōe pͥncipij hāc depēdentiā terminantis ¶ Ad tertiū eſt dd̓m. ꝙ nō valet ꝯſeqn̄tia. qꝛ nō oportet ſi aliqͥd ſit alteri coeternū ꝙ nō diſtinguat̉ ab eo. qꝛ ſunt qͣtuor coequeua vt inquit dn̄s Albertus ⁊ tn̄ manifeſtū eſt cuilibet illa eē diſtincta: Etiā et ſiqͣꝫtitas ſit pͥncipiū indiuiduatōis diſtinguēs in eſſe ſenſibil̓ diſtinctōis vnū indiuiduū ab alio. nō tn̄ eſt pͥncipiūintrīſecū indiuidui qꝛ ſic̄ materia ⁊ forma ſtꝭ pͥncipia indiuidui intrinſeca eo ꝙ ad eſſe rei ꝯcurrunt.Tertium dubium eūAn ſubſtātia materialis an̄ qͣꝫtitatē accepta ſit ꝑ ſe diuiſibilis. Et videt̉ ꝙ ſic. qꝛ ſubſtantia materialis an̄ qͣꝫtitatem accepta ex materia et forma eſt ꝯpoſita. igit̉ ipſadiuiſibilis eſt an̄ qͣꝫtitatē. qꝛ poſito toto ponit̉ eiꝰ paſſioq̄ eſt diuiſibilitas ¶ Scd̓o ſic. quicqͥd eſt cā an̄tis ē cau
ſa ꝯſequētis. ſꝫ materia ꝑ ſe eſt cā qͣꝫtitatꝭ. gͦ ip̄a eſt cauſa diuiſionis. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ip̄a eſt diuiſibil̓ ¶ Tertio ſic qͥcqͥdhabet eſſe extēſuꝫ an̄ qͣꝫtitatē eſt ante eā diuiſibile ſꝫ materia eſt hmōi. igit̉. Qinor patet. qꝛ accidens capit extēſionē ſuaꝫ a ſubiecto. ſꝫ qͣꝫtitas eſt accidēs ſubſtātie materialis. ergo capit extenſionē a ſubſtantia materiali. etper ꝯſeques oportet ſubſtātiā materialem an̄ qͣꝫtitatisaduentū eſſe extenſam. vel aliter accn̄s excederet ſubiectum in quo recipitur ¶ Quarto ſic ſecluſa qͣꝫtitate abaliquo ꝑticulari ꝑ intellectū adhuc ibi remanent in ſubſtantia materiali diuerſe ꝑtes abinuicē diſtincte. vt ī ſorte qͣꝫtitate ſua excluſa adhuc capitis materia nō eſt materia pedis. igit̉ ille ꝑtes ſecluſa qͣꝫtitate abinuicē diſtinguunt̉. Sol̓o ſubſtātia materialis an̄ qͣꝫtitatē nō eſt diuiſibilis. vt ptꝫ autoritate ⁊ ratōibꝰ. autoritate ph̓i in textudicētis ꝯtra ꝑmenidē ⁊ melliſſum. ꝙ ſi ſola ſubſtātia eēttūc nec̄ eēt finita nec infinita. cū nō eſſꝫ qͣꝫta. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nōeēt diuiſibilis Rōnibꝰ ſic quaꝝ prima eſt. remoto alicuius paſſionis ſubiecto remouet̉ illa paſſio. ſꝫ diuiſio eſtqͣꝫtitatis paſſio. igit̉ qͣꝫtitate remota ſubſtantia materialis nō erit diuiſibilis. Scd̓a. om̄e diuiſibile eſt multitudo aut magnitudo tertio phiſicoruꝫ ſed materia non eſtmultitudo nec magnitudo. igit̉. Sciendū tn̄ eſt ꝙ aliquitheologiſantes dixerunt materiam ꝑ ſe eſſe diuiſibilemac primā diuiſione eſſe in ſubſtantia qͦꝝ rō fuit. qm̄ ſubſtantia materialis in infinita indiuidua ꝑtit̉. qꝛ dixerūtꝙ ex primi hoīs materia ꝑ eius deciſione generarenturoēs poſteriores. ⁊ qꝛ illa materia nō eſt infinite qͣꝫtitatꝭigit̉ nō poſſet diuidi in infinitū rōne qͣntitatꝭ. ſꝫ per ſe dicunt ei ꝯuenire. dixerūt tn̄. ꝙ illa materia non habet ꝑtēextra ꝑtē. ſic ꝙ ꝑs iuxta ꝑtē ponat̉. ſꝫ potins habet ꝑte inꝑte. Sꝫ iſta poſitio nō hꝫ veritatē. qꝛ materia an̄ qͣntitatem vel eſt ſimplex vel ꝯpoſita. ſi ſimplex ipſa eſt indiuiſibilis. ſi ꝯpoſita aūt erit ꝯpoſita ꝯpone prima. vel ſcd̓aNon pͥma. qm̄ illa eſt forme ſubſtātialis cū materia. etſic̄ ip̄i non loquunt̉ de ea Neqꝫ ꝯpōe ſcd̓a. que eſt accidētis cū ſubſtātia qꝛ illa ſequit̉ ꝯpōem pͥmā Preterea ī oīdiuiſione ꝑtes debēt inter ſe differre. vel hoc eēt eēntial̓rvel accn̄tal̓r neutrū āt illorū ē dd̓m. igit̉. Non eēntialit̓qm̄ ſic differrēt materia vel forma. nō forma qꝛ hic fit locutio de materia an̄ formā accepta Neqꝫ materiā qꝛ nulla dn̄t in eo in quo ꝯueniūt. ſꝫ ille ꝑtes ꝯueniūt in materia. igit̉ ꝑ eā nō drn̄t. Non accn̄taliter qꝛ in ip̄a nullū eſtaccn̄s ¶ Ad obiecta in oppoſitū Ad primū eſt dd̓m ꝙin materia ẜm ſe ꝯſiderata nō eſt aliqua ꝯpō. ⁊ iō negādum eſt an̄s. Et ſuppoſito ꝙ ibi eſſet ꝯpo materie cumforma. tn̄ adhuc ip̄a nō eſſet diuiſibilis diuiſione qͣntitatiua de qua hic fit menſio. et ſic poteſt dici ꝙ duplex eſtdiuiſio. ꝗd ā eſt in ꝑtes eſſentiales. alia eſt in ꝑtes extenſiuas. et illa non ꝯuenit materie non qͣnte. Et eſt notandum ꝙ nō eodē modo pūctus ⁊ ſubſtantia materialisſunt indiuiſibiles. qm̄ ſubſtātia materialis ⁊ ſi de ſe nōhabeat actu diuiſionē ē tn̄ radix ex qͣ pullulat qͣntitas ꝑquā fit actualis diuiſio. ſic aūt nō ē de puncto ¶ Sꝫ diceres diuiſum in actu preſupponit diuiſibilitate in potentia. ſꝫ materia exn̄s ſub qͣntitate ē in plura indiuidua diuiſa. gͦ ip̄a an̄ qͣntitatē eſt diuiſibilis. Ad hoc d̓r. ꝙ eſtduplex potentia. quedā eſt logica que ꝯſiſtit in nō repugnātia terminoꝝ. ⁊ ſic materia an̄ oēꝫ qͣntitatē ē potētiadiuiſibilis. alia eſt potētia phiſica q̄ eſt aliqͥd ī re et illa an̄qͣntitatē eſt indiuiſibil̓ ¶ Ad ſcd̓m ē dd̓m ꝙ lꝫ materiaſit cā qͣꝫtitatꝭ ⁊ qͣꝫtitas diuiſiōis. nō tn̄ ſeqͥt̉ ꝙ materia ſit