Druckschrift 
Commentaria in libros Physicorum Aristotelis secundum viam Albertistarum cum textu
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

PhyſicorumAreſtotelis.

prium multipliciter dicit̉ quod eſt. Qūo ergodicunt dicentes vnū eſſe omnia. Utrū ſubſtātiam. aut qͣꝫtitatem. aut qualitatem. Et iteruꝫvtrū ſubſtantiam vnam omnia. vt hoīem vnūaut equum vnū. aut aīam vnā. aut qualitatemvnam. aut hoc vt album aūt calidū aut aliqd̓aliorum taliū. Hec em̄ omnia differūt multūet ſunt impoſſibilia dicere. Si quidem erūtet ſubſtantia et quale et quantū. et hec reſolutaſiue non adinuicē multa ſunt que ſunt. Si vero omnia aut quale aut quātū ſunt ſiue cuꝫ ſitſubſtātia ſiue ſit incōueniens eſt. ſꝫ oportet incōueniens dicere impoſſibile Nullū aūtaliorū ſeparabile eſt extra ſubſtātiam. Omnianāqꝫ de ſubiecto dicūtur ſubſtātia. Melliſſusaūt qd̓ eſt infinitū dicit eſſe quātū itaqꝫ aliquideſt qd̓ eſt infinitū in qͣꝫtitate ē Subſtātiā autinfinitā aūt qualitatē aut paſſionem eſſetingit niſi ẜm accn̄s. ſi ſimul et aliqueqͣꝫtitatesſunt. Infiniti aūt ratio qͣꝫtitati ꝯgruit. ſed nonſubſtantie neqꝫ qualitati. Si quidē igit̉ ſubſtantia eſt et quātū duo. et vnum eſt qd̓ ē.Si vero ſubſtātia ſolū infinitū eſt neqꝫ magnitudinem habebit vllam Iſtud eſt tertium capitulum huius tractatus in quophiloſophus reprobat ſimul opinionem permenidis etmelliſſi ex principijs metaphiſice procedendo per diuiſionem entis. et vnius. Et diuiditur in tres partes. Inquarum prima ponit duas rationes. In ſecunda poniterrores quorūdam ſectatorum permenidis et melliſſiibi conturbati ſunt autem. In tertia ſoluit rationes melliſſi. In prima quidem parte ponit duas rationes ad diſpūtandū cōtra permenidem et melliſſum qui dicebantens eſſe vnum. quarum prima ſumitur ex parte entiset ſtat ratio eorum in hoc. Si omnia eſſent vnū ens. ergo vel omnia ſunt ſubſtantia. vel qͣꝫtitas vel qualitas.vel aliquod aliorum generum. et cum ſubſtantia diuiditur in vniuerſalem particularem. Et ſimiliter qualitas in multas diuidatur ſpecies. ſi omnia ſunt ſubſtantia. vel ergo ſunt vnum ſubſtantia vel genere vel in ſpecie. vt homo vel equus vel vna anima vel vna qualitasbarticularis. vt calidum frigidum vel album vel aliqd̓huiuſmodi. multum em̄ refert quodcūqꝫ iſtorum dicat̉.immo impoſſibile eſt dicere omnia eſſe vnum aliquo iſtorum modorum. Quod ſic̄ oſtendit. quia ſi omnia ſintvnum. vel ergo ſunt vnum aggregatum ex ſubſtātia etaccidente. vel eſt vnum quod tm̄ eſt ſubſtantia vel tm̄accidens. ſed nullum illorum dici poteſt. igitur. primumdici non poteſt. quia ſic non eſſet vnum ens tm̄ ſed plura. quia ſubſtantia et accidens ſiue ſint ꝯiuncta ſiue ſegregata ſunt plura entia. quia ſemper ẜm ſuas eſſentiasdiſtinguuntur. ſecūdum dici non poteſt. quia permenides poſuit iſtud vnum ens eſſe finitum. melliſſus infinitum ſed ſubſtantia abſqꝫ quātitate nec eſt finita nec infinita. quia ratio finiti vel infiniti ſolum qͣꝫtitati conue-

nit per ſe non ſubſtantie niſi per qͣꝫtitatem. ergo nonpoſſunt omnia eſſe vnum ens quod eſt ſubſtantia Hectertium dici poteſt. hoc vnum ens ſit accidens tm̄. qꝛhoc eſt omnino impoſſibile cum nullum accidens poteſt ſeparari a ſuo ſubiecto. ſed omnia ſunt in ſubiecto.id eſt ſubſtantia de qua denominatiue p̄dicant̉. igit̉ ⁊c̄. Amplius aūt et ipſum vnū multipliciter dicitur quēadmodum et quid eſt. intendendū eſtqūo vnum debet eſſe omne. Dicitur em̄ vnuꝫaut continuum aut indiuiſibile aut quorū ratio vna et eadem que aliquid erat eſſe quēadmodum vappa et vinum. Si quidem igit̉ continuuꝫ multa ſunt quod eſt In infinitum enimdiuiſibile eſt continuum Hric ph̓s ponit ſecūdam rationē que ſumitur ex ꝑtevnius. et ſtat in hoc quia ſi illa propoſitio eſſet vera. enseſſe vnum. vel eſſet vnū ꝯtinuitate vt lignuꝫ vel aliqd̓huiuſmodi. aut indiuiſibilitate vt puncta. aut ratione vtvappa que eſt tenue vinum. et vinum ſpiſſum quod verum eſt vinum. vel enſis gladius ſed nullum iſtorumeſt dicēdum. igitur. Qaior patet ex ſufficiēti diuiſionevnius. Minor patet per ordinem. Primo non ſitvnum continuitate. quia ſic eſſent multa entia potentiaad minus ex quo continuum eſt diuiſibile in infinitū. etſic in ꝯtinuo ſunt multe ꝑtes ſicut materia generabiliuꝫdiuidit̉ in multa generata actum generantis. Habet autem dubitationem de parte et toto. fortaſſis autem non hanc rationem. ſed adipſam ẜm ſeipſam. vtrum autem plura pars ettotum. et ſi vnum qūo. et ſi plura qūo plura. etde partibus non ꝯtinuis et ſi toti vnum vtrūqꝫ eſt ſicut indiuiſibile quoniaꝫ et eadem eiſdēerunt. Hic ph̓s mouet vnam dubitationem de toto ꝑtibus. et eſt iſta. an totum et partes ſint multa vel vnumnon tamen eſt hec dubitatio ad hanc dubitatōnem permenidis et melliſſi. quia ip̄i dicunt ens ſic vnum quodeſt ſimplex omnem multitudinem actualem potentialem excludens. ſed eſt dubitatio de toto et partibꝰ ẜm ſeipſam. Dubitare enim poteſt vtrum partes et totumſunt vnum vel plura. qūo ſunt vnum et qūo plura. ethe dubitationes ſunt etiam de partibus non continuisque ſunt ſub vna forma totius. ſicut oſſa nerui caro vene et huiuſmodi in homine. Et dubium etiam eſt vtrūvnaqueqꝫ partium vnum eſt toto ſicut illud quod ſeparatur et diuiditur ab ipſo. qm̄ quecunqꝫ ſunt eademeiſdem ſunt eadem. cum idem ſit relatiuum. eſt autemtotum ideꝫ ꝑtibꝰ ſimul ſumptis. quia partes ſimul ſumpte nihil aliud ſunt qͣꝫ totum. ideo locū habet iſta queſtio ſiue dubitatio. ſed quod nunc ad rem pertinet eſt.falſum eſt. omnia entia ſunt vnū continuitate. qꝛ vnūcontinuitate non excludit multitudinem ꝑtium pluralitatem. ſꝫ vnū qd̓ ipſi dicunt pluralitatem multitudinem excludit. Atuero ſi eſt indiuiſibile nullum erit quātuꝫ

B iij