LiberPrimus

Solutio propter ſui groſſiciē immobilitateꝫ ⁊ dēſitatem plus appares principiatuꝫ qͣꝫ pͥncipiū. ipſa tamē poſita eſt ab empedocle cū alijs elemētis. ⁊ ſic nullus famoſus ph̓s ſolū terrā poſuit pro prīcipio. et licet Iſidoruseam pro pͥncipio rerum naturalium poſuit. tn̄ nō fuit famoſus ph̓s ſꝫ legiſta potiusQuartum dubium eſt.Propter qͥd aliqͥ opinabantur eē eādem rōem de pͥncipijs entis ⁊ de toto ente. ita ꝙ ponētes vnū principiū etīmobile poſuerūt tm̄ vnū ens Sol̓o qꝛ ponētes vnūpͥncipiū poſuerunt illud ens in actu et totam rei ſubſtantiam et dixerūt pͥncipiatuꝫ nō differre a principio niſi accidētaliter. igitur ponētes vnū prīcipium īmobile poſuerunt tm̄ vnum ens.Quintum dubium ett.An repugnat ratōi pͥncipij ꝙ ipſum ſit vnum ſolumSolutio ſic loquēdo de prīcipio formaliter. qͥa ſi principiū dicat̉ ſolum ita ꝙ ex ip̄o aliud fieri nō poſſet tūc tollitur ratio principij. qͥa principium vel eſt alicuius ſcꝫ pͥncipiati vel aliquoꝝ. ⁊ ita ad poſitōem pͥncipij ſequit̉ multitudo q̄dam principij et prīcipiati. vn̄ ſicut eſſe vnū repugnat principio. vt d̓t dn̄s Albertus. ita hoc vnū enseſſe īmobile repugnat prīcipio inqͣꝫtum phiſicum eſt. ſedſi loquamur de prīcipio materialiter. id ē ẜm ſubſtātiamet quo ad aptitudineꝫ prīcipiandi ſic̄ prīcipiū ſaltē pͥmūintellectualiter operans poteſt eſſe vnū ſoluꝫ. quēadmodum fuit an̄ creationem mūdi.CSexcum dubium el.An in naturali ph̓ia ſit principiū motum eſſe cū tn̄ motus ſit paſſio ꝯſequens rē naturaleꝫ. principia aūt debētprecedere Solutio ꝙ motus dupliciter accipit̉. vnomodo vt via ad naturam .i. ad formam que eſt eius terminus Et ſic dicitur principium rei naturalis ⁊ preſupponitur quātū ad quid eſt et quia eſt. Alio modo accipitur vt paſſio mobilis ſic ſimiliter eſt p̄cognituꝫ quoddam reſpectu totius demonſtratiōis ſciētifice. ⁊ de eopreſupponitur quid eſt. ſed quia eſt more oīm paſſionuꝫdemoſtratur de eo. Scd̓o dd̓m ē. ꝙ licet motus vt paſſio nō ſit prīcipiuꝫ rei naturalis. eſt tamē prīcipiū demōſtratōis ſciētie naturalis Et ideo dici poteſt. ꝙ dupliciaſtꝭ prīcipia rerum naturalium ſcꝫ eſſendi et cognoſcēdi.pͥncipia em̄ eſſendi ſunt illa a quibus res naturales depēdēt in eſſe vt materia et forma. prīcipia vero cognoſcēdiſtꝭ illa per que res naturales habēt cognoſci vt ē motus. Et licet idem nō poſſet eſſe effectus ⁊ eſſendi prīcipiuꝫ rei naturalis. vtiqꝫ tn̄ poteſt eſſe effectus ⁊ prīcipium cognoſcēdi. vt eſt motum eſſe. Tertio dicēdum eſtꝙ motus proprie nō eſt principium in phiſica. ſed ꝓ pͥncipio ſupponitur om̄ia aut quedam moueri tanqͣꝫ princium complexum.Septimum dubiuꝫ eſt.Propter qͥd dicit ph̓s ſubiciant̉ aūt nobis que ſtꝭ natura omia aut quedaꝫ moueri cum tamē videantur oīanaturalia eſſe mobilia. Solutio naturalia a natura ꝓ

prie dicta omnia mouētur nō ſolum motu ad formā ſedetiam motu locali ex motu corporū celeſtium p̄ter terrāet precipue de ꝑtibꝰ que ſunt circa cētrum. qꝛ ignis ⁊ aeris regio ſuperior rapiunt̉ motu circulatōis celi. Et ſimiliter aer quātū ad infimā ⁊ mediam regionem aquaetiam localiter mouet̉ aliquo modo a celeſtibꝰ corporibꝰſicut ad oculū videmus ad motum lune aquam mouerimotu fluxus ⁊ refluxus ille tn̄ motus nō eſt p̄ter naturāſicut motꝰ circularis ignis et p̄cipue aeris. ſꝫ eſt naturalis potius. qꝛ ſequitur motū ad formā quo aer ⁊ aqͣ alterantur influentia planetarū. Terra vero ẜm ſe totā nōmouet̉ motu locali inqͣꝫtum centrū eſt. ſed motu ad formam. et maxime vt dicit ptholomeus in ſuo quadriptito ꝑtes q̄ ſunt circa cētrū. Cuius ratio eſt. qꝛ cū celeſtiacorpora moueant inferiora per radios. ibi maxime apparet radiorum virtus vbi maxime ꝯiungunt̉. hoc auteꝫeſt in centro ⁊ circa centrū. Centrū ergo mūdi ſcꝫ terraet ꝑtes maxime vicine centro terre maxime mouent̉ virtutibꝰ celeſtium corporū qꝛ et ſi radij nō ꝑtingant niſiad ſuꝑficiē terre. tamē qꝛ apprehendūt vndiqꝫ totū corpus terre ip̄m afficiunt ſicut vndiqꝫ lignū in igne vel panis in fornace. Ea vero que nō ſunt naturalia ꝓprie dic̄ta. que motui non ſubijciuntur necͣ corpori mobili ſꝫ admotum ſolū referunt̉ ſub habitudine in duplici ſunt drāQuedam referuntur ad motum ſub ratione mouentis.quedam ſub rōne forme Que ſub rōne mouētis tm̄ adcorpora mobilia referuntur ſunt mouētia īmobilia tamꝑ ſe qͣꝫ ꝑ accidens. Alia vero q̄ ſub ratione forme etiaꝫreferunt̉ ad corpus ſunt ad minus mobilia ꝑ accidensSctauum dubium eſt.Quō drn̄ter briſſo ⁊ antiphon nitebant̉ quadrare circulum Solutio quadrare circulū nō eſt aliud qͣꝫ ꝑ regulas geometricas inuenire quadratū equale circulo Hocaūt areſto. dicit ſcibile eſſe cuius ſcīanondū eſt inuentaaut nobis nota. Hāc aūt quadraturā vt d̓t dn̄s Albertus. aliter briſſo. aliter antiphon niſi ſtꝭ oſtēdere Briſſoqͥdē tāqͣꝫ ſubtilis mathematicus ex pͥncipijs mathematice ſciētie ꝓceſſit licet ea male applicauerit. et ita cum eodiſputandum eſt apud mathematicum. Antiphon vero groſſus fuit negando pͥncipiū geometrie. ⁊ ideo geomēter cū eo non habet diſputare tanqͣꝫ cuꝫ negante ſuaprincipia. Et vt hoc clarius videatur ꝯſiderandum eſtꝙ briſſo volens oſtendere quadraturā circuli ſeu tetragoniſmum circuli diuiſit circuluꝫ in quatuor deciſionesequales quas vocabat lunulas. eo ꝙ ſimiles ſunt luneſemiplene. ⁊ cū per regulas geometricas īuenit quadratum equale illis ꝑtibus ſeu deciſionibꝰ putabat oſtēſumeſſe circuli quadraturā. ſed in hoc defecit. quia putabatꝯſumere totum circulum. ſicut ꝯſumūt totam circūferētiam quod falſum eſt. ſꝫ iſtud latius habetur in aſtronomia. Antiphon vero negabat principium in geometria. ſcꝫ quālibet lineam in infinitum diuiſibilem. Putabat em̄ ꝙ poſſet in minima eſſe diuiſa. Unde rō ſuafinaliter ⁊ breuiter ſtat in hoc. quelibet figura multiangularis per inuentas geometricas regulas reducibiliseſt ad quadratum. ſed in circulo poſſunt tot figure in angulis ita multiplicari ꝙ impleant totam circūferentiamſeu eius capacitatem¶ Principiū autem maxime et omnium pro-